Флебология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Варикоз томирлари - веноз клапанларнинг қобилияцизлиги туфайли оёқларнинг тўғридан-тўғри томирларининг доимий кенгайиши. Пастдан юқорига қараб ҳаракатланиши керак бўлган қон қисман орқага оқади ва томирни чўзади. Кўп одамлар варикоз томирларини фақат косметик муаммо деб билишади ва улар &қуот;йўлда тўсқинлик қилмагунча&қуот; йиллар давомида кутишади. Дарҳақиқат, бу прогрессив касалликдир: даволанмасдан, шиш пайдо бўлишига, терининг қорайишига, трофик яралар ва тромбофлебитга олиб келади. Шу билан бирга, эрта босқичда даволаниш оддий ва амбулатория ҳисобланади.

Тромбофлебит - бу қон пıҳтıларıнıн шаклланиши билан томир деворининг яллиғланиши. Икки ҳолатни фарқлаш жуда муҳим: тери остидаги оғриқли зич шнур сифатида кўринадиган ва пайпасланадиган юзаки томирларнинг тромбофлебити ва ташқи томондан деярли кўринмайдиган, аммо ўпка эмболиясига сабаб бўлган чуқур томир тромбози - ҳаёт учун хавфли ҳолат. Шунинг учун, агар оғриқ билан тўсатдан оёқнинг бир томонлама шишиши бўлса, сиз оёқни иситмаслигингиз ёки ишқаламаслигингиз керак, лекин шошилинч равишда томирларнинг ултратовуш текширувини ўтказинг.

Ҳомиладорлик даврида варикоз томирлари - бу даврда қон айланишининг ўзгариши билан боғлиқ бўлган оёқларнинг, перинеум ёки қиннинг сапен веналарининг кенгайиши. Айланма қоннинг ҳажми деярли ярмига кўпаяди, прогестерон веноз деворни бўшаштиради ва катталашган бачадон тос томирларини сиқиб, қоннинг оёқлардан чиқишини мураккаблаштиради. Натижада, оғирлик, кечқурун шишиш, тунги крамплар ва кўринадиган кенгайган томирлар пайдо бўлади. Кўпгина аёллар учун шикоятларнинг оғирлиги туғилгандан кейин бир неча ой ўтгач камаяди. Ҳомиладорлик даврида асосий вазифа томирларни олиб ташлаш эмас, балки уларни бартараф этиш ва тромбознинг олдини олишдир, шунинг учун ёрдамнинг асоси компрессор пайпоқлари ва режимдир.

Тос аъзоларининг варикоз кенгайиши - бачадон ва тухумдонлар атрофидаги томирлар ўз оҳангини йўқотиб, кенгайиб, қонга тўлиб кетадиган ҳолат. Валфлар курашишни тўхтатади, қон турғунлашади, қон томирларининг деворларини чўзади ва асаб тугунларини безовта қилади. Демак, одатий расм: қориннинг пастки қисмидаги оғриқли оғриқ, кечқурун, узоқ туриш ёки ўтириш, жисмоний фаоллик ва жинсий алоқадан кейин кучаяди ва кўтарилган оёқлар билан дам олишдан кейин камаяди. Ушбу ташхис кўпинча ўтказиб юборилади ва аёллар қўшимчаларнинг сурункали яллиғланиши учун йиллар давомида даволанади. Тўғри танланган даволаниш вазиятни сезиларли даражада энгиллаштиради.

Лимфангит - бу деярли ҳар доим тери ёки юмшоқ тўқималар инфекциясининг асорати сифатида юзага келадиган лимфа томирларининг яллиғланиши. Бармоқлар орасидаги яра, тирналган, панаритиум, фурункул ёки ёриқлар бактериялари лимфа капиллярларига кириб, улар бўйлаб энг яқин лимфа тугунлари томон тарқалади. Терида, жароҳатдан қўл ёки оёққа ўтадиган оғриқли қизил чизиқлар шаклида кўринади. Шу билан бирга, ҳарорат кўтарилади, лимфа тугунлари катталашади, титроқ пайдо бўлади. Лимфангит инфекциянинг асосий марказдан ташқарига тарқалишининг белгисидир ва шунинг учун жарроҳ билан тезкор маслаҳатлашув ва антибактериал даволанишни талаб қилади.

Лимфедема - бу лимфа оқимининг бузилиши туфайли юзага келадиган тўқималарнинг доимий шишиши. Лимфа томирлари ва тугунлари тўқималардан ортиқча суюқлик ва оқсилларни тўплайди ва уларни қонга қайтаради. Агар бу йўл шикастланган ёки дастлаб нотўғри шаклланган бўлса, оқсилга бой суюқлик тери ости тўқимасида тўпланади. Дастлаб, шишиш юмшоқ бўлиб, бир кечада камаяди, кейин у зичлашади, тери қалинлашади ва қўпол бўлади, оёқ-қўл ҳажми ошади. Кўпинча оёқ ёки қўл, камроқ тез-тез жинсий аъзолар ва юз таъсир қилади. Лимфедемани тўлиқ даволаш мумкин эмас, аммо эрта даволаниш билан шишишни назорат остида ушлаб туриш ва ҳаракатчанликни сақлаб қолиш мумкин, шунинг учун шифокорга ташрифни кечиктирмаслик керак.

Оёқларнинг шишиши - бу тўқималарда, кўпинча оёқ ва оёқларда суюқликнинг тўпланиши. Сабаблари ҳар хил: бутунлай зарарсиз, иссиқлик ва узоқ вақт туриш билан боғлиқ, юрак, буйрак ва жигарнинг жиддий касалликларига қадар. Шифокор сўраган асосий савол - иккала оёғи ҳам шиширадими ёки битта. Икки томонлама шиш одатда умумий сабаблар билан боғлиқ - юрак этишмовчилиги, буйрак касаллиги, дори-дармонлар, веноз этишмовчилик. Бир томонлама шиш, айниқса тез содир бўлса ва оғриқ билан бирга бўлса, чуқур томир тромбозини шошилинч равишда истисно қилишни талаб қилади. Шунинг учун, агар бир оёқнинг тўсатдан шишиши бўлса, сиз кутмаслигингиз ва малҳам билан даволашингиз керак.

Посттромботик касаллик - бу чуқур томир тромбозидан кейин ривожланадиган сурункали ҳолат. Тромбоз вақт ўтиши билан қисман ҳал қилинади, аммо томир девори ва унинг клапанлари шикастланган бўлиб қолади: қон тескари йўналишда оқишни бошлайди ва пастки оёқ тўқималарида турғунлашади. Шу сабабли, оёқ шиширади, кечқурун оғирлашади, тери қораяди ва қалинлашади ва ривожланган ҳолатларда трофик яра ҳосил бўлади. Муаммо аста-секин, баъзан тромбоздан бир неча йил ўтгач ривожланади ва унинг зўравонлиги тўғридан-тўғри одамнинг сиқилган пайпоқ кийишига ва шифокор томонидан кузатилганлигига боғлиқ. Валфларни тўлиқ тиклаш мумкин эмас, аммо касалликни секинлаштириш жуда мумкин.

Ҳомиладорлик табиий равишда қон ивишини оширади: тана туғилишга шундай тайёргарлик кўради ва ўзини қон йўқотишдан ҳимоя қилади. Ушбу ҳимоянинг салбий томони томирларда, биринчи навбатда, оёқ ва тос суягининг чуқур томирларида қон пıҳтıларıнıн пайдо бўлиш хавфини оширади. Хавф ҳомиладорлик даврида давом этади ва айниқса туғилгандан кейинги биринчи ҳафталарда юқори. Чуқур томир тромбози нафақат ўз-ўзидан хавфлидир: ажратилган қон пıҳтıсı ўпка артериясига кириб, ҳаёт учун хавфли ҳолатни келтириб чиқариши мумкин. Шу билан бирга, тромбозни таниб олиш осон эмас, чунки деярли барча ҳомиладор аёллар кун охирида оёқларнинг шишиши ва оғирликни бошдан кечиришади. Асосий симптом - бу бир оёқдаги шиш ва оғриқ.

Ўпка эмболияси - бу ўпка артерияси ёки унинг шохларини қон ивиши билан тўсиб қўйиш, кўпинча оёқларнинг чуқур томирларидан келиб чиқади. Бу энг хавфли ва айни пайтда энг кам ташхис қўйилган касалликлардан биридир: унинг белгилари ўзига хос эмас - нафас қисилиши, кўкрак қафасидаги оғриқлар, тез юрак уриши - ва бронхит, қовурғалараро невралгия ёки ваҳима билан осонгина хато қилинади. Ўз вақтида аниқлашнинг калити - бу симптомнинг ўзи эмас, балки ҳолатлар: парвоздан кейин тўсатдан нафас қисилиши, жарроҳлик, узоқ вақт ётоқда дам олиш ёки бир оёғининг шишиши туфайли.