Нима учун касаллик ривожланади?
Оёқларнинг чуқур томирларида қоннинг фақат юқорига қараб юракка оқишини таъминлайдиган клапанлар мавжуд. Тромбус уларга ва томир деворига зарар этказади. Тромбуснинг муваффақиятли эришидан кейин ҳам, клапанлар кўпинча қобилияциз бўлиб қолади ва томирнинг лüмени қисман чандиқлар билан торайиб қолади. Юриш пайтида қон ёмонроқ кўтарилади, унинг бир қисми пастга қайтади, пастки оёқ томирларида босим кучаяди. Суюқлик ва қон ҳужайралари тўқималарга оқиб чиқади, сурункали яллиғланиш ривожланади, тери юпқароқ ва қорайган бўлади. Тромбоз даражаси қанчалик юқори бўлса ва у узоқ вақт даволанмаса, оқибатлар шунчалик оғирроқ бўлади.
- Тромбус билан веноз клапанларнинг шикастланиши
- Вена лüменинин чандиқли торайиши
- Тескари қон оқими ва веноз турғунлик
- Оёқ томирларида босимнинг ошиши
- Сурункали яллиғланиш ва терининг ўзгариши
Семптомлар
Биринчи шикоятлар аста-секин пайдо бўлади: куннинг охирига келиб, оёғи оғирлашади, поябзал тор бўлади ва пайпоқнинг эластиклигидан излар қолади. Шишиш биринчи навбатда бир кечада йўқолади, кейин доимий бўлади. Портлаш оғриғи, бузоқларда тунги крамплар ва қичишиш пайдо бўлади. Оёқнинг пастки учдан бир қисмининг териси жигарранг рангга эга бўлиб, зичроқ бўлади ва ундаги сочлар тушади. Ушбу фонда, ҳатто кичик чизиш ҳам, одатда, ички тўпиқдан юқорида жойлашган узоқ давом этадиган ярага айланиши мумкин.
- Пастки оёқнинг шишиши, кечқурун ёмонлашиши
- Оёқдаги оғирлик ва шишиш
- Кечаси крамплар, терининг қичиши
- Оёқнинг пастки учдан бир қисмида жигарранг пигментация
- Тери ва тери ости тўқималарининг қалинлашиши
- Кенгайган сафен томирлари
- Тўпиқ устидаги трофик яра
Диагностика
Асосий усул - Допплерография билан томирларнинг ултратовуш текшируви. Бу қолдиқ тромботик массалар бор-йўқлигини, томирнинг лüмени қанчалик тикланганлигини, клапанлар ишлаётганлигини ва тескари қон оқими бор-йўқлигини кўрсатади. Шифокор терини текширади, иккала оёқнинг атрофини ўлчайди ва халқаро таснифга мувофиқ ўзгаришлар даражасини баҳолайди. Тромбоз такрорланганда, ёшлигида тромбоз ёки ғайриоддий жойлашувда қон ивиш тизими қўшимча равишда текширилади. Ошқозон яраси бўлса, оқинди маданияти олинади ва артериал қон оқими баҳоланади, чунки сиқилиш барча шароитларда қабул қилиниши мумкин эмас.
- Допплерография билан пастки экстремиталарнинг томирларининг ултратовуш текшируви
- Бузоқ атрофини динамик ўлчаш
- Тери ва яраларни баҳолаш
- Коагулограмма, кўрсаткичлар бўйича тромбофилияни текшириш
- Сиқилишдан олдин артериал қон оқимини баҳолаш
- Йиринглаш пайтида ярадан оқинди экиш
Даволаш
Даволашнинг асоси доимий сиқилишдир: ўлчам ва синф бўйича тўғри танланган трикотаж ёки бандаж, эрталаб, ётоқдан чиқмасдан қўйилади ва кун бўйи кийилади. Бу ёрдамчи чора эмас, балки шишишни камайтириш ва ошқозон ярасини олдини олишнинг асосий усули. Иккинчи қўллаб-қувватлаш - бу ҳаракат: юриш, оёқ Билаги зўр машқлар, ёлғон ҳолатида оёқларни кўтариш. Флеботропик препаратлар оғирлик ва шишишни камайтиради, аммо сиқишни алмаштирмайди; Антикоагулянтлар шифокор томонидан қатъий белгиланган тарзда давом эттирилади. Яралар мутахассис назорати остида мунтазам парвариш ва кийинишни талаб қилади. Баъзи ҳолларда торайган томирлардаги эндоваскуляр аралашувлар муҳокама қилинади.
- Тўғри турдаги кундалик компрессли пайпоқ
- Мунтазам юриш ва бузоқ машқлари
- Дам олиш пайтида оёқнинг кўтарилган ҳолати
- Терини парвариш қилиш: ҳидрация, шикастланишдан ҳимоя қилиш
- Шифокор томонидан тайинланган флеботропик препаратлар
- Шифокор режимига мувофиқ антикоагулянтларни давом эттириш
- Мутахассис томонидан яраларни кийиниш ва даволаш
- Оғирликни йўқотиш, узоқ вақт туришдан қочиш
Асоратларнинг олдини олиш
Асосий вазифа - такрорий тромбоз ва трофик яраларни олдини олиш. Такрорий тромбоз томирларнинг ҳолатини кескин ёмонлаштиради, шунинг учун антикоагулянтлар бўйича тавсияларга риоя қилиш, узоқ парвозлар ва операциялардан кейин олдини олиш ва вазнни назорат қилиш муҳимдир. Пастки оёқнинг терисини ҳимоя қилиш керак: иссиқ ҳаммом ва сауналардан қочинг, тароқламанг, тажовузкор маҳсулотлардан фойдаланманг, кичик яраларни ўз вақтида даволанг. Терининг яллиғланиши ёки даволанмайдиган яранинг дастлабки белгиларида сиз шифокорни кўришингиз ва уй қурилиши компресслари билан даволанмаслигингиз керак.
- Антикоагулянтларни ўзингиз тўхтатманг
- Узоқ сафарларда ва парвозларда сиқиш
- Ҳар соатда ҳаракациз иш пайтида оёқларингизни иситиб олинг
- Сауналар ва иссиқ ҳаммомлардан воз кечиш
- Оёқ терисини ҳар куни намлаш
- Оёққа босим ўтказмасдан қулай поябзал
- Агар яра тузалмаса, дарҳол шифокорга ташриф буюринг