Буйрак саратони нима
Кўпинча малигн буйрак ўсмалари буйрак каналчаларининг эпителиясидан ривожланадиган буйрак ҳужайрали карсиномадир. У паренхима ичида ўсиб боради, аста-секин ўсиб боради ва узоқ вақт давомида пелосалисеал тизимга таъсир қилмайди, шунинг учун у сийдикда оғриқ ёки қонни келтириб чиқармайди.
Классик аломатлар триадаси - сийдикда қон, ён томонда оғриқ ва пайпасланадиган шиш - бугунги кунда камдан-кам учрайди ва ривожланган жараённи кўрсатади. Замонавий ҳақиқат бошқача: ўсмаларнинг муҳим қисми эрта босқичда тасодифан аниқланади.
Хавф омиллари
- Чекиш - бу энг кўп исботланган ўзгартирилиши мумкин бўлган омил
- Семизлик
- Артериал гипертензия ва баъзи дориларни узоқ муддатли қўллаш
- Сурункали буйрак касаллиги, айниқса узоқ муддатли диализда бўлган беморларда
- Ирсий синдромлар, шу жумладан Ҳиппел-Линдау касаллиги
- Яқин қариндошларда буйрак саратони
- Эркак жинси ва ёши 50 ёшдан ошган
- Баъзи саноат моддаларининг касбий таъсири
Семптомлар
- Сийдикдаги оғриқсиз қон, баъзан бир марталик ва шунинг учун эътиборга олинмайди
- Пастки орқа ва ён томонларда зерикарли оғриқ ёки оғирлик
- Катта ўсмалар билан қорин бўшлиғида пайпасланадиган шаклланиш
- Ҳеч қандай сабабсиз ҳароратнинг узоқ муддатли кўтарилиши
- Номаълум вазн йўқотиш, заифлик, иштаҳанинг этишмаслиги
- Анемия ёки аксинча, қизил қон ҳужайралари даражасини оширади
- Қон босимининг ошиши
- Тўсатдан пайдо бўлган варикосел, айниқса ўнгда
- Катта томирларнинг сиқилиши туфайли оёқларнинг шишиши
- Суяк оғриғи, йўтал, метастазлар билан неврологик аломатлар
Диагностика
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви одатда шаклланишни аниқлашнинг биринчи усули ҳисобланади
- Қорин бўшлиғи аъзоларини томир ичига контрастли компютер томографияси асосий усулдир: ҳажмини, жойлашишини, томирлар ва тўплаш тизимига алоқасини аниқлайди.
- МРИ - контрастли интолеранс учун, веноз тарқалишини баҳолаш учун
- Ўпкага метастазларни истисно қилиш учун кўкрак қафасининг компютер томографияси
- Суяк метастазларига шубҳа қилинган суяк синтиграфияси
- Умумий ва биокимёвий қон текшируви, иккала буйрак функциясини баҳолаш
- Умумий сийдик тести
- Буйрак биопсияси - маълум ҳолатларда амалга оширилади: кичик ўсмалар, аблацияни режалаштириш, бошқа ўсма ёки лимфома метастазларига шубҳа қилинган
Муҳим хусусият: кўпгина онкологик касалликлардан фарқли ўлароқ, буйрак саратони ташхиси кўпинча дастлабки биопсиясиз қўйилади ва операция қилинади - контрастли компютер томографиясидаги характерли расм жуда ишончли ва олиб ташланган тўқималарни текширгандан сўнг якуний тасдиқлаш олинади.
Даволаш
Маҳаллий буйрак саратонини даволашнинг асосий усули жарроҳликдир. Ҳажми танлаш ўсимтанинг катталигига, унинг жойлашган жойига ва иккинчи буйракнинг ҳолатига боғлиқ.
- Буйрак резекцияси (органларни сақлаб қолиш операцияси) - фақат ўсимтани атрофдаги тўқималарнинг бир қисми билан олиб ташлаш; кичик жароҳатлар учун афзал вариант, чунки у буйрак функциясини сақлайди
- Лапароскопик радикал нефректомия - буйракни бир нечта понксиёнлар орқали олиб ташлаш; камроқ травма ва тезроқ тикланиш
- Очиқ нефректомия - катта ўсмалар, томирларнинг кенгайиши ёки мураккаб анатомия учун
- Жарроҳлик хавфи юқори бўлган беморларда кичик ўсмалар учун радиочастота ва криоаблация каби аблатив усуллар
- Фаол кузатув - оғир коморбидиялари бўлган кекса беморларда жуда кичик жароҳатлар учун
- Мақсадли ва иммунотерапия - ривожланган ва метастатик буйрак саратони учун
- Паллиатив нефректомия ва радиация терапияси - илғор ҳолатларда симптомларни назорат қилиш
Операциядан кейинги ҳаёт
- Бир буйрак чиқарилгандан сўнг, иккинчиси ўз вазифасини олади; дастлаб соғлом иккинчи буйрак билан ҳаёт сифати одатда зарар кўрмайди
- Креатинин ва сийдик таҳлилини мунтазам равишда кузатиб бориш
- Қон босимини назорат қилиш
- Нефротоксик дорилар, шу жумладан рецепциз оғриқ қолдирувчи воситалар билан эҳтиёт бўлинг
- Этарли ичимлик режими, тузни чеклаш
- КТ ва ултратовуш билан индивидуал жадвал бўйича уролог томонидан кузатув
- Чекишни ташлаш релапс хавфига ҳам, қолган буйракнинг ҳолатига ҳам таъсир қилади
Олдини олиш ва эрта аниқлаш
- Чекишни ташлаш
- Оддий тана вазнини сақлаш
- Қон босимини назорат қилиш
- Йиллик буйрак ултратовуш текшируви, айниқса хавф омиллари мавжуд бўлса, ўсимтани эрта босқичда аниқлашнинг энг осон усули ҳисобланади.
- Сийдикдаги қоннинг ҳар қандай эпизодини мажбурий текшириш
- Сурункали буйрак касаллиги ва диализ учун мунтазам мониторинг
Тошкентда буйрак саратони қаерда текширилади ва даволанади
Агар буйрак массаси аниқланса, асосийси контрастли компютер томографиясини тезда ўтказиш ва органларни сақлаш ва лапароскопик усулларни биладиган урологдан маслаҳат олишдир.
Тошкент шаҳрида буйрак ўсмаларини текшириш ва жарроҳлик йўли билан даволаш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Ташкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилади; Мураккаб жараён учун кейинги тизимли даволаш онкологлар билан биргаликда белгиланади.
Агар ултратовуш текширувида буйракдаги масса аниқланса, компютер томографиясини тўхтатманг: бу оддий кистни ўсимтадан ажратиб туради ва кейинги барча тактикаларни белгилайди. Клиника билан боғланишлар саҳифада қуйида келтирилган.
