Офталмология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Катаракт - бу кўз ичидаги табиий линза - линзаларнинг булутланиши. Ёруғлик тўр пардага эркин ўтишни тўхтатади ва кўриш туманли ойнадан ўтгандек бўлади. Бу дунёдаги қайта тикланадиган кўрликнинг энг кенг тарқалган сабабидир ва бу эрда &қуот;қайта тикланадиган&қуот; сўзи асосий ҳисобланади: катаракт жарроҳлик йўли билан тўлиқ даволанади, бунда булутли линзалар шаффоф сунъий линзалар билан алмаштирилади. Шу билан бирга, катарактни ҳал қиладиган томчилар йўқ - ва бу йилларни беҳуда сарфламаслик учун билишингиз керак бўлган асосий нарса.

Глаукома - кўз ичи босимининг ошиши туфайли оптик асаб толалари аста-секин нобуд бўладиган касалликлар гуруҳидир. У &қуот;жим кўриш ўғриси&қуот; деб аталади: энг кенг тарқалган, очиқ бурчакли шакл йиллар давомида ҳеч қандай аломат бермайди ва кўриш майдони шунчалик секин ва чеккадан тораядики, одам буни сезмайди. Шикоятлар пайдо бўлганда, оптик асабнинг муҳим қисми аллақачон вафот этган. Ва бу эрда сиз тушунишингиз керак бўлган асосий нарса: ўлик толалар тикланмайди. Даволаш жараённи тўхтатиши мумкин, аммо йўқолган нарсани тиклай олмайди - шунинг учун эрта аниқлаш барча фарқларни келтириб чиқаради.

Конюнктивит - кўзнинг оқ қисмини ва кўз қовоқларининг ички юзасини қоплайдиган нозик шаффоф мембрананинг яллиғланиши. Бу қизил кўзнинг энг кенг тарқалган сабаби бўлиб, аксарият ҳолларда бу ҳолат яхши характерга эга ва ўз-ўзидан ўтиб кетади. Муаммо бошқача: конъюнктивит ниқоби остида кўришга таҳдид солувчи касалликлар яширин бўлиши мумкин - кератит, иридоциклит, глаукоманинг ўткир ҳужуми. Бир нечта оддий белгилар уларни ажратишга ёрдам беради ва уларни билиш ҳамма учун фойдалидир.

Амблиёпия ёки &қуот;дангаса кўз&қуот; - мия бир кўздан лойқа ёки кўчган тасвирни қабул қилиб, уни бостиришни бошлаганлиги сабабли болалик даврида ривожланадиган кўришнинг пасайиши. Кўзнинг ўзи соғлом бўлиши мумкин, аммо у билан миянинг визуал марказлари ўртасидаги алоқа нотўғри шаклланган. Умумий сабаблар - страбисмус, икки кўзнинг кўриш кучининг катта фарқи, узоқни кўра олмаслик ёки астигматизм, шунингдек, туғма катаракт ёки кўз қовоқларининг тушиши каби ёруғликка тўсиқлар. Бола одатда шикоят қилмайди, чунки у бошқа кўз билан яхши кўради. Амблиёпия кўзойнак билан яхши даволанади ва заиф кўзни ўргатади, лекин у мактабгача ёшда энг самарали ҳисобланади, шунинг учун офталмолог томонидан эрта профилактик текширувлар жуда муҳимдир.

Ретинал ангиопатия - бу кўз тубининг томирларида ўзгариш бўлиб, уни офталмолог текширув вақтида кўради: артериялар ва томирларнинг торайиши ёки кенгайиши, уларнинг бурилишлари, ўзаро боғлиқлиги, кичик қон кетишлар. Бу мустақил касаллик эмас, балки бутун тананинг қон томирларининг ҳолатини акс эттиради. Кўпинча ангиопатия артериал гипертензия, қандли диабет ва атеросклероз билан, камроқ буйрак касалликлари, қон, шикастланишлар ва ҳомиладорлик билан боғлиқ. Ретина томирларни бевосита кўриш мумкин бўлган ягона жойдир, шунинг учун бундай ўзгаришлар кардиолог ва эндокринолог учун муҳим сигнал бўлиб хизмат қилади. Дастлабки босқичларда кўриш зарар кўрмайди, аммо асосий касалликни назорат қилмасдан, қон кетиши, шиш ва ретинал томирларнинг тромбози мумкин. Асосий даволаш қон босими, шакар ва холестеринни нормаллаштиришдир.

Анизометропия - бу ўнг ва чап кўзнинг оптик кучи фарқ қиладиган ҳолат. Бир кўз яқинни кўра олмайди, иккинчиси нормал ёки узоқни кўра олмайди ёки фарқ астигматизм даражасида бўлиши мумкин. Кўп одамлар учун кичик бир номувофиқлик мавжуд ва ҳеч қандай тарзда аралашмайди. Аммо фарқ сезиларли бўлганда, мия турли хил равшанлик ва ўлчамдаги иккита тасвирни олади ва уларни бирлаштира олмайди. Катталарда бу визуал чарчоқ ва бош оғриғи сифатида намоён бўлади, аммо болада мия шунчаки ёмонроқ кўздан келган сигнални бостиради - амблиёпия ёки &қуот;дангаса кўз&қуот; ривожланади. Шунинг учун анизометропияни имкон қадар эрта аниқлаш муҳимдир.

Оптик асаб атрофияси мустақил касаллик эмас, балки ретинада тасвирларни мияга узатувчи нерв толаларининг шикастланиши натижасидир. Ўлик толалар тикланмайди, шунинг учун шифокор фундусда рангпар оптик дискни кўради ва бемор кўришнинг доимий пасайишини, кўриш майдонининг қисмларини йўқотишини ва рангни идрок этишнинг ёмонлашишини қайд этади. Сабаблари хилма-хил: глаукома, қон таъминоти бузилиши, яллиғланиш, ўсмалар, травма, ирсий ва токсик шикастланишлар. Текширувнинг мақсади сабабни топиш ва жараённи тўхтатишдир: қолган толаларни сақлаб қолиш йўқолганларни қайтаришдан кўра анча реалдир.

Шох парда кўзнинг шаффоф ойнаси бўлиб, у орқали ёруғлик киради. Унинг шаффофлиги коллаген толаларининг қатъий тартибга солинган тартибига асосланади. Ҳар қандай чуқур жароҳатлар - яра, куйиш, оғир инфекция, шикастланиш - чандиқ билан даволанади, унда толалар тартиби бузилади ва ҳудуд булутли бўлади. Шундай қилиб, тикан ҳосил бўлади. Унинг зичлигига қараб, у булут, нуқта ёки лейкома деб аталади. Кўриш қанчалик таъсир қилиши ўлчамига эмас, балки жойлашишига боғлиқ: кўз қорачиғининг аниқ марказидаги кичик чандиқ атрофдаги катта булутдан кўра кўпроқ халақит беради. Катарактнинг ўзи ҳал этилмайди, аммо замонавий жарроҳлик кўп ҳолларда кўришни тиклайди.

Блефарит - бу катталардаги энг кенг тарқалган кўз касалликларидан бири бўлган кўз қовоқларининг сурункали яллиғланиши. Кўз қовоқларининг қирралари қизариб, қалинлашади, қичишиш, ёниш, қумли туйғу бор, эрталаб эса кирпикларда қобиқ пайдо бўлади. Сабаблари орасида кўз қовоқлари терисида бактерияларнинг кўпайиши, себореик дерматит, росасеа, демодекс оқадилар ва кўз ёши плёнкасининг ёғли қатламини чиқарадиган меибомия безларининг тиқилиб қолиши киради. Блефарит тўғри парвариш билан кўриш учун зарарли эмас, лекин кўпинча қуруқ кўз синдроми, арпабодиён ва чалазионлар билан бирга келади. Касаллик алевленмелере мойил, шунинг учун даволанишнинг мақсади бир марталик даволаш эмас, балки узоқ муддатли назоратдир. Асос - кўз қовоқларининг кундалик гигиенаси, бу офталмолог томонидан тайинланган дори-дармонлар билан тўлдирилади.

Блефароспазм мушак дистониясининг бир шакли бўлиб, унда орбисуларис осули мушаклари беихтиёр қисқаради ва кўз қовоқлари куч билан ёпилади. Инсон ирода кучи билан кўзини очолмайди, гарчи унинг кўриш ва кўзлари соғлом бўлиши мумкин. Одатда милтиллашнинг кучайиши, қум ҳисси ва ёрқин нурга сезгирликнинг ошиши, сўнгра кўзларнинг узоқ вақт қисилиши билан бошланади. Семптомлар қуёш нури, экран вақти ва стресс таъсирида ёмонлашади ва ухлаш ёки гапириш орқали энгиллашади. Оғир ҳолатларда, кўзлар кўриши мумкин бўлса-да, одам самарали равишда кўр бўлиб қолади. Вазият ботулинум токсин инъэкциялари билан даволанишга яхши жавоб беради.