Бронхда нима содир бўлади
Астма билан бронхиал девор доимо яллиғланади, ҳатто бола ўзини яхши ҳис қилса ҳам. Шиллиқ қават шишади, вискоз балғам чиқарилади, мушак қавати осонгина спазмга учрайди. Триггерга дуч келганда, бронхиал трубанинг лüмени кескин тораяди ва ҳаво қийинчилик билан чиқади - шунинг учун ҳуштак билан экшаласён ва боланинг нафас чиқара олмаслиги ҳисси пайдо бўлади. Вақт ўтиши билан, даволанмасдан, бронхиал девор қалинлашади ва қайта тузилади, шунинг учун нафақат ҳужумларни бартараф этиш, балки яллиғланишнинг ўзини ўчириш ҳам муҳимдир.
- Бронхиал шиллиқ қаватнинг сурункали яллиғланиши
- Шишиш ва шилимшиқ ишлаб чиқаришни кўпайтириш
- Бронхиал силлиқ мушакларнинг спазми
- Нафас олиш йўлларининг сезгирлигини ошириш
- Қайтариладиган ҳаво оқимини чеклаш
Сабаблари ва омиллари
Нафас ирсий мойиллик ва ташқи таъсирларнинг комбинацияси орқали ривожланади. Болаларда кўпинча аллергик кайфият мавжуд: уй чанглари, ҳайвонларнинг сочлари, моғор, гулчангларга реакция. Ҳужум нафақат аллергенлар, балки вирусли инфекциялар, жисмоний фаоллик, совуқ ҳаво, кучли ҳидлар, тутун ва ҳис-туйғулар билан ҳам қўзғатилади. Пассив чекиш айниқса зарарли, жумладан, балконда чекиш ва кийимдаги тамаки ҳиди.
- Уйдаги чанг оқадилар, ҳайвонларнинг жунлари, моғор, гулчанглар
- Респиратор вирусли инфекциялар
- Жисмоний фаоллик ва югуриш
- Совуқ ва қуруқ ҳаво
- Тамаки тутуни, камин тутуни, кучли ҳидлар
- Ифлосланган ҳаво ва чанг
Аломатлар ва ҳужумни қандай аниқлаш мумкин
Тез-тез учрайдиган хириллашлар, шамоллашдан кейин узоқ давом этадиган йўтал, тунги йўтал ва югуриш пайтида нафас қисилиши астмадан шубҳаланишга ёрдам беради. 5 ёшгача бўлган болаларда эпизодларнинг частотаси, аллергия мавжудлиги ва синовли даволанишга жавобан ташхис қўйиш қийинроқ. Ҳужум пайтида нафас тезлашади, экшалация узаяди, ҳуштак эшитилади ва бола безовталанади. Жиддийлик ҳуштак овози билан эмас, балки нутқ, ёрдамчи мушакларнинг иштироки ва терининг ранги билан баҳоланади.
- Хириллаш, айниқса нафас чиқаришда
- Кечаси ва эрталаб пароксисмал қуруқ йўтал
- Нафас қисилиши ва кўкрак қафасининг сиқилиши
- Югуриш, кулиш, йиғлашдан кейин йўтал ва нафас қисилиши
- Ҳар бир совуқдан кейин доимий йўтал
- Бронходилататор препаратни инҳалациядан кейин симптомлар яхшиланади
Диагностика
Ташхиснинг асоси симптомларнинг табиати ва частотаси ва текшируви ҳақида батафсил сўровдир. 5-6 ёшдан ошган болалар бронхиал обструкцияни қайта тиклаш тести билан спирометриядан ўтадилар, агар керак бўлса, жисмоний фаоллик билан. Бундан ташқари, аллергологик ҳолат баҳоланади: умумий ИгЕ, аллергия панеллари, тери тестлари. Кўкрак қафаси рентгенограммаси астмани тасдиқлаш учун эмас, балки бошқа сабабларни истисно қилиш учун керак: бегона жисм, пневмония, ривожланиш нуқсонлари. Семптомлар журналини юритиш ва мактаб ўқувчиларида нафас чиқаришнинг энг юқори оқимини ўлчаш фойдалидир.
- Текширув ва касаллик тарихи, симптомлар кундалиги
- Бронходилатация тести билан спирометрия
- Кўрсатмаларга мувофиқ машқ синови
- Жами ИгЕ ва аллергия панеллари
- Бошқа сабабларни истисно қилиш учун кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Мактаб ёшидаги болаларда пик фловметрия
Даволаш ва назорат
Даволаш икки гуруҳ дори воситаларига асосланган. Асосий терапия инҳалер глюкокортикоидлар бўлиб, улар яллиғланишни бостиради ва мунтазам равишда, ҳар куни, ҳатто бола соғлом бўлса ҳам, буюрилади. Шошилинч дори-дармонлар бронхларни кенгайтиради ва симптомлар учун ишлатилади. Ушбу дорилар гиёҳвандликка олиб келмайди ва инҳалация дозалари тизимли дозалардан кўп марта камроқ. Чақалоқлар учун инҳалиялар ниқоб ёки небулизер билан спасер орқали амалга оширилади. Ота-оналарнинг аҳволи ёмонлашганда шифокор ёзма ҳаракатлар режасини тузади. Сиз терапияни ўзингиз бекор қила олмайсиз ёки ўзгартира олмайсиз: бу оғир ҳужумларнинг энг кенг тарқалган сабабидир.
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган кундалик асосий инҳаласён терапияси
- Ҳар доим ёнингизда шошилинч дори бўлсин
- Ёш болалар учун ниқобли спасер
- Ёзма ҳужум режаси
- Уйда қўзғатувчиларни йўқ қилиш: чанг, ҳайвонлар, чекишни тақиқлаш
- Йиллик гриппга қарши эмлаш ва мунтазам текширувлар