Қўшма қандай ишлайди ва босиш қаердан келади
Ушбу бўғиндаги ҳаракат икки босқичли ва ўзига хосдир. Оғиз очилишининг бошида пастки жағнинг боши жойида айланади ва тахминан икки сантиметрдан кейин у қалпоқ каби ётган диск билан бирга олдинга силжий бошлайди. Диск лигаментлар томонидан ушлаб турилади ва ҳаракатчан: у доимо бош ва темпорал суяк ўртасида қолиб, амортизатор ролини ўйнаши керак. Боғламлар чўзилганида, диск олдинга силжийди ва дам олишда бошнинг олдида бўлади.
Кейин қуйидагилар содир бўлади. Оғиз очилганда, бош жойидан силжиган дискни ушлайди ва унинг остига сакрайди - биринчи босиш эшитилади, шундан сўнг оғиз эркин очилади. Ёпиш пайтида бош дискдан қайтиб келади ва иккинчи, одатда жимроқ босиш эшитилади. Бу жуфт товушлар ўзаро чертиш деб аталади ва бу содир бўлаётган воқеаларнинг энг кенг тарқалган версиясидир. Бу диск жойидан ўтказилганлигини, лекин ҳали ҳам ўрнатилаётганлигини англатади. Агар лигаментлар кўпроқ чўзилган бўлса, бош диск остида сирпанишни тўхтатадиган бир лаҳза келади: чертиш йўқолади, лекин диск энди олдинги ҳаракатга халақит беради ва оғиз икки-икки ярим сантиметрдан ошиқ очилишни тўхтатади. Шунинг учун очилишни чеклаш билан бирга одатий босишнинг йўқолиши яхшиланиш эмас, балки янада жиддий босқичга ўтишдир.
Қачон босиш ҳақиқатан ҳам нормал ҳисобланади?
Бу бўғиндаги товушлар катталарнинг жуда катта қисмида учрайди ва уларнинг ҳаммаси ҳам касаллик дегани эмас. Дискнинг силжиши ўз-ўзидан ўлим ҳукми эмас ва қўшма ҳалокатга олиб келиши шарт эмас: кўпчилик учун у йиллар давомида барқарор бўлиб қолади ва ҳаётга ҳеч қандай халақит бермайди. Шунинг учун даволаниш бўйича қарор товуш мавжудлигига қараб эмас, балки учта мезонга кўра қабул қилинади: оғриқ борми, ҳаракат чеклови борми ва вақт ўтиши билан вазият ўзгаради.
- Эътибор беринг: оғизни очганда бир марта оғриқсиз босиш, очилиш ҳажми нормал, вазият йиллар давомида барқарор.
- Эътибор беринг: эснаганда ёки катта овқатни тишлаганда камдан-кам учрайдиган товушлар, ноқулайлик билан бирга келмайди
- Шифокорга мурожаат қилинг: босиш қулоқ олдида ёки маъбад ҳудудида оғриқ билан бирга келади
- Шифокорга мурожаат қилинг: оғиз очилиши камайди, очилганда жағ ён томонга силжийди
- Шифокорга мурожаат қилинг: чертиш шовқини кучайган, тез-тез бўлиб кетган ёки қўпол хириллаган товушга айланган.
- Шошилинч шифокорга мурожаат қилинг: чертиш йўқолди ва шу билан бирга оғиз кенг очилишни тўхтатди.
Овоз табиатининг ўзгариши алоҳида эътиборга лойиқдир. Юмшоқ босиш одатда дискни кўрсатади, қўпол ишқаланиш ва чийиллаш эса кўпинча артикуляр юзаларнинг ўзгаришини кўрсатади. Динамикалар ҳам муҳим: беш йил давомида мавжуд бўлган ва ўзгармаган чертиш ва бир ой олдин пайдо бўлган ва эрталабки оғриқ билан бирга бўлган чертиш, ҳатто бир хил овозда бўлса ҳам, турли хил ҳолатлардир.
Мушак ва бўғим: у ҳақиқатан ҳам оғрияпти
Одамлар қўшма муаммо деб атайдиган нарсаларнинг муҳим қисми қўшма эмас. Кўпинча оғриқ манбаи чайнаш мушаклари бўлиб, улар жағларнинг сиқилиши туфайли доимий равишда ҳаддан ташқари кучланишда бўлади. Бу икки сценарийни фарқлаш жуда муҳим, чунки улар бошқача даволанади ва мушак оғриғини қўшма аралашув ёки тишлаш созламалари билан тузатишга уриниш умидсизлик билан тугайди.
- Мушак оғриғи: зерикарли, тарқоқ, чаккани, ёноқни ва жағнинг бурчагини қоплайди, нуқтани аниқлаб бўлмайди.
- Мушак оғриғи: жағ чайнаганда ва эрталаб чарчайди, худди тун бўйи ишлагандек
- Мушак оғриғи: маъбадга ва пастки жағнинг бурчагидаги мушакни босганда оғриқ
- Қўшимчалар оғриғи: нуқта оғриғи, қулоқ трагусининг ўнг томонида, жағ ҳаракатланганда кучаяди.
- Қўшимчалардаги оғриқлар: босиш, сиқилиш ёки обструкция ҳисси билан бирга келади
- Умумий ҳамроҳлар: эрталаб ибодатхоналарда бош оғриғи, тилнинг четида тиш излари, тишларнинг сезгирлиги ошиши, жағнинг бурчакларидаги мушакларнинг кенгайиши.
Алоҳида-алоҳида, қулоқ оғриғини эслатиб ўтиш керак. Бу қўшма дисфункцияси бўлган одамларнинг биринчи навбатда оториноларингологга мурожаат қилишининг энг кенг тарқалган сабабларидан бири: текширувдан сўнг бутунлай соғлом қулоқ билан қулоқдаги тўлиқлик, шовқин ва оғриқ ҳисси одатий расмдир. Қўшиш ташқи эшитиш каналига яқин жойлашган бўлиб, унинг ноқулайлиги қулоқдаги ноқулайлик сифатида қабул қилинади. Агар шифокор қулоқда ҳеч қандай патология топмаса ва чайнаш пайтида ва кечқурун ноқулайлик кучайса, сиз тиш шифокорига мурожаат қилишингиз керак.
Сўров
- Подробный опрос: когда появились симптомы, была ли травма челюсти, есть ли бруксизм, стресс, привычка грызть ногти или предметы, подпирать подбородок рукой, спать на животе, долго жевать жвачку.
- Измерение максимального открывания рта в миллиметрах и оценка траектории движения челюсти — не уходит ли она в сторону.
- Ощупывание сустава через кожу и через наружный слуховой проход, выслушивание звуков при открывании и закрывании.
- Ощупывание жевательных, височных и шейных мышц с поиском болезненных точек — именно этот этап чаще всего и объясняет большинство жалоб.
- Оценка прикуса, стираемости зубов, отсутствующих жевательных зубов и качества имеющихся коронок и протезов.
- КЛКТ суставов — показывает костные изменения: уплощение головки, разрастания по краям, изменение положения головки в ямке. Диск на ней не виден.
- МРТ суставов — единственный метод, который показывает сам диск, его положение и подвижность, а также состояние окружающих тканей. Назначается при боли, ограничении открывания и перед серьёзными вмешательствами.
Икки тадқиқот ўртасидаги фарқни тушуниш жуда муҳим, чунки у кўпинча чалкашиб кетади. Компютер томографияси суякнинг ҳолати, магнит акс садо - диск ва юмшоқ тўқималарнинг ҳолати ҳақида саволга жавоб беради. СБСТдан кейин &қуот;расмда ҳамма нарса яхши&қуот; деган хулоса, бўғинда ҳамма нарса яхши эканлигини англатмайди: кўчирилган диск тубдан кўринмайди. Аксинча, МРИда топилган дискнинг силжиши ўз-ўзидан даволанишни талаб қилмайди, агар оғриқ ёки ҳаракат чеклови бўлмаса - у битта шикояциз одамларда ҳам учрайди.
Даволаш: оддийдан мураккабгача
Бу эрда принцип одатда қабул қилинади ва изчил: улар энг юмшоқ ва қайтариладиган чоралар билан бошланади ва фақат улар самарасиз бўлса, кейинги босқичларга ўтади. Бунинг сабаби шундаки, кўпчилик одамлар дастлабки босқичларда аллақачон ўзларини сезиларли даражада яхшилайдилар ва қайтарилмас аралашувлар - тишларни силлиқлаш, умумий протезлаш, операциялар - оғриқнинг мушак табиатига ёрдам бермайди ва одамни аввалгиларига қўшимча равишда янги муаммолар билан қолдиради.
- Разъяснение и самоконтроль: на 2–3 недели мягкая пища, отказ от жвачки, орехов, вязких и жёстких продуктов, привычка не открывать рот широко, зевать с придерживанием подбородка, не спать на животе и не подпирать челюсть рукой.
- Контроль положения покоя: зубы в течение дня разомкнуты, язык у нёба, губы сомкнуты. Простые напоминания в течение дня работают лучше, чем кажется.
- Упражнения и мягкий самомассаж жевательных и височных мышц, тепло на область мышц, при острой суставной боли — наоборот, холод.
- Окклюзионная капа, изготовленная индивидуально по слепку. Она защищает зубы от стирания и снимает нагрузку с мышц и сустава. Готовые аптечные капы для этой задачи не подходят.
- Работа с причинами перенапряжения: режим сна, снижение уровня стресса, при подозрении на нарушения дыхания во сне — обследование у соответствующего специалиста.
- Восстановление отсутствующих жевательных зубов: без задних опор вся нагрузка при жевании ложится на сустав, и никакая капа этого не компенсирует.
- Ортодонтическое лечение или коррекция протезирования — только по показаниям и после того, как боль снята, а не в качестве первого шага.
- Артроцентез, внутрисуставные инъекции, артроскопия и открытая операция — редкие варианты для тех случаев, когда консервативное лечение исчерпано.
Прогноз ва нима ёрдам беради
Қўшма дисфункциянинг прогнози одатда яхши ва буни олдиндан билишга арзийди, чунки ташвиш ва офатни кутиш мушакларнинг кучланишини оширади. Аксарият одамлар учун семптомлар сезиларли даражада яхшиланади ёки консерватив даво билан йўқолади ва фақат кичик бир қисми қўшма аралашувни талаб қилади. Ҳатто дискнинг доимий силжиши ҳам кўпинча вақт ўтиши билан қопланади: бошнинг орқасидаги тўқималар қайта тикланади, очилиш ҳажми тикланади ва диск ҳеч қачон ўз жойига қайтмаган бўлса-да, одам чекловларсиз яшайди.
- Кун давомида тишларингизни онгли равишда очиқ тутиш энг кам баҳоланган ва энг самарали чорадир.
- Сақич чайнаманг ёки қаттиқ овқатларни чайнаманг, айниқса кучайган даврда.
- Иккала томонни тенг равишда чайнанг, бирига юк қўйманг
- Уйқуни яхшиланг ва тунги жағнинг қисилиши билан шуғулланинг
- Чиқарилган чайнаш тишларини тиклашни кечиктирманг
- Компютер ва телефонда ишлаганда бош ва бўйин ҳолатини кузатиб боринг
Вақт жадваллари реал тарзда тақдим этилиши керак. Мушаклар оғриғи, одатда, режимга мунтазам риоя қилишдан кейин бир неча ҳафта ичида пасаяди, қўшма симптомлар секинроқ йўқолади - бу бир неча ой давом этади. Яхшиланиш чизиқли эмас: хотиржамлик даврлари кўпинча стресс ёки уйқу этишмаслиги туфайли қисқа алевленмелер билан алмаштирилади ва бу даволанишнинг муваффақияцизлигини англатмайди. Муваффақиятнинг асосий мезони барча товушларнинг тўлиқ йўқолиши эмас, балки оғриқнинг йўқлиги ва оғиз очилишининг нормал ҳажмидир.