Ўткир ва сурункали: асосий фарқ
Бу битта касалликнинг босқичлари эмас, балки турли касалликлар ва бу эрда &қуот;ўткир&қуот; сўзи даволаниш вақтидаги ҳолатнинг оғирлигини эмас, балки ривожланиш тезлиги ва ҳужайралар турини билдиради.
- Ўткир лейкемия ҳафталар давомида ривожланади: суяк илиги этук бўлмаган ҳужайралар билан тўлдирилади ва гематопоез тезда тугайди. Даволаш дарҳол, одатда шифохонада бошланади
- Сурункали лейкемия йиллар давомида ривожланади ва кўпинча тасодифан, шикояциз одамда қон тестида аниқланади.
- Ҳужайра турига кўра, лейкемиялар лимфоид ва миелоидларга бўлинади - даволаш ҳам, прогноз ҳам бунга боғлиқ.
- Ўткир лимфобластик лейкемия болаларда энг кенг тарқалган шакл бўлиб, замонавий даволаш билан уларнинг аксарияти тузалиб кетади.
- Ўткир миелоид лейкемия катталарда кўпроқ учрайди ва кўпроқ интенсив даволанишни талаб қилади
- Сурункали лейкемия вақт ўтиши билан янада агрессив босқичга ўтиши мумкин, шунинг учун вазият барқарор бўлса ҳам кузатув тўхтатилмайди.
- Сурункали лимфоцитик лейкемия кўпинча 60 ёшдан кейин аниқланади; асемптоматик курс билан даволаниш йиллар давомида талаб этилмаслиги мумкин ва бу ёрдамни рад этиш эмас, балки қасддан кузатиш тактикасидир.
Сурункали лимфоцитик лейкемия учун кузатув тактикаси беморлар орасида энг кўп саволлар туғдиради: ташхис қўйилади, аммо даволаниш буюрилмайди. Бу эрда мантиқ шундаки, асемптоматик беморларда терапияни эрта бошлаш умр кўриш давомийлигини оширмайди, балки ён таъсирларни қўшади. Шунинг учун касаллик тестлар ва текширувлар билан кузатилади ва даволаш кўрсаткичлар пайдо бўлганда бошланади - лимфа тугунларининг тез ўсиши, гемоглобин ва тромбоцитларнинг камайиши, умумий симптомлар.
Семптомлар ва нима учун улар шундай
Деярли барча кўринишлар битта механизм билан изоҳланади: ўзгарган ҳужайралар нормал гематопоезни суяк илигидан сиқиб чиқаради ва танада доимо уч турдаги қон ҳужайралари йўқ.
- Қизил қон ҳужайраларининг этишмаслиги: заифлик, рангпарлик, жисмоний машқлар пайтида нафас қисилиши, бош айланиши, юрак уриши
- Тўлиқ лейкоцитларнинг этишмаслиги: такрорий инфекциялар, узоқ муддатли томоқ оғриғи, узоқ муддатли иситма, стоматит, ёмон даволанадиган яралар
- Тромбоцитларнинг этишмаслиги: кўкаришлар, аниқ тошмалар, тиш гўштидан қон кетиш, бурундан қон кетиш, оғир даврлар
- Ҳужайраларнинг органларда тўпланиши: лимфа тугунлари, жигар ва талоқнинг катталашиши, қорин бўшлиғида оғирлик ва таранглик.
- Катталашган талоқ туфайли овқатнинг кичик қисмидан кейин тез тўйинганлик ва тўйинганлик ҳисси
- Бир неча ҳафта давомида кучайиб борувчи ва жисмоний машқлар ёки совуққонлик билан изоҳланмайдиган нафас қисилиши ва рангпарлик
- Суяк ва бўғимларда оғриқ, айниқса болаларда сезилади
- Умумий белгилар: вазн йўқотиш, кечаси терлаш, иштаҳанинг этишмаслиги
- Тиш гўштининг ҳаддан ташқари ўсиши ва қон кетиши ўткир лейкемиянинг айрим шаклларининг характерли аломатидир.
- Бош оғриғи, кўнгил айниши, мия мембраналарининг шикастланиши туфайли лойқа кўриш
- Анъанавий даволанишга жавоб бермайдиган тери тошмаси ва индурациялар
Шикоятларнинг пайдо бўлиш тезлиги энг муҳим кўрсатма ҳисобланади. Ўткир шаклларда одам одатда ҳамма нарса ўзгарган деярли аниқ санани номлаши мумкин: бир ой олдин у одатдагидек ишлаган, аммо ҳозир у эрга кўтарила олмайди. Сурункали шаклларда расм лойқаланади, ҳеч қандай шикоятлар бўлмаслиги мумкин ва касаллик тиббий кўрик ёки операцияга тайёргарлик кўриш пайтида аниқланади. Шунинг учун шифокор нафақат уни нима безовта қилаётгани, балки қачондан бошлаб ҳам қизиқади.
Кўтарилган оқ қон ҳужайралари - бу лейкемиями?
Бу қўлда тестни олгандан кейин ваҳима учун энг кенг тарқалган сабабдир ва деярли ҳар доим беҳуда.
- Лейкоцитоз - бу инфекцияга нормал реакция: томоқ оғриғи, пневмония, аппендицит билан лейкоцитлар табиий равишда кўпаяди.
- Стресс остида, жисмоний фаолиятдан сўнг, ҳомиладорлик даврида, гормонал дорилар фонида, чекувчиларда даража ошади
- Нафақат рақам, балки лейкоцитлар формуласи ҳам муҳим: қайси ҳужайралар ўсганлиги ва улар орасида етилмаган шакллар бор-йўқлиги.
- Таҳлилдаги портлаш ҳужайралари ҳақиқатан ҳам қўрқинчли, инфекция белгиларисиз жуда кўп сонлар ва қизил қон таначалари ва тромбоцитларнинг бир вақтнинг ўзида камайиши.
- 60 ёшдан ошган одамда ойлар давомида инфекциясиз давом этадиган доимий лимфоцитоз ҳам ташвишлидир.
- Томоқ оғриғидан кейин бир ҳафта давом этадиган ва кейин ўтиб кетадиган мўътадил лейкоцитоз - бу касаллик белгиси эмас, балки оддий курсдир.
- Лейкемия нормал ёки ҳатто паст лейкоцитлар билан пайдо бўлиши мумкин - бу рақамнинг ўзи ҳеч нарсани ҳал қилмайди
Тушунарсиз тест билан шуғулланиш тартиби оддий: Интернетда тушунтириш изламанг, балки натижани шифокорга кўрсатинг ва агар керак бўлса, инфекциядан тузалиб кетганидан кейин 1-2 ҳафта ўтгач, уни қайта қабул қилинг. Динамиклар бир марталик натижадан кўпроқ нарсани айтади.
Қандай қилиб ташхис қўйиш керак
Диагностика ривожланмоқда: оддий ва тушунарлидан мураккаб ва тушунарли. Ҳар бир кейинги қадам фақат олдингиси асос берганда амалга оширилади, шунинг учун имтиҳон камдан-кам ҳолларда ортиқча бўлади.
- Общий анализ крови с лейкоцитарной формулой и обязательным просмотром мазка врачом.
- Пункция костного мозга и трепанобиопсия — основной метод: без них диагноз лейкоза не ставится.
- Иммунофенотипирование методом проточной цитометрии — определяет, из каких именно клеток исходит опухоль.
- Цитогенетическое и молекулярно-генетическое исследование: выявляет конкретные поломки, от которых зависят выбор препарата и прогноз.
- Биохимия крови, показатели работы почек и печени, ЛДГ, коагулограмма.
- УЗИ органов брюшной полости, КТ, при необходимости — исследование спинномозговой жидкости.
- Типирование пациента и близких родственников, если рассматривается трансплантация костного мозга.
- ЭКГ и оценка работы сердца до начала химиотерапии — часть препаратов требует такого контроля.
Бугунги кунда ўсимта ҳужайраларининг генетик тадқиқотлари расмиятчилик эмас, балки даволанишни белгилайдиган қисмдир. Ташқи белгилар бўйича бир хил касаллик, турли хил бузилишлар билан, турли дорилар билан даволанади ва бошқа прогнозга эга. Шунинг учун биринчи ташвишли таҳлил ва терапияни тайинлаш ўртасида бир неча кун ўтади: шифокорлар натижаларни кутишмоқда, уларсиз даволанишни танлаш тахминий бўлади.
Бугун даволаниш
Сўнгги йигирма йил ичида лейкемияни даволаш тиббиётнинг бошқа соҳаларига қараганда кўпроқ ўзгарди. Ягона ёндашув - ҳар бир киши учун интенсив кимётерапия - касалликнинг ўзига хос генетик варианти учун танланган режимлар билан алмаштирилди ва бугунги кунда баъзи беморлар амбулатория шароитида планшетлар шаклида дори-дармонларни қабул қилишади.
- Кимётерапия ўткир лейкемияни даволашнинг асоси бўлиб, босқичма-босқич амалга оширилади: ремиссияга эришиш, натижани мустаҳкамлаш, парваришлаш терапияси
- Мақсадли дорилар - ўсимта ҳужайрасида маълум бир генетик нуқсонни махсус блокировка қилади
- Иммунотерапия ва моноклонал антикорлар
- Релапс хавфи юқори бўлган ва маълум шаклларда суяк илиги трансплантацияси
- Қўшимча терапия: инфекцияларнинг олдини олиш ва даволаш, қон таркибий қисмларини қуйиш, буйраклар фаолиятини қўллаб-қувватлаш - бу асосий даволашдан кам эмас.
- Бундай тарқалишга мойил бўлган шаклларда мия мембраналарининг шикастланишининг олдини олиш
- Ремиссияга эришгандан сўнг касалликнинг қолдиқ изларини мунтазам равишда кузатиб бориш - бу тактикани ўзгартириш ёки ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилиш учун ишлатилади.
Натижалар шакллар бўйича жуда фарқ қилади. Болалардаги ўткир лимфобластик лейкемия ва ўткир промиелоцитик лейкемия тикланиш одатий натижага айланган касалликлар қаторига киради. Бошқа шаклларда мақсад бошқача бўлиши мумкин - ҳаёт сифати сақланиб қолган касалликни узоқ муддатли назорат қилиш ва бу ҳам ярим чора эмас, балки даволанишнинг тўлиқ натижасидир.
Сабаблари ҳақида нима маълум
&қуот;Нега бундай бўлди&қуот; деган савол ҳамма томонидан сўралади ва ҳалол жавоб кўпинча бир хил бўлади: аниқ сабабни аниқлаш мумкин эмас. Буни қабул қилиш қийин, лекин муҳим - чунки айбдорни излаш одатда беморнинг ўзи ёки унинг ота-онаси томонидан айбдорлик ҳисси билан тугайди ва бунинг учун ҳеч қандай сабаб йўқ.
- Аксарият ҳолларда аниқ сабабни аниқлаш мумкин эмас: бузилиш тасодифан битта ҳужайрада содир бўлади
- Маълум омиллар: ионлаштирувчи нурланиш, олдинги кимётерапия ва радиация терапияси
- Бензол ва бир қатор саноат кимёвий моддалари билан узоқ муддатли алоқа
- Чекиш баъзи миелоид лейкемиялар учун тасдиқланган омил ҳисобланади
- Баъзи конженитал генетик синдромлар
- Ёш: кўпгина шаклларнинг хавфи 60 ёшдан кейин ортади
- Олдиндан мавжуд бўлган суяк илиги касалликлари, айниқса миелодиспластик синдром
- Орган трансплантациясидан кейин иммуносупрессив дориларни узоқ муддатли қўллаш
- Туғилганда аниқланган баъзи хромосома белгилари болаларда хавфни оширади
Алоҳида таъкидлаш керакки, бу сабаб эмас. На маиший техника, на мобил телефонлар, на микротўлқинли печ, на эмлашлар, на стресс ёки қўрқув лейкемияга олиб келмайди - булар тасдиқланмаган доимий қўрқувлардир. Одатий маънода профилактика кўпчилик шакллар учун мавжуд эмас ва ҳақиқатан ҳам инсоннинг қўлида бўлган ягона нарса соғлиғидаги ўзгаришларни эътиборсиз қолдирмаслик ва йилига камида бир марта умумий қон тестини ўтказишдир.