Нима учун хавф ортади?
Шифокорлар қон пıҳтıларıнıн учта шартини тавсифлайди: қон ивишининг кучайиши, қон оқимининг секинлашиши ва томир деворига зарар этказиш. Ҳомиладорлик учаласини ҳам таъминлайди. Биринчи триместрдан бошлаб коагуляцион омилларнинг даражаси ошади, ўсаётган бачадон тос томирларини сиқиб чиқаради ва оёқлардан чиқишни секинлаштиради, туғруқ пайтида ва сезарен пайтида тўқималар ва қон томирлари шикастланади. Шунинг учун энг катта хавф ҳомиладорликнинг ўзида эмас, балки туғруқдан кейинги биринчи ҳафталарда. Бундан ташқари, ирсий коагуляцион бузилишлар ва олдинги тромбозлар хавфи ортади.
- Коагуляциянинг физиологик ўсиши
- Бачадон томонидан тос веналарини сиқиш
- Вена чиқишининг секинлашиши
- Туғилиш ва жарроҳлик пайтида қон томирларининг шикастланиши
- Ирсий тромбофилиялар
- Тромбознинг шахсий ва оилавий тарихи
- Семизлик, ҳаракацизлик, узоқ парвозлар
Чуқур томир тромбозини қандай аниқлаш мумкин
Ҳомиладор аёллардаги оддий шишдан асосий фарқ ассиметриядир. Физиологик шиш одатда носимметрикдир, кечқурун пайдо бўлади ва кўтарилган оёқлар билан дам олишдан кейин камаяди. Тромбоз билан бир оёғи шиширади ва шишиш бир кечада кетмайди ва портлаш оғриғи, оғирлик ҳисси, томир бўйлаб ёки бузоқ мушакларидаги оғриқлар билан бирга келади. Тери қизил, тегиниш учун иссиқ бўлиши мумкин ва тери ости томирлари кўпроқ кўринади. Тос бўшлиғи веналарининг тромбози бутун оёқнинг шишиши билан қориннинг пастки қисмида, касıкларда ва сонда оғриқларга олиб келади.
- Бир кечада ўтмайдиган бир оёқнинг шишиши
- Кучли оғриқ ва оғирлик
- Босилганда бузоқ оғриғи
- Қизариш ва маҳаллий иситма
- Сафен томирларининг нақшини мустаҳкамлаш
- Тос бўшлиғи веналарининг тромбози туфайли сон ва сонда оғриқ
Ўпка эмболияси
Бу энг хавфли асорат бўлиб, унда қон пıҳтıсıнıн бир бўлаги қон оқими билан ўпка томирларига киради. Вазият бирдан ривожланади: ҳаво этишмаслиги, нафас олиш билан кучаядиган кўкрак қафасидаги оғриқ, тез юрак уриши, баъзида қон билан қопланган йўтал, кучли заифлик ва ҳушидан кетиш. Ҳомиладор аёллар ва туғруқдан кейинги аёллар кўпинча нафас қисилиши ҳомиладорлик ёки чарчоқ, вақтни беҳуда сарфлаш билан боғлашади. Агар сизда бундай белгилар мавжуд бўлса, дарҳол 103 рақамига қўнғироқ қилиб тез ёрдам чақиришингиз керак ва ўзингиз клиникага боришга уринманг.
- Тўсатдан нафас қисилиши
- Нафас олаётганда кўкрак оғриғи
- Тез юрак уриши
- Йўтал, баъзида қон билан
- Ҳушидан кетиш ва кучли заифлик
- Тез ёрдам чақириш 103
Диагностика
Асосий усул - Допплерография ёрдамида пастки экстремиталарнинг томирларини ултратовуш текшируви: ҳомиладорлик пайтида хавфсиз, кириш мумкин ва қон қуйқаларини кўриш ва томирларнинг ўтказувчанлигини баҳолаш имконини беради. Ҳомиладорлик даврида Д-димерни таҳлил қилиш эҳтиёткорлик билан талқин қилинади, чунки давр ошгани сайин унинг даражаси табиий равишда ошади ва натижанинг ошиши тромбозни англатмайди. Коагулограмма қон ивиш тизимини баҳолашга ёрдам беради. Агар ўпка эмболиясидан шубҳа қилинган бўлса, энг кам нурланиш дозасини берадиганларни танлаб, кўкрак қафасини кўриш усуллари қўлланилади.
- Допплерография билан пастки экстремиталарнинг томирларининг ултратовуш текшируви
- Коагулограмма
- Ҳомиладорлик ёшига асосланган Д-димер
- Умумий қон текшируви
- Шубҳали эмболия учун ўпканинг тасвири
- Шифокорнинг қарорига кўра тромбофилия учун тест
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш ҳомиладорлик даврида рухсат этилган антикоагулянтлар билан амалга оширилади; Улар оғирлик ва вазиятга қараб дозани танлаб, шифокор томонидан белгиланади. Ҳомиладорликдан ташқарида ишлатиладиган баъзи дорилар контрендикедир, шунинг учун мустақил алмаштириш қабул қилиниши мумкин эмас. Терапия одатда туғруқдан кейинги даврда давом эттирилади. Даволаш индивидуал равишда танлаб олинадиган керакли синфнинг сиқилган пайпоқлари ва эрта фаоллаштириш билан тўлдирилади. Олдини олиш айниқса хавф остида бўлган аёллар учун жуда муҳимдир: улар ҳомиладорлик даврида ва туғруқдан кейин, айниқса сезарен пайтида профилактик терапияни буюриши мумкин.
- Ҳомиладорлик пайтида рухсат этилган антикоагулянтлар
- Сиқиш пайпоқларини индивидуал танлаш
- Эрта фаоллаштириш ва юриш
- Этарлича ичиш
- Узоқ парвозлар пайтида танаффуслар ва оёқ машқлари
- Хавфли гуруҳларда профилактик терапия
- Туғилгандан кейин доимий мониторинг
