Оёқ Билаги зўр қандай синади ва қандай турдаги ёриқлар мавжуд
Оёқ ичкарига ёки ташқарига бурилади, пастки оёқ эса инерция билан ҳаракатланишда давом этади ва атрофга айланади. Боғламлар тортиб олинади ва суякнинг бир қисмини йиртиб ташлайди ёки йиртиб ташлайди ва тўпиқнинг ўзи дастагининг кучи остида синади. Ушбу ҳаракатнинг йўналиши ва кучи аниқ нима синдиришини ва зарар қанчалик барқарор бўлишини аниқлайди. Шундай қилиб, ташқи кўринишга ўхшаш жароҳатлар учун тубдан бошқача даволаш сценарийлари мавжуд.
Бу эрда асосий сўз барқарорликдир. Талус вилкада маҳкам ушланган ва ҳаракатлана олмаса, оёқ Билаги зўр барқарор ҳисобланади. Агар фақат ташқи маллеола синган бўлса ва ички тузилмалар бузилмаган бўлса, вилкалар шаклини сақлаб қолади ва синиш операциясиз даволанади. Агар ташқи тўпиқ билан бирга ички тўпиқ ёки уни ушлаб турувчи делтасимон лигамент шикастланган бўлса, вилкалар очилиб, талус бўшаб қолади - ва ташқи томондан гипсли гипслар буни тузатмайди. Шунинг учун шифокор ҳар доим бўғимнинг ички қисмини ҳис қилади, ҳатто одам фақат ташқи томондан шикоят қилса ҳам.
- Янал маллеоланинг изоляцияланган синиши энг кенг тарқалган вариант бўлиб, кўпинча жой ўзгармас ва барқарор.
- Медиал маллеолнинг синиши - камдан-кам ҳолларда изоляция қилинган, одатда жиддийроқ шикастланишнинг бир қисми сифатида
- Бималлеоляр синиш - иккала тўпиқ ҳам бузилади, бўғим беқарор бўлади
- Трималлеоляр синиш - тибиа орқа четининг синиши қўшилади, энг оғир вариант
- Пастки оёқ суякларини бир-бирига боғлаб турадиган тибиофибулар бўғимнинг шикастланиши билан боғлиқ синиш
- Оёқнинг сублуксацияси ёки дислокацияси билан синиш - шошилинч қисқартиришни талаб қилади
Синиш ёки бурилиш: қандай ажратиш мумкин
Тасвирсиз ушбу шартларни тўлиқ ажратиб бўлмайди, аммо бутун дунё бўйлаб травматологлар оддий белгилар тўпламидан - Оттава қоидаларидан фойдаланадилар. Улар ташхис қўймайдилар, лекин битта саволга жавоб беришади: рентген керакми? Гап синишни ўтказиб юбормаслик, балки оёғини буришган ҳар бир кишини кераксиз нурлантиришдир.
- Янал маллеолнинг орқа четига ёки тепасига босилганда оғриқ
- Ички маллеолнинг орқа четига ёки учига босилганда оғриқ
- Жароҳатдан кейин ва шифокорнинг кабинетида дарҳол тўртта қадам қўйиш мумкин эмас
- Бешинчи метатарсал тагида оғриқ - оёқнинг ташқи четида
- Навикуляр суяк соҳасидаги оғриқ - оёқ камарининг ички четида
Агар ушбу белгиларнинг камида биттаси бўлса, рентгенограмма керак. Илтимос, диққат қилинг: оёғингизга қадам қўйиш - бу рўйхатдаги бешта элементдан фақат биттаси, бу клинер эмас. Бир зумда катта шиш, оёқ ва оёқ бармоқларига тарқаладиган кўкаришлар, жароҳатлар пайтида деформациялар ва сиқилишлар ҳам тарозиларни синиш томон йўналтиради, аммо якуний жавобни фақат фотосурат беради.
Сўров
- Осмотр с обязательной пальпацией обеих лодыжек, всей малоберцовой кости до колена, основания пятой плюсневой кости и ахиллова сухожилия.
- Проверка кровоснабжения и чувствительности стопы, состояния кожи над отломками.
- Рентген голеностопного сустава в трёх проекциях: прямой, боковой и специальной косой, на которой видна вилка сустава и ширина суставных щелей.
- КТ — при трёхлодыжечных, оскольчатых и внутрисуставных переломах, а также при планировании операции: она показывает размер заднего отломка и точное расположение линий перелома.
- МРТ — по показаниям, если подозревают разрыв связок, повреждение хряща таранной кости или если боль сохраняется, а перелома на снимках нет.
- Рентген с нагрузкой или сравнительные снимки — когда нужно оценить скрытую нестабильность межберцового соединения.
Расмда шифокор нафақат синиш чизиғига қарайди. Худди шундай муҳим аҳамиятга эга бўғиннинг ички суяги ва талус ўртасидаги бўғим бўшлиғининг кенглиги, талус атрофидаги бўшлиқларнинг симметрияси ва бўғим устидаги тибиа суякларининг бир-бирига ёпишиш миқдори. Ичкаридаги бўшлиқнинг кенгайиши делтоид лигаментнинг йиртилганлигини англатади, ҳатто ички маллеоланинг ўзи бузилмаган бўлса ҳам - ва ташқи маллеоланинг бундай синиши энди барқарор деб ҳисобланмайди. Айнан мана шу миллиметрлар бинт билан даволаш мумкин бўлган синишни жарроҳлик талаб қиладиган синишдан ажратиб туради, гарчи биринчи қарашда иккаласи ҳам бир хил кўринади.
Жарроҳликсиз даволаш
Турғун ёриқлар консерватив даволанади: латерал маллеолнинг силжишсиз изоляцияланган синиши, бунда бўғимнинг вилкалари кенгайтирилмаган ва оёқ тўғри жойлаштирилган. Бу барча оёқ Билаги зўр синишларнинг жуда катта қисмидир ва натижа одатда жуда яхши. Фақат битта шарт бор - мунтазам мониторинг, чунки биринчи кунида барқарор кўринадиган синиш баъзан бир ҳафтадан кейин ўзини бошқача намоён қилади.
Замонавий қаттиқ ортезлар ҳақида алоҳида айтиб ўтиш керак. Улар гипсдан кўра қулайроқдир, улар гигиена ва жисмоний машқлар учун олиб ташланиши мумкин ва барқарор ёриқлар учун натижалар бундан ҳам ёмон эмас. Аммо уларнинг салбий томони бор: олинадиган бандаж интизомни талаб қилади. Агар бирор киши ортезни &қуот;бир дақиқага&қуот; олиб ташласа ва у ҳолда квартира бўйлаб юрса, синиш ҳеч қандай маҳкамлашсиз худди шундай ҳаракат қилади. Шунинг учун шифокор гипс ёки ортездан фойдаланишни фақат синиш турига қараб эмас, балки беморнинг режимга риоя қилишга қанчалик тайёрлигини ҳисобга олган ҳолда қарор қабул қилади.
- Иммобилизация гипсовой повязкой или жёстким ортезом от кончиков пальцев до верхней трети голени.
- Контрольный рентген через 7–10 дней — проверка, не появилось ли смещение после спадения отёка.
- Средний срок фиксации — около 6 недель, точный срок определяет врач по снимкам.
- Режим нагрузки назначает врач: при стабильном переломе часто разрешают дозированную опору в ортезе, при нестабильном — ходьба на костылях без нагрузки.
- Возвышенное положение ноги и работа мышцами голени с первых дней — профилактика отёка и тромбозов.
- После снятия повязки — постепенное восстановление объёма движений и опоры.
Қачон ва қандай операция қилиш керак
Операция қўшма беқарор ёки унинг анатомияси бузилганида амалга оширилади. Жарроҳнинг вазифаси нафақат суякни боғлаш, балки оёқ Билаги зўр бўғинини миллиметр аниқлиги билан тиклашдир: бу артрознинг ўндан ўн беш йилгача ривожланишини аниқлайди. Ташқи оёқ Билаги зўр, одатда винтлар билан пластинка билан, ички винтлар билан ёки маҳкамлаш симли пастадир билан ўрнатилади; агар тибиофибуляр бирикма ёрилиб кетган бўлса, алоҳида маҳкамлаш винти ёки мослашувчан фиксаж ўрнатилади.
- Тузатилмаган ёки ёпиқ ҳолда тутилган бўлакларнинг силжиши
- Бималлеоляр ва трималлеоляр синиш
- Қўшма вилканинг кенгайиши ва тибиофибулар бўғимнинг шикастланиши
- Оёқнинг сублуксацияси ёки дислокацияси
- Бўғим юзасининг муҳим қисмини ўз ичига олган тибиа катта орқа қисми
- Очиқ синиш - шошилинч жарроҳлик
- Бошқарув тасвирида аниқланган иккиламчи силжиш
Жиддий шишган ҳолда, операция баъзан бир неча кунга қолдирилади: таранг, шишган тери орқали операция қилиш яранинг йиринглаши ва маргинал некрози хавфи туфайли хавфлидир. Ушбу даврда оёқ вақтинча ўрнатилади ва кўтарилади ва терининг ажинлари аломати пайдо бўлганда аралашув амалга оширилади. Бу вақтни беҳуда сарфлаш эмас, балки тактиканинг бир қисмидир. Металл конструкциялар ҳар доим ҳам олиб ташланмайди: одатда бу бир йилдан кейин ва фақат пластинка аралашса ёки безовта қилса, муҳокама қилинади.
Қайта тиклаш ва нима учун шишиш жуда узоқ давом этади
Суяк тахминан 6-8 ҳафта ичида тузалиб кетади, аммо оёқ Билаги зўр функциясини қайтариш учун кўпроқ вақт керак бўлади - ўртача уч ойдан олти ойгача, оғир синишлар билан бир йилгача. Ушбу босқичда энг кўп учрайдиган шикоят шишиш бўлиб, кечқурун оёқни соғломдан фарқли нарсага айлантиради. Бу асорат эмас: жароҳат ва жарроҳликдан сўнг пастки оёқдаги лимфа дренажи аста-секин тикланади ва кун охирида ўртача шишиш 3-6 ой давом этиши мумкин. Кўтарилган позициялар, компрессор пайпоқлари ва энг муҳими, аста-секин нормал юришга қайтиш билан яхшиланади.
Иккинчи энг кенг тарқалган шикоят - бу оқсоқлик, оғриқ йўқолганда ҳам давом этади. Бунинг сабаби одатда суяк эмас, лекин машқларсиз ҳафталар бузоқ тендонини қисқартирди ва пастки оёқ мушакларини заифлаштирди. Оёқ юқорига тўлиқ эгилишни тўхтатади ва одам буни оёқни ташқарига буриш ва қадамни қисқартириш орқали қоплайди. Бундай юриш тезда тузатилади ва кейин уни қайта ўрганиш қийин, шунинг учун бузоқ мушакларини чўзиш ва онгли равишда текис қадам устида ишлаш куч машқларидан кечиктирмасдан тикланиш дастурига киритилган.
- Опору на ногу разрешает врач по контрольным снимкам, обычно постепенно — сначала часть веса, затем полная.
- Восстановление подвижности: сгибание и разгибание стопы, затем повороты, затем растяжение икроножных мышц.
- Тренировка баланса на одной ноге — обязательный этап, без него сохраняется чувство неуверенности и риск повторной травмы.
- Силовые упражнения на мышцы голени и стопы, ходьба в правильном темпе без прихрамывания.
- Возвращение к офисной работе — обычно через 6–10 недель, к физическому труду и спорту — от 4 до 6 месяцев.
- Длительные авиаперелёты в первые недели после операции обсуждают с врачом из-за риска тромбозов и усиления отёка.