шифонур
🏥клиники*

Боладаги фебрил тутилишлар: ҳужум пайтида нима қилиш керак, Тошкентда текширув ва кузатув

Бошқа номлари: Фебрильные судороги, судороги при температуре, судороги на фоне лихорадки у ребёнка, фебрильные приступы

Фебрил тутилишлар - бу болада кўтарилган ҳарорат фонида, кўпинча 6 ойдан 5 ёшгача бўлган ҳужум. Ота-оналар учун бу энг даҳшатли манзаралардан бири: бола ҳушини йўқотади, танаси таранглашади, оёқ-қўллари сиқилади, кўзлари музлайди ёки орқага айланади, тери оқариб ёки кўк рангга айланиши мумкин. Бу фалокат содир бўлаётганга ўхшайди. Дарҳақиқат, бундай тутилишларнинг аксарияти икки-уч дақиқадан камроқ давом этади, ўз-ўзидан ўтиб кетади ва ҳеч қандай оқибатларни қолдирмайди - улар мияга зарар этказмайди, ақлни пасайтирмайди ва аксарият ҳолларда эпилепсия эмас. Энг муҳими, бу дақиқаларда ўзини қандай тутиш кераклигини олдиндан билишдир, чунки боланинг хавфсизлиги катталарнинг тўғри ҳаракатларига боғлиқ.

🧾 ХКТ-10: Р56.0 🏥 Қаерда даволанади: 4 Қўрқинчли кўринади, лекин асосан хавфсизБу эпилепсия эмасУни ён томонга қўйинг ва вақтни белгиланг
👨‍⚕️ Қайси шифокор
Педиатр, болалар неврологи
🔬 Диагностика
Текширув, иситма сабабини излаш; ЭЕГ фақат кўрсатилганда
💊 Даволаш
Асосий инфекцияни даволаш, ҳужум пайтида хавфсизлик
📈 Прогноз
Қулай, одатда 5-6 йил ичида йўқолади
⚠️ Хавф гуруҳи
Ёши 6 ой - 5 йил, ирсият
⏱ Қачон мурожаат
Биринчи ҳужум - тез ёрдам чақириш

🚨 Шошилинч шифокорга мурожаат қилинг

Қуйидаги белгиларда кутиб турманг — бу ҳолат шошилинч ёрдам талаб қилади.

  • Приступ длится дольше 5 минут или не прекращается
  • Судороги повторились в течение одних суток
  • Приступ односторонний — подёргивается только одна половина тела, глаза и голова повёрнуты в сторону
  • Ребёнок младше 6 месяцев или старше 6 лет
  • После приступа ребёнок долго не приходит в себя, остаётся вялым или спутанным
  • Ригидность затылочных мышц, сыпь, упорная рвота, выбухание родничка — возможные признаки менингита
  • Затруднённое дыхание или стойкая синюшность
  • Приступ случился без повышения температуры

Бу нима ва кимда бор?

Фебрил тутилишлар етилмаган миянинг хусусиятлари туфайли юзага келади: ёш болаларда конвулсив тайёргарлик чегараси пастроқ ва ҳароратнинг тез кўтарилиши ҳужумга олиб келиши мумкин. Улар болаларнинг тахминан 2-5 фоизида, яъни ҳар 20-50 ёшда учрайди ва эрта болалик давридаги энг кенг тарқалган неврологик ҳодисалардан биридир.

  • Одатда ёши 6 ойдан 5 ёшгача, энг юқори чўққиси 12 ойдан 18 ойгача бўлади.
  • Кўпинча оддий вирусли инфекция, камроқ отит, ичак инфекцияси ва баъзида эмлашга реакция билан қўзғатилади.
  • Муҳими, термометрдаги мутлақ рақам эмас, балки ҳароратнинг кўтарилиш тезлиги
  • Ҳужум кўпинча касалликнинг энг бошида, ота-оналар ҳароратни ўлчашга ҳали вақтлари бўлмаганида содир бўлади
  • Ирсият муҳим рол ўйнайди: агар ота-онангиз ёки ака-укангизда фебрил тутилиш бўлса, хавф юқорироқ.
После приступа ребёнок обычно засыпает или выглядит оглушённым, не реагирует так живо, как обычно, и не помнит произошедшего. Это нормальная фаза восстановления, а не ухудшение. Настораживает, если такое состояние затягивается и ребёнок не приходит в себя.

Ҳужум пайтида нима қилиш керак

  1. Сохраняйте спокойствие и посмотрите на часы или включите секундомер на телефоне. Время приступа — самая важная информация, которую спросит врач, а без засечённого времени три минуты субъективно ощущаются как двадцать.
  2. Положите ребёнка на бок на ровную безопасную поверхность — на пол, на кровать без подушек. Положение на боку не даёт слюне и рвотным массам попасть в дыхательные пути.
  3. Уберите вокруг всё твёрдое и острое, подложите что-то мягкое под голову, ослабьте тесную одежду на шее.
  4. Не удерживайте ребёнка силой и не пытайтесь остановить подёргивания — приступ закончится сам.
  5. Ничего не кладите в рот. Ни ложку, ни палец, ни другие предметы — язык при судорогах не западает и не проглатывается, а попытки разжать зубы приводят к травмам рта и пальцев взрослого.
  6. Если можете, снимите видео на телефон. Запись приступа помогает врачу гораздо больше, чем любое словесное описание.
  7. После окончания приступа оставьте ребёнка на боку, дайте ему прийти в себя, измерьте температуру и вызовите врача.
  8. Вызывайте скорую немедленно, если приступ длится дольше 5 минут, повторился, затруднено дыхание или это первый эпизод в жизни.
Первый в жизни приступ всегда требует осмотра врача, даже если он был коротким и ребёнок уже полностью пришёл в себя. Причина проста: в этот момент врач исключает не фебрильные судороги, а состояния, которые на них похожи, — прежде всего нейроинфекцию.

Нима қилмаслик керак

  • Оғзингизга қошиқ, бармоқлар, мато ёки бошқа нарсаларни қўйиш жароҳатларга олиб келади ва фойдали эмас
  • Тишларингизни куч билан ажратинг
  • Спазмларни тўхтатишга ҳаракат қилаётганда, оёқ-қўлларингизни ушлаб туринг
  • Совуқ сув билан ювиб ташланг, спирт ёки сирка билан артиб олинг
  • Бола ҳушига келгунча дори, сув ёки овқатни оғиз орқали бериш - нафас олиш хавфи юқори
  • Болани силкитиб, ёноқларига уринг, юзига сепинг
  • Болани ёлғиз қолдириш, шу жумладан телефон учун югуриш, телефонни ўзингиз билан олиб кетиш яхшироқдир
  • Нафас олишни сақлаб турган ҳолда ҳужум пайтида сунъий нафас олишни амалга оширинг

Бу дақиқаларда ҳақиқатан ҳам зарур бўлган ягона ҳаракатлар - бу сизнинг ёнингизда жойлашган жой, атрофдаги хавфсиз жой ва қайд этилган вақт. Қолганларнинг ҳаммаси фойдасиз ёки зарарли.

Оддий ва мураккаб тутилишлар: фарқ нима

Ушбу бўлинма текширув доирасини ва кейинги тактикани белгилайди, шунинг учун шифокор ҳужумнинг тафсилотларини аниқлаштириши керак.

  • Оддий фебрил конвулсиялар умумлаштирилади, яъни бутун танани носимметрик тарзда қамраб олади, 15 дақиқадан кам давом этади ва кун давомида такрорланмайди. Ушбу вариант кўпчилик ҳолатлар учун жавоб беради ва кенг қамровли текширувни талаб қилмайди.
  • Мураккаб фебрил тутилишлар - 15 дақиқадан кўпроқ давом этади, фокусли, тананинг бир томонини қамраб олади ёки 24 соат ичида такрорланади.
  • Фебрил статус эпилептикус - 30 дақиқадан кўпроқ давом этадиган, шошилинч ёрдамни талаб қиладиган тутқаноқ.
Именно поэтому врач так подробно расспрашивает: подёргивалось ли всё тело или только рука и нога с одной стороны, куда были повёрнуты глаза, сколько длилось. Ответы на эти вопросы напрямую определяют, нужны ли дополнительные исследования, и заранее записанное видео здесь бесценно.

Сўров

  1. Осмотр врача с поиском причины лихорадки: горло, уши, лёгкие, живот, кожа, менингеальные знаки.
  2. Общий анализ крови и мочи, при показаниях другие анализы — важно найти источник инфекции, а не сам приступ.
  3. Люмбальная пункция — не рутинно, а при подозрении на менингит: у детей до 12 месяцев, при менингеальных знаках, при затяжном нарушении сознания, при сыпи.
  4. ЭЭГ при простых фебрильных судорогах обычно не требуется. Её назначают при сложных приступах, при повторяющихся эпизодах, при подозрении на эпилепсию.
  5. МРТ головного мозга — по конкретным показаниям: фокальные приступы, неврологический дефицит, задержка развития.
  6. Консультация детского невролога после первого эпизода для оценки риска и разбора плана действий с родителями.

Бу яна такрорланадими ва уни олдини олиш мумкинми?

  • Такрорий эпизодлар болаларнинг тахминан учдан бирида, одатда биринчисидан бир йил ичида содир бўлади
  • Агар биринчи ҳужум 15 ойдан олдин содир бўлса, ҳарорат паст бўлса, иситма бошланиши ва ҳужум ўртасида қисқа вақт оралиғи бўлса ва оилада анамнез мавжуд бўлса, такрорланиш хавфи юқори бўлади.
  • 5-6 ёшга келиб, фебрил тутмалар, одатда, асаб тизимининг этуклашиши билан ўз-ўзидан тўхтайди.
  • Келажакда эпилепсия ривожланиш хавфи бироз ортади ва оддий фебрил тутқаноқли болаларнинг кўпчилигида умумий аҳоли сонига яқинлигича қолмоқда.
  • Оддий фебрил тутилишлар учун антиконвулсанлардан доимий фойдаланиш буюрилмайди - зарари фойдадан устундир.
  • Фебрил тутилишдан кейин эмлашлар тақвим бўйича давом этади, чунки улар олдини олган инфекциялар ҳужумнинг ўзидан кўра хавфлироқдир.

Кенг тарқалган ва жуда доимий нотўғри тушунча: агар сиз зудлик билан антипиретик бериб, юқори ҳароратдан қочсангиз, ҳеч қандай ҳужум бўлмайди. Афсуски, бу тўғри эмас - тадқиқотлар шуни кўрсатадики, антипиретикларни мунтазам равишда қабул қилиш такрорий фебрил тутилиш хавфини камайтирмайди. Антипиретиклар боланинг ҳужумини олдини олиш учун эмас, балки ўзини яхши ҳис қилиш учун берилади ва ота-оналар &қуот;ҳароратни туширишга вақтлари бўлмаса&қуот; ўзларини ҳақорат қилишлари мумкин эмас.

Кўп бериладиган саволлар: Фебрил тутилишлар

Фебрил тутқаноқлар эпилепсиями?+
Йўқ, бу эпилепсия шакли эмас, балки асаб тизимининг имматурияси билан боғлиқ алоҳида ёшга боғлиқ ҳолат. Болаларнинг аксарияти 5-6 ёшда ҳеч қандай даволанишсиз тутилишни тўхтатади ва кейинчалик эпилепсия ривожланиш хавфи бироз ошади.
Антипиретиклар ҳужумни олдини олишга ёрдам берадими?+
Йўқ. Антипиретикларни мунтазам равишда ишлатиш такрорий фебрил тутилиш эҳтимолини камайтирмайди - ҳужум кўпинча ҳарорат кўтарилишининг энг бошида, у ҳали ўлчанмаганида содир бўлади. Антипиретиклар олдини олиш учун эмас, балки боланинг фаровонлигини яхшилаш учун берилади.
Ҳужум яна содир бўладими?+
Болаларнинг тахминан учдан бирида такрорий эпизодлар бор, кўпинча биринчи йил давомида. Агар биринчи ҳужум 15 ойдан олдин содир бўлган бўлса, нисбатан паст ҳароратда содир бўлган ёки яқин қариндошлар бундай ҳужумларга дуч келган бўлса, эҳтимоллик юқори бўлади.
Биринчи ҳужумдан кейин ЭЕГ қилиш керакми?+
Оддий фебрил тутилишлар учун - умумий, 15 дақиқадан қисқа ва бир кунда такрорланмайди - ЭЕГ одатда буюрилмайди: бу тактикага таъсир қилмайди ва такрорланишни башорат қилмайди. Тадқиқот мураккаб ёки такрорий соқчилик учун ва эпилепсияга шубҳа қилинган тақдирда зарур.
Фебрил тутилишлар ривожланиш ва ақлга таъсир қиладими?+
Оддий фебрил тутилишлар мияга зарар этказмайди ёки ақл-заковатга, мактаб ишига ёки хатти-ҳаракатларига таъсир қилмайди. Бундай ҳужумларга учраган болалар тенгдошлари билан бир хил тарзда ривожланади.
Фебрил тутилишдан кейин эмлаш мумкинми?+
Ҳа, тақвим бўйича эмлашлар давом этмоқда. Баъзи вакциналар иситма ва шунинг учун ҳужумга олиб келиши мумкин, аммо улар ҳимоя қиладиган инфекциялар анча хавфлидир. Эмлаш кунида тактика ва мумкин бўлган чора-тадбирлар шифокорингиз билан муҳокама қилинади.

Материалда келтирилган маълумот маълумот характерига эга ва шифокор маслаҳатини алмаштирмайди. Ташхис ва даволаш усулини фақат малакали шифокор кўрикдан кейин белгилайди.

Фебрил тутилишлар: Тошкентда қаерда даволанади

Важнее самого приступа обычно оказывается его причина: врач ищет источник лихорадки, и именно поэтому ребёнка с первым эпизодом всегда осматривают, даже если он уже полностью пришёл в себя. Педиатрия и детская неврология в Ташкенте:

Тошкент ш., Мирзо-Улуғбек тумани, кўч. Дархонтепа, 5д
М Пушкин 🚶 1.3 км
М Ҳамид Олимжон 🚶 1.3 км
М Бодомзор 🚶 2.0 км
🚌 Яқин бекат 🚶 140 м · автобуслар: 58
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Миробод тумани, кўч. Авлиёта, 50д
М Тошкент 🚶 1.3 км
М Машинасозлар 🚶 1.7 км
М Ойбек 🚶 2.5 км
🚌 Яқин бекат 🚶 150 м · автобуслар: 13Т, 22, 26
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ

ХКТ-10 (МКБ-10) коди

Халқаро таснифдаги расмий кодлар — тиббий ҳужжатлар ва статистикада шу код ёзилади.

Бошқа касалликлар: Болалар неврологияси

Ёзилиш