Оптика: касалликлар, белгилар ва даволаш

Узоқни кўра олмаслик ёки гиперметропия - бу кўзнинг оптик хусусияти бўлиб, унда ёруғлик нурлари анъанавий равишда тўр парданинг орқасида эмас, балки тўпланади: кўз жуда қисқа ёки унинг синиши кучи жуда заиф. Бу ном одамларни чалкаштириб юборади: сезиларли гиперметропия билан яқинни ҳам, узоқни ҳам кўриш қийин, аммо бироз ортиқча бўлган йигит кечқурун бош оғриғи билан тўлаб, жадвалнинг пастки қаторларини бемалол ўқий олади. Яна бир кенг тарқалган чалкашлик &қуот;ёшга боғлиқ&қуот; сўзи билан боғлиқ: гиперметропия ва пресбиёпия бутунлай бошқача тарзда яратилган, гарчи иккаласи ҳам эртами-кечми ўқиш кўзойнакларига олиб келади. Ва сиз дарҳол билишингиз керак бўлган асосий нарса: кўзойнаклар кўришни бузмайди ва &қуот;кўзни ишлашдан ажратмайди&қуот;, лекин болада тузатилмаган узоқни кўра олмаслик аслида страбисмусга ва кўришнинг доимий пасайишига олиб келиши мумкин, бу эса кейинчалик кўзойнак билан кўтарилмайди.

Астигматизм - бу кўзнинг синиши сиртлари, кўпинча шох парда мукаммал сферик бўлмаган ҳолат: улар бошқасига қараганда бир йўналишда кўпроқ эгиладилар. Шу сабабли, ёруғлик бир нуқтага эмас, балки икки хил фокус чизиғига тўпланади ва мия бир йўналишда чўзилган тасвирни олади: нуқта зарбага айланади, думалоқ фаралар чўзилган нуқтага айланади ва &қуот;О&қуот; ва &қуот;С&қуот; ҳарфлари фарқ қилмайди. Деярли ҳар бир киши энгил астигматизмга эга ва у ҳеч қандай ҳаракатни талаб қилмайди, лекин тахминан 0,75-1,0 диоптердан бошлаб у аллақачон кўриш сифатини сезиларли даражада пасайтиради ва бош оғриғига сабаб бўлади. Болаларнинг ёши айниқса муҳимдир: агар астигматизмли бола йиллар давомида лойқа расмни кўрса, кўриш кортекси шунчаки аниқ тасвирни қайта ишлашни ўрганмайди ва амблиёпия ривожланади, бу 8-9 йилдан кейин тузатиш жуда қийин.

Анизометропия - бу ўнг ва чап кўзнинг оптик кучи фарқ қиладиган ҳолат. Бир кўз яқинни кўра олмайди, иккинчиси нормал ёки узоқни кўра олмайди ёки фарқ астигматизм даражасида бўлиши мумкин. Кўп одамлар учун кичик бир номувофиқлик мавжуд ва ҳеч қандай тарзда аралашмайди. Аммо фарқ сезиларли бўлганда, мия турли хил равшанлик ва ўлчамдаги иккита тасвирни олади ва уларни бирлаштира олмайди. Катталарда бу визуал чарчоқ ва бош оғриғи сифатида намоён бўлади, аммо болада мия шунчаки ёмонроқ кўздан келган сигнални бостиради - амблиёпия ёки &қуот;дангаса кўз&қуот; ривожланади. Шунинг учун анизометропияни имкон қадар эрта аниқлаш муҳимдир.

Синиши хатолар - бу тасвирнинг кўзнинг тўр пардасидан узоқда жойлашганлиги ва кўришнинг хиралашганлиги. Буларга миёпи, узоқни кўра олмаслик ва астигматизм киради. Бу одатий маънода кўзнинг касалликлари эмас, балки унинг оптикасининг хусусиятлари ва улар кўзойнак, линзалар ёки жарроҳлик билан тузатилади. Болалик миёписи алоҳида эътиборга лойиқдир: у кўз ўсиб бораётган пайтда ривожланади ва замонавий офталмология бу жараённи секинлаштириши мумкин - лекин агар у ўз вақтида бошланган бўлса.

Астенопия - кўзнинг узоқ вақт зўриқишлари билан юзага келадиган визуал чарчоқ: компютерда ишлаш, ўқиш, ҳайдаш, кичик қўлда ишлаш. Кўзлар чарчайди, ёнади, қизариб кетади, лойқалик, оғирлик ва бош оғриғи пайдо бўлади, кўпинча кун охиригача. Бу алоҳида касаллик эмас, балки визуал тизим зўриқиш остида ишлаётганлиги ҳақида сигналдир. Умумий сабаблар орасида нотўғри ёки эскирган кўзойнаклар, яширин узоқни кўра олмаслик ва астигматизм, ёшга боғлиқ пресбиёпия, қўшимча мушакларнинг заифлиги ва экраннинг камдан-кам милтиллаши билан ёмонлашадиган қуруқ кўз синдроми киради. Астенопия кўриш қобилиятига доимий равишда зарар этказмайди, лекин у иш фаолиятини сезиларли даражада камайтиради. Кўпгина ҳолларда, кўришни тўғри тузатиш, танаффуслар ва иш жойини ташкил қилиш билан уни йўқ қилиш мумкин.

Пресбиёпия - бу кўзнинг яқин масофада аниқ кўриш қобилиятининг ёшга боғлиқ пасайиши. Яқин объэктни кўриш учун линза шаклини ўзгартиради ва янада конвекс бўлади; бу жараён турар жой деб аталади. Йиллар давомида линзалар қалинлашади ва эгилувчанлигини йўқотади, шунинг учун тахминан 40-45 йилдан кейин одам телефонни ва китобни узоқроққа кўчиришни бошлайди ва кам ёруғликда кичик босма нашрларни ўқиб бўлмайди. Пресбиёпия ҳамма одамларда ривожланади, бу касаллик эмас, балки табиий ўзгаришдир ва уни жисмоний машқлар билан олдини олиш мумкин эмас. Кўзойнак, контакт линзалари ёки жарроҳлик билан осонгина тузатилиши мумкин. Шикоятларнинг биринчи кўриниши офталмолог томонидан тўлиқ текширувдан ўтиш учун яхши сабабдир: 40 йилдан кейин глаукома ва бошқа кўз касалликлари хавфи ортади.

Аккомодацион спазм - бу кўзнинг силиер мушакларидаги доимий кучланиш бўлиб, у яқин атрофдаги диққатни жамлаш учун жавобгардир. Китоблар, ноутбуклар, телефонлар ва компютерлар билан узоқ вақт ишлаганда мушак тўлиқ бўшашишни тўхтатади ва кўз яқиндан кўриш режимига ёпишиб қолганга ўхшайди. Натижада, масофани кўриш ёмонлашади, чарчоқ ва бош оғриғи пайдо бўлади ва мунтазам тест миёпи кўрсатиши мумкин, бу аслида йўқ. Шунинг учун бу ҳолат нотўғри миёпи деб аталади. Кўпинча бу мактаб ўқувчилари ва талабаларда учрайди, лекин у кучли визуал юк бўлган катталарда ҳам учрайди. Спазм қайта тикланади, аммо кўзни дам олиш ва даволашсиз у ҳақиқий миёпи ривожланишига ҳисса қўшиши мумкин. Тўғри ташхис фақат ўқувчиларнинг кенгайиши билан кўриш тестидан сўнг амалга оширилади.