Нима учун зиддият юзага келади
Қизил қон ҳужайралари юзасида антиген оқсиллари мавжуд. Агар онанинг Рҳ-салбий қони бўлса ва бола отадан Рҳ-мусбат қонни мерос қилиб олган бўлса, унинг қизил қон ҳужайралари аёлнинг қон оқимига кирганда, унинг танаси антикорларни ишлаб чиқаради. Бу одатда туғруқ пайтида содир бўлади, шунинг учун биринчи ҳомиладорлик кўпинча хотиржам бўлади, аммо кейингилар билан хавф ортади. Қон гуруҳидаги зиддият бошқача ривожланади: биринчи ҳомиладорлик пайтида, агар она биринчи гуруҳга эга бўлса ва бола иккинчи ёки учинчи гуруҳга эга бўлса ва бу одатда осонроқ давом эца. Бошқа антиженлер билан мос келмаслик камроқ тарқалган.
- Рҳ-салбий она ва Рҳ-мусбат бола билан Рҳ-можаро
- Ҳар бир кейинги ҳомиладорлик билан хавф ортади
- АБ0 тизими бўйича тўқнашув биринчи ҳомиладорлик пайтида аллақачон мумкин
- Абортлар, абортлар ва эктопик ҳомиладорлик хавфни оширади
- Ҳомиладорлик даврида қон кетиши, амниёсентез, қорин бўшлиғининг шикастланиши
- Ўтмишда Рҳ ҳисобга олинмаган ҳолда қон қуйиш
Шакллар ва аломатлар
Жиддийлик антикорларнинг миқдори ва фаоллигига боғлиқ. Энг кўп учрайдиган шакл - бу сариқлик: бола ташқи томондан соғлом туғилади, лекин биринчи соатларда тери сарғайишни бошлайди ва билирубин даражаси одатдаги физиологик сариқликка қараганда тезроқ ошади. Анемия шакли энгилроқ: сезиларли рангпарлик, летаргия, заиф сўриш ўртача сариқлик билан. Энг оғир шиш бўлиб, ҳомила ҳали бачадонда бўлганида азобланади. Касалликни физиологик сариқликдан ажратиб турувчи асосий хусусият унинг биринчи кунидаёқ эрта бошланиши ва тез ривожланишидир.
- Ҳаётнинг дастлабки 24 соатида сариқлик
- Билирубин даражасининг тез ўсиши
- Тери ва шиллиқ пардалар рангпар
- Катталашган жигар ва талоқ
- Летаргия, сўриш рефлексининг пасайиши
- Оғир шаклда қорин бўшлиғининг шишиши ва кенгайиши
- Жуда юқори билирубиннинг неврологик белгилари
Нима учун юқори билирубин хавфли?
Билвосита билирубин ёғларда эрийди ва мия тўқималарига кириб, мия сопи ядроларига зарар этказиши мумкин. Бу ҳолат билирубинли энсефалопатия деб аталади ва у узоқ давом этадиган оқибатларга олиб келиши мумкин: эшитиш қобилиятининг бузилиши, ҳаракатнинг бузилиши ва ривожланиш кечикиши. Шунинг учун туғруқхонада улар билирубин даражасини кузатиб борадилар ва сариқлик кўзга сезиларли бўлгунча кутмайдилар. Даволаш бошланган чегара боланинг соатлаб ёшига, ҳомиладорлик ёшига ва хавф омилларининг мавжудлигига боғлиқ ва шифокор томонидан махсус номограммалар ёрдамида аниқланади.
- Критик қийматларда билирубин энсефалопатияси
- Эшитиш қобилиятини йўқотишгача эшитиш қобилиятининг бузилиши
- Ҳаракатнинг бузилиши ва ривожланиш кечикишлари
- Ҳаётнинг биринчи ҳафталарида оғир анемия
- Бўшатишдан бир неча ҳафта ўтгач кеч анемия
- Холестаз билан сафронинг қалинлашиши
Ҳомиладорликнинг диагностикаси ва мониторинги
Рўйхатга олиш пайтида қон гуруҳи ва Рҳ омил аниқланади. Агар аёл салбий Рҳ бўлса, анти-Рҳ антикорларининг титри мунтазам текширилади. Хомиланинг ҳолати ултратовуш ва Допплер сонографияси билан баҳоланади: ўрта мия артериясида қон оқимининг тезлиги аралашувисиз болада анемиядан шубҳаланиш имконини беради. Туғилгандан сўнг чақалоқнинг киндик ичакчасидан қон олинади: гуруҳ, Рҳ, гемоглобин, билирубин аниқланади ва қизил қон ҳужайраларида антикорларни аниқлайдиган Кумбс тести ўтказилади. Кейинчалик, билирубин вақт ўтиши билан назорат қилинади.
- Она ва отанинг қон гуруҳи ва Рҳ фактори
- Ҳомиладорлик даврида вақт ўтиши билан анти-резус антикорларининг титри
- Ўрта мия артериясининг ҳомила ултратовуш ва Допплер ултратовуш текшируви
- Умбиликал қон: гуруҳ, резус, гемоглобин, билирубин
- Янги туғилган чақалоқларда тўғридан-тўғри Соомбс тести
- Ретикулоцитлар ва умумий қон рўйхати
- Ҳаёт соатига кўра билирубинни такрорий ўлчаш
Даволаш ва олдини олиш
Иктерик шаклни даволашнинг асосий усули - фототерапия: чироқ остида билирубин сувда эрувчан шаклга айланади ва чиқарилади. Болани овқатлантиришда давом этмоқда, аммо эмизишни тўхтатиш керак эмас. Юқори билирубин қийматлари учун томир ичига иммуноглобулин қўлланилади, танқидий қийматлар учун эса алмашинув қон қуйиш қўлланилади. Анемия темир препаратлари ёки кўрсатилгандек қизил қон таначаларини қуйиш билан тузатилади. Энг муҳими - олдини олиш: антикорлари бўлмаган Рҳ-салбий аёлларга шифокор томонидан белгиланган вақтда ва Рҳ-мусбат бола туғилгандан кейин анти-резус иммуноглобулин берилади.
- Билирубин даражасини назорат қилиш остида фототерапия
- Эмизишни давом эттириш ва этарли овқатланиш
- Кўрсаткичлар бўйича вена ичига иммуноглобулин
- Критик қийматларда алмаштириш қон қуйиш
- Оғир анемия учун интраутерин хомилалик трансфüзён
- Ҳомиладорлик пайтида ва туғруқдан кейин анти-резус иммуноглобулин
- Абортдан, абортдан, қон кетишдан кейин иммуноглобулинни юбориш
- Кеч анемия хавфи туфайли бўшатилгандан кейин гемоглобин мониторинги