Нима учун эрта туғилган чақалоқнинг ўпкаси азобланади?
Хомиланинг ўпкаси ҳомиладорликнинг охиригача шаклланади ва жуда эрта туғилган болада алвеолалар ҳали ривожланмаган ва уларни йиқилишига йўл қўймайдиган сирт фаол моддалар этарли миқдорда ишлаб чиқарилади. Бундай бола кислород ва кўпинча сунъий шамоллатишни талаб қилади, аммо бу ҳаётий чоралар қўшимча равишда нозик тўқималарга шикаст этказади: кислороднинг юқори консентрацияси оксидловчи шикастланишга олиб келади ва босим алвеолаларни чўзади. ИНФЕКЦИОН ва яллиғланишнинг қўшилиши жараённи кучайтиради ва ўпканинг нормал пишиши бузилади.
- Алвеоляр этуклик ва сирт фаол моддалар этишмовчилиги
- Юқори кислород консентрациясининг зарарли таъсири
- Механик шамоллатишдан босим жароҳати
- Яллиғланиш ва интраутерин инфекция
- Патент дуктус артериосус ва ўпканинг суюқликнинг ортиқча юкланиши
- Ўпка томирлари ривожланишининг бузилиши
Хавф омиллари
Асосий омил - эрта туғилиш даражаси: ҳомиладорлик муддати ва туғилиш вазни қанчалик қисқа бўлса, касаллик эҳтимоли шунчалик юқори бўлади. Нафас олишни қўллаб-қувватлашнинг давомийлиги ва оғирлиги, инфекция эпизодлари, шу жумладан интраутерин, очиқ артериоз каналининг мавжудлиги, суюқликни ҳаддан ташқари истеъмол қилиш ва ҳомиладорлик пайтида онанинг чекиши муҳим аҳамиятга эга. Ўғил болаларда касаллик бироз тез-тез учрайди. Замонавий ёндашувлар - пренатал профилактика, сирт фаол моддаларни эрта қўллаш ва юмшоқ нафас олишни қўллаб-қувватлаш режимлари - хавфни сезиларли даражада камайтиради.
- Ҳомиладорлик муддати 32 ҳафтадан кам
- Туғилганда жуда кам вазн
- Узоқ муддатли сунъий шамоллатиш
- Кислороднинг юқори консентрацияси
- Интраутерин ва шифохона инфекцияси
- Патент артериоз канали
- Ҳомиладорлик пайтида онанинг чекиши
Семптомлар
Асосий намоён - қўшимча кислород ва тез нафас олиш учун доимий эҳтиёж. Болада кўкрак қафасининг эгилувчан жойлари сезиларли даражада тортилади, бурун қанотлари ёнади, ҳуштак чалади ёки нафас олади. Озиқлантириш қийин: чақалоқ тез чарчайди, терлайди, танаффуслар қилади, шунинг учун у аста-секин вазнга эга бўлади. Болалар одатдагидан кўра оғирроқ бўлган ва кўпинча обструкция билан кечадиган респираторли инфекцияларга мойил. Аниқ шаклда юракдаги юк билан ўпка артериясидаги босимни ошириш мумкин.
- Тез нафас олиш ва нафас қисилиши
- Интеркостал бўшлиқларнинг орқага тортилиши
- Қўшимча кислородга эҳтиёж
- Вҳеезинг ва хириллаш
- Овқатланишда қийинчилик ва чарчоқ
- Секин вазн ортиши
- Тез-тез ва оғир респиратор инфекциялар
Диагностика ва кузатиш
Ташхис неонатолог томонидан эрта туғилиш, кислородга бўлган эҳтиёж ва текширув маълумотлари асосида амалга оширилади. Пулсе оксиметрияси қоннинг кислород билан тўйинганлигини дам олишда, уйқу пайтида ва овқатланиш вақтида кўрсатади. Рентгенограммада ўпка шаклидаги характерли ўзгаришлар ва ҳавонинг кўтарилган жойлари аниқланади ва оғир ҳолатларда компютер томографияси қўлланилади. Ўпка артериясидаги босимни ва ўнг юракнинг фаолиятини баҳолаш учун экокардиёграфия керак. Бўшатишдан кейин бола мунтазам равишда назорат қилинади, вазни, нафас олиши ва ривожланишини назорат қилади.
- Муайян ёшда кислородга бўлган эҳтиёжни баҳолаш
- Дам олишда, уйқу пайтида ва овқатланиш вақтида пулс оксиметри
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Оғир ҳолатларда кўкрак қафасининг компютер томографияси
- Ўпка гипертензиясини баҳолаш учун экокардиёграфи
- Оғирлик ва баландликни назорат қилиш
- Нейропсикологик ривожланишни баҳолаш
Уй шароитида даволаниш ва ҳаёт
Даволаш нафас олишни қўллаб-қувватлаш ва соғлом ўпка тўқималарининг ўсиши учун шароит яратишга қаратилган. Кислород нормал тўйинганлик учун этарли ҳажмда этказиб берилади, у яхшиланганда уни аста-секин камайтиради. Озиқланиш калорияларда юқори бўлиши керак, чунки нафас олиш жуда кўп энергия талаб қилади; она сутига афзаллик берилади. Шифокор инҳалацияланган дорилар ва диуретикларни буюриши мумкин, аммо агар кўрсатилган бўлса. Уйда инфекциялардан ҳимоя қилиш ва тамаки тутунининг тўлиқ йўқлиги, шунингдек, индивидуал жадвал бўйича ўз вақтида эмлаш жуда муҳимдир.
- Тўйинган маълумотларга асосланган кислородни қўллаб-қувватлаш
- Юқори калорияли овқатлар, терсиҳен она сути
- Шифокор томонидан тайинланган инҳалация терапияси
- Уйда чекишни қатъий тақиқлаш
- Нафас олиш йўллари инфекциялари мавсумида контактларни чеклаш
- Педиатр билан келишилган жадвалга мувофиқ эмлаш
- Пулмонолог томонидан мунтазам кузатув ва ривожланишни кузатиш