Апнеа одатдаги ҳорламадан қандай фарқ қилади?
Ҳорлама - томоқнинг юмшоқ тўқималарининг ҳаво оқимида тебраниш товуши. Ўз-ўзидан, бу фақат ҳаво йўлларининг торайганлигини англатади ва кўп одамлар учун бу ёқимсиз, аммо хавфсиз хусусият бўлиб қолади. Апне - лüменнинг тўлиқ ёки деярли тўлиқ блокланиши: ҳаво ўн сония ёки ундан кўпроқ вақт ўтмайди, қондаги кислород камаяди ва мия фавқулодда сигнал беради. Бирор киши чуқур уйқудан бир лаҳзага чиқади, томоқ мушаклари таранглашади, ўтиш жойи очилади - ва бу оила аъзолари эшитадиган ўткир ҳорлама билан бирга келади. Кейин цикл такрорланади.
Оддий механика нима учун бу содир бўлишини тушунишга ёрдам беради. Ухлаш вақтида фаренкс мушаклари бўшашади ва нафас олиш нафас йўлларида салбий босим ҳосил қилади, бу эса юмшоқ найчанинг деворлари каби уларнинг деворларини йиқилишга мойил бўлади. Соғлом одамда лüменни очиқ ушлаб туриш учун этарли мушак тонуси мавжуд. Агар нафас йўллари дастлаб торайган бўлса - бўйин, катта бодомсимон безлар, тилнинг массив илдизи, пастки жағнинг структуравий хусусиятлари ёки бурун тиқилиб қолган ёг ъбирикмаси туфайли - этарли оҳанг бўлмайди ва фаренкс йиқилиб кетади. Демак, беморнинг типик портрети: калта, тўлиқ бўйинли ўрта ёшли, ортиқча вазнли эркак, гарчи апнеа нозик одамларда ҳам, аёлларда ҳам, айниқса менопаузадан кейин содир бўлади.
- Ҳатто тўхтамасдан ҳорлама кўпинча соғлиқ учун хавфли эмас, гарчи у бошқаларни безовта қилса
- Сукунат билан тўхтатилган ва кейин баланд овозда ҳорлама апнеанинг одатий расмидир.
- Апне билан уйқу расмий равишда саккиз соат давом этади, аммо унда чуқур босқичлар деярли йўқ
- Марказий апнеа ҳам бор - миянинг ўзи нафас олиш буйруғини юборишни тўхтатганда; у камроқ тарқалган ва юрак ва асаб тизими касалликлари билан боғлиқ
- Ҳар бир ҳорлаян одамда апне бўлмайди, аммо апнеси бўлганларнинг аксарияти ҳорлайди.
У қандай кўринади: кеча ва кундуз белгилари
Апне билан боғлиқ муаммо шундаки, одам деярли барча тунги аломатлардан хабардор эмас ва одатда кундузги симптомларни чарчоқ, ёш ёки иш билан тушунтиради. Шунинг учун ташхис кўпинча касалликнинг бошланишидан 5-10 йил ўтгач амалга оширилади ва алоқа қилиш сабаби турмуш ўртоғининг талаби ёки текширув вақтида тасодифан аниқланган гипертензиядир.
- Кечаси: шовқинли оралиқ ҳорлама, нафас олишда пауза, ҳорлама, безовта уйқу, терлаш
- Кечаси: тез-тез ҳожатхонага бориш - апнеа сийдик ишлаб чиқаришни оширадиган гормон ишлаб чиқаради ва бу ноктурия кўпинча нотўғри простата билан боғлиқ.
- Эрталаб: чарчоқ, уйқу дам олиб келмаслигини ҳис қилиш, қуруқ оғиз, бош оғриғи
- Кун давомида: уйқучанлик, ухлаш керак, транспортда, кинода, йиғилишларда ухлаб қолиш
- Кун давомида: диққат ва хотиранинг пасайиши, асабийлашиш, тушкун кайфият
- Эркакларда либидо ва эректил дисфункциянинг пасайиши
- Ёмон назорат остида қон босими, айниқса эрталаб юқори
Нима учун хавфли?
Нафас олишнинг ҳар бир тўхташи қон босимининг сакраши, стресс гормонларининг чиқарилиши ва юракнинг кучланишидир. Бир кечада юзлаб бундай эпизодлар мавжуд ва тана бир неча йиллар давомида тунги нормал тикланишсиз яшайди. Шундай қилиб, биринчи қарашда уйқу билан ҳеч қандай алоқаси йўқ оқибатлари.
- Даволанишга чидамли артериал гипертензия: босим бир нечта дори-дармонларни қабул қилганда ҳам нормаллашмайди ва кечалари керак бўлганда пасаймайди.
- Юрак ритмининг бузилиши, биринчи навбатда атриял фибрилация ва тунги паузалар
- Миёкард инфаркти ва инсулт хавфи ортади
- Инсулин қаршилиги ва 2-тоифа диабет меллитус, мавжуд диабетнинг назоратини ёмонлаштиради
- Юрак этишмовчилигининг ривожланиши
- Ҳайдаш пайтида микро уйқу туфайли йўл-транспорт ҳодисалари
- Депрессия, ташвиш, ишлашнинг пасайиши
Алоҳида-алоҳида, ҳайдовчилар ва механизмлар билан ишлайдиган одамлар ҳақида айтиб ўтиш керак. Микрослееп атиги бир неча сония давом этади, одам буни сезмайди ва у шунчаки &қуот;милтиллаган&қуот;лигига ишонч ҳосил қилади. Машина соатига 90 километр тезликда 75 метр масофани уч сонияда кўр-кўрона босиб ўтади. Шунинг учун апне билан кундузги уйқу фаровонлик ҳақида шикоят эмас, балки хавфсизлик муаммоси ва уни кучли қаҳва билан эмас, балки текширув билан ҳал қилиш керак.
Текширув: зўравонлик қандай ўлчанади
- Беседа и опросники: оценивают выраженность дневной сонливости, храп, паузы в дыхании, сопутствующие болезни. Опросник — это отбор, а не диагноз.
- Осмотр: измеряют вес, рост, индекс массы тела и окружность шеи; оценивают строение глотки, миндалины, нижнюю челюсть, носовое дыхание.
- Осмотр оториноларинголога — искривление перегородки носа, полипы, увеличенные миндалины, аденоиды у детей.
- Компьютерная пульсоксиметрия во сне — простой скрининг: прибор всю ночь пишет насыщение крови кислородом и пульс.
- Респираторная полиграфия — регистрирует поток воздуха, храп, движения грудной клетки и живота, кислород, положение тела; во многих случаях этого достаточно для диагноза.
- Полисомнография — самый полный метод, дополнительно фиксирует стадии сна по активности мозга, движения глаз и мышц; нужна в сложных и спорных случаях.
- Дополнительно по показаниям: ТТГ, гликированный гемоглобин, суточное мониторирование давления, ЭхоКГ.
СПАП терапияси ва бошқа усуллар
Ўртача ва оғир шакллар учун асосий даволаш СПАП (халқаро манбаларда - СПАП) деб номланувчи доимий ижобий ҳаво босими терапияси. Қурилма ниқоб орқали паст босимли ҳаво оқимини этказиб беради ва бу ҳаво пневматик шина каби ҳаракат қилиб, томоқ деворларини йиқилишига йўл қўймайди. Бу кислород ёки дори эмас: қурилма шунчаки механик равишда ҳаво йўлларини очиқ ушлаб туради. Босим ўрганиш натижаларига кўра ёки автоматик режимдан фойдаланган ҳолда алоҳида танланади.
- СПАП терапияси - биринчи кечада нафас олишни тўхтатишни деярли бутунлай йўқ қилади; Кундузги уйқучанлик одатда бир неча кун ичида йўқолади ва қон босими бир неча ҳафта ичида яхши назорат қилина бошлайди.
- Қурилма ҳар кеча ишлатилиши керак: таъсир фақат терапия давом этгунча давом этади ва келажакда фойдаланиш учун тўпланмайди.
- Пастки жағни олдинга силжитадиган интраорал асбоблар энгил ва ўртача даражадаги ниқобларга нисбатан муросасизликка муқобилдир; тиш шифокори томонидан тайёрланган
- КББ операциялари аниқ анатомик сабаб бўлганда самарали бўлади: бурун септумининг оғиши, катта бодомсимон безлар, болада аденоидлар. Болаларда кенгайган бодомсимон безлар ва аденоидларни олиб ташлаш кўпинча муаммони бутунлай ҳал қилади
- Позицион терапия - фақат орқа томонда пайдо бўладиган апнеа учун; бу ҳолатда ухлашингизга халақит берадиган қурилмалардан фойдаланинг
- Бариатрик жарроҳлик - оғир семизлик ҳолатларида, бошқа усуллар билан вазн йўқотиш мумкин бўлмаганда муҳокама қилинади
Ниқобга кўникиш алоҳида муҳокамага лойиқдир. Биринчи кечалар деярли ҳар доим қийин кечади: ҳаво оқими бузилади, юзида бегона нарса ҳисси, баъзан эса қуруқ бурун. Кўпгина қийинчиликларни техник жиҳатдан ҳал қилиш мумкин - юзнинг ўлчами ва шаклига кўра мос ниқоб турини танлаш, босимни ошириш тезлигини созлаш ва намлагични улаш. Ноқулай ниқоб туфайли икки кечадан кейин терапияни тўхтатиш муваффақияцизликнинг энг кенг тарқалган ва энг ҳақоратли сабабидир, чунки техниканинг ўзи ишлайди. Шифокорга қайтиб, ускунани яна танлаш мантиқийроқ.
Бу одамнинг ўзига боғлиқ
- Снижение веса. Это единственный фактор, который человек может изменить с большим эффектом: уменьшение массы тела примерно на десять процентов снижает индекс апноэ в среднем на четверть, а при лёгкой форме иногда убирает проблему совсем.
- Отказ от алкоголя за 3-4 часа до сна: он расслабляет мышцы глотки и заметно удлиняет остановки дыхания.
- Отказ от курения — оно поддерживает отёк и воспаление слизистой глотки и носа.
- Сон на боку вместо спины, приподнятое изголовье.
- Регулярный режим сна и достаточная его продолжительность.
- Восстановление носового дыхания: при заложенности нос не пропускает воздух, человек дышит ртом, и глотка спадается легче.
- Контроль сопутствующих болезней — гипотиреоза, диабета, гипертонии.
- Обязательное предупреждение анестезиолога перед любой операцией: при апноэ меняются подходы к наркозу, обезболиванию и наблюдению после вмешательства.
- Отказ от вождения в состоянии выраженной сонливости — до тех пор, пока лечение не начато и не даёт эффекта.