Нима учун эрта туғилган чақалоқларда қон кетиш пайдо бўлади?
Герминал матрица ҳомиладорлик пайтида келажакдаги мия ҳужайралари кўчиб ўтадиган латерал қоринчалар яқинидаги вақтинчалик тузилмадир. Унинг капиллярлари ингичка ва деярли қўллаб-қувватловчи тўқималардан маҳрум. Эрта туғилган чақалоқларда мия қон оқимини тартибга солиш тизими этук эмас, шунинг учун ҳар қандай кескин ўзгаришлар - босимнинг пасайиши ёки сакраши, карбонат ангидрид даражасининг ўзгариши, эритмаларнинг тез киритилиши, оғир нафас олиш бузилиши - қон томирларида бевосита акс этади. Ҳомиладорликнинг охирига келиб, герминал матрица амалда йўқолади, шунинг учун тўлиқ муддатли болаларда бундай қон кетиш кам учрайди.
- Манба: герминал матрицанинг мўрт томирлари
- Ҳомиладорлик муддати қанчалик қисқа бўлса, хавф юқори бўлади
- Қон босими ва газларнинг ўзгаришини қўзғатади
- Кўпинча ҳаётнинг дастлабки 72 соатида
- Тўлиқ туғилган чақалоқларда камдан-кам учрайди
Даражалар ва улар нимани англатади
Баҳолаш нейросонография маълумотлари ёрдамида амалга оширилади. Биринчи даражада қон герминал матрица зонаси билан чекланган; иккинчисида, қоринчани кенгайтирмасдан киради. Учинчи даража қоннинг кўплигини ва қоринча кенгайишини билдиради. Алоҳида-алоҳида, қоринча яқинидаги мия моддасининг шикастланиши тасвирланган - бу веноз чиқиши бузилиши билан боғлиқ энг оғир вариант. Бу боланинг аҳволи билан бирга прогнозни белгилайдиган даража, шунинг учун ота-оналар шифокор билан нафақат қон кетиш фактини, балки унинг хусусиятларини ҳам текширишлари керак.
- И даража - герминал матрица ичидаги қон
- ИИ даража - қоринчадаги қон, унинг кенгайишисиз
- ИИИ даража - қоринчанинг қон билан кенгайиши
- Паренхимал лезён - мия моддаси иштирок этади
- Даража қанчалик паст бўлса, прогноз шунчалик яхши бўлади
Семптомлар
Кичик қон кетишлар кўпинча яширин тарзда содир бўлади ва фақат мунтазам ултратовуш текшируви пайтида аниқланади - шунинг учун у барча эрта туғилган чақалоқларга шикоятларни кутмасдан амалга оширилади. Қоннинг катта миқдори билан вазият сезиларли даражада ўзгаради: бола летаргик бўлиб қолади, ёмонроқ сўради, нафас олишни тўхтатиш эпизодлари, босимнинг пасайиши, рангпарлик, мушак тонусининг пасайиши ва баъзида конвулсиялар пайдо бўлади. Фонтанел бўртиб, таранглашади. Кейинчалик, бир неча ҳафта ўтгач, гидросефали ривожланиши бош атрофи тезлаштирилган ўсиши билан кўрсатилади.
- Кўпинча энгил даражалар билан асемптоматик
- Летаргия, оҳангнинг пасайиши, заиф эмиш
- Апнеа ва брадикардия эпизодлари
- Оқариш, гематокритнинг пасайиши
- Чиқиб кетган фонтанел
- Оғир шаклларда конвулсиялар
Диагностика ва кузатиш
Асосий усул - катта фонтанел орқали нейросонография. У ҳаётнинг биринчи кунларида сезиларли даражада эрта туғилган барча болаларда амалга оширилади, сўнгра қоннинг резорбсиясини кузатиш ва қоринчаларнинг кенгайишини ўз вақтида сезиш учун жадвалга мувофиқ такрорланади. Миянинг МРИ одатда кутилган муддатга яқинроқ амалга оширилади: у оқ модданинг ҳолатини аниқроқ кўрсатади ва прогнозни аниқлаштиришга ёрдам беради. Бундан ташқари, гематокрит ва коагуляцион кўрсаткичлар назорат қилинади. Чиқаришдан кейин бош атрофини ўлчаш ва ривожланиш ёшга қараб баҳоланиш давом эттирилади.
- Биринчи кунларда ва вақт ўтиши билан нейросонография
- Бош атрофини мунтазам ўлчаш
- Вақтинчалик миянинг МРИ
- Гематокрит ва коагулограмма
- Неврологнинг текшируви ва ёш бўйича кўникмаларни баҳолаш
- Эшитиш ва кўриш қобилиятини текшириш
Даволаш ва хавфни камайтириш
Дори воситалари билан аллақачон содир бўлган қон кетишини тўхтатиш мумкин эмас, шунинг учун даволаниш барқарорликка қаратилган: эҳтиёткорлик билан парвариш қилиш, босим, нафас олиш ва ҳароратни сақлаш ва минимал ўткир манипуляциялар. Қоринчалардаги қон аста-секин ўз-ўзидан эрийди. Агар постгеморрагик гидросефали ривожланса, нейрохирург юкни тушириш понксиёнларини амалга ошириши, вақтинчалик резервуарни, кейин эса шунтни қўйиши мумкин. Туғилишдан олдин қабул қилинган чора-тадбирлар хавфни сезиларли даражада камайтиради: онага кортикостероидлар курси, агар эрта туғилиш хавфи мавжуд бўлса, эрта туғилиш бўлимига эга бўлган марказда туғилиш, киндик ичакчасини кечиктириш.
- Бўлимда эҳтиёткор хавфсизлик режими
- Барқарор қон босими ва нафас олишни ушлаб туриш
- Қоринчалар ҳажмини кузатиш
- Ҳидросефали учун понксиёнлар ва манёврларни тушириш
- Эрта туғилиш таҳдиди учун антенатал кортикостероидлар
- Кечиктирилган шнурни қисиш
- Эрта реабилитация ва ривожланиш парвариши