Асосий патогенлар
Анъанага кўра, ҳомила учун энг муҳим бўлган инфекциялар гуруҳи мавжуд: токсоплазмоз, қизилча, ситомегаловирус, герпес, шунингдек, сифилис, гепатит Б ва С, ОИВ, парвовирус ва листериоз. Энг кенг тарқалган конженитал инфекция ситомегаловирус ҳисобланади. Бола учун энг катта хавф онанинг ҳомиладорлик даврида, айниқса органлар шаклланаётган дастлабки босқичларида бирламчи инфекцияси туфайли юзага келади. Агар аёл ҳомиладорликдан олдин касал бўлса ва иммунитетга эга бўлса, хавф анча паст бўлади. Алоҳида гуруҳ - бу туғруқ пайтида юқадиган бактериал инфекциялар, масалан, Б гуруҳи стрептококклар.
- Ситомегаловирус - энг кенг тарқалган туғма инфекция
- Токсоплазмоз
- Қизилча
- Ҳерпес симплех
- Сифилис, гепатит, ОИВ
- Туғруқ пайтида юқадиган Б гуруҳи стрептококклари
Қандай қилиб инфекция болага тушади?
Учта мумкин бўлган йўл бор. Плацента орқали патоген онада бирламчи инфекция пайтида ёки сурункали касалликнинг кучайиши пайтида ҳомиланинг қонига киради. Кўтарилиш йўли бактерияларнинг қин ва сервиксдан бачадон бўшлиғига тарқалишини англатади, айниқса узоқ вақт сувсиз даврда. Ниҳоят, бола туғилиш пайтида, герпес ва Б гуруҳи стрептококкларида бўлгани каби, туғилиш канали орқали ўтиб, тўғридан-тўғри инфекцияланиши мумкин. Натижалар даврга боғлиқ: эрта босқичларда малформациялар ва ҳомиладорликнинг тўхташи мумкин, кейинги босқичларда - боланинг органларида яллиғланиш ўзгаришлари.
- Пласента орқали ҳомила қонига
- Туғилиш каналидан кўтарилган йўл
- Туғиш пайтида инфекция
- Дастлабки босқичлар - ривожланиш нуқсонлари хавфи
- Кечки босқичлар - органларда яллиғланиш ўзгаришлари
- Танланган инфекцияларни юқтириш йўли сифатида она сути
Янги туғилган чақалоқда қандай намоён бўлади?
Битта расм йўқ; намоён бўлиши патоген ва инфекция даврига боғлиқ. Тўлиқ муддатли ҳомиладорлик даврида кам вазн, эрта ва доимий сариқлик, катталашган жигар ва талоқ, терида аниқ қон кетишлар, анемия, крамплар, летаргия ва ёмон эмиш ташвишга солиши керак. Нейросонографиядаги ўзгаришлар, кўзнинг шикастланиши ва ноодатий бош ўлчамлари аниқланиши мумкин. Баъзи болалар туғилишда соғлом кўринади, аммо муаммолар кейинроқ пайдо бўлади: кўпинча бу конженитал ситомегаловирус инфекцияси туфайли эшитиш қобилиятини йўқотишдир. Шунинг учун ҳаётнинг биринчи йилларида эшитиш скрининги ва мониторинги муҳим аҳамиятга эга.
- Туғилганда кам вазн
- Эрта ёки узоқ муддатли сариқлик
- Катталашган жигар ва талоқ
- Қон кетиш шаклида тошма
- Крамплар ва летаргия
- Нейросонографиядаги ўзгаришлар
- Кеч эшитиш ёки кўриш қобилиятини йўқотиш
Она ва болани текшириш
Ҳомиладорлик даврида кузатув протоколида кўзда тутилган текширувлар ўтказилади: сифилис, ОИВ, гепатит учун тестлар, қизилчага қарши иммунитетни баҳолаш ва агар кўрсатилган бўлса, токсоплазмоз ва ситомегаловирус учун тестлар. Кўрсаткичларсиз кетма-кет барча инфекциялар учун бир нечта тестларни тасодифий ўтказиш кўпинча кераксиз ташвиш ва даволанишга олиб келади. Хомиланинг ултратовуш текшируви муҳим рол ўйнайди, бу инфекциянинг билвосита белгиларини аниқлаши мумкин. Янги туғилган чақалоққа шубҳа туғилса, қон ва сийдик ПСР ёрдамида текширилади, антикорлар аниқланади, нейросонография ўтказилади, офталмолог томонидан текширув ва эшитиш тести ўтказилади. Шифокор натижаларни клиник кўринишни ҳисобга олган ҳолда шарҳлаши керак.
- Протокол бўйича ҳомиладор аёлни мунтазам текшириш
- Қизилча ва токсоплазмага қарши иммунитетни баҳолаш
- Динамикада ҳомиланинг ултратовуш текшируви
- Янги туғилган чақалоқнинг қон ва сийдигининг ПСР
- Нейросонография ва фундус текшируви
- Эшитиш скрининги
- Кўрсаткичларсиз кераксиз тестларни рад этиш
Даволаш ва олдини олиш
Тактика бутунлай патогенга боғлиқ. Сифилис ва бактериал инфекциялар учун антибиотиклар, герпес ва бошқа баъзи вирусли инфекциялар учун - антивирал препаратлар, ОИВ учун - махсус схемалар ёрдамида болага юқишини олдини олиш учун ишлатилади. Кўп ҳолларда даволаниш қўллаб-қувватланади: сариқлик, соқчилик, анемия, овқатланиш ва кузатишни тузатиш. Барча интраутерин инфекциялар учун универсал дорилар йўқ, шунинг учун умумий иммуностимуляторлар каби рецептлар фойдасиз. Олдини олиш анча самаралидир: ҳомиладорликдан олдин қизилчага қарши эмлаш, токсоплазмоз ва листериоздан ҳимоя қилиш учун озиқ-овқат гигиенасига риоя қилиш, ситомегаловирус хавфи мавжуд бўлса, болалар билан алоқа қилгандан кейин қўлларни ювиш, ҳомиладор аёлда инфекцияларни мунтазам кузатиш ва даволаш.
- Патогенга хос даволаш
- Бактериал инфекциялар ва сифилиз учун антибиотиклар
- Кўрсатмаларга кўра антивирал препаратлар
- Протоколга мувофиқ ОИВ юқишининг олдини олиш
- Таъминот терапияси ва кузатиш
- Ҳомиладорликдан олдин қизилчага қарши эмлаш
- Ҳомиладорлик пайтида озиқ-овқат гигиенаси ва қўл ювиш
