Оториноларингология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Синусит - бу синуситнинг энг кенг тарқалган тури бўлган максиллер (максиллар) синуснинг яллиғланиши. Деярли ҳар бир бурун бурунлари синусларнинг энгил яллиғланиши билан бирга келади ва кўп ҳолларда 7-10 кун ичида ўз-ўзидан ўтиб кетади. Муаммо шишиш анастомозни тўсиб қўйганда бошланади - синусни бурун бўшлиғига боғлайдиган тор канал. Шиллиқ оқишни тўхтатади, бактериялар ёпиқ бўшлиқда кўпаяди ва портлаш оғриғи ва йирингли оқим пайдо бўлади. Яхши хабар шундаки, бугунги кунда понксиён камдан-кам ҳолларда талаб қилинади, аммо ёмон хабар шундаки, бепарво қилинган синусит осонгина сурункали ҳолга келади.

Томоқ оғриғи ёки ўткир тонзиллит - бодомсимон безларнинг яллиғланиши. Томоқ оғриғи учун асосий амалий савол &қуот;нима билан чайқаш керак&қуот; эмас, балки &қуот;томоқ оғриғи қандай?&қуот; Аксарият ҳолларда вируслар сабаб бўлади ва ўз-ўзидан ўтиб кетади ва антибиотиклар фойдасиздир. Аммо ҳар бешинчи катта ёшли одамда ва кўпинча болаларда А гуруҳидаги бета-гемолитик стрептококк сабаб бўлади - бу юрак, бўғимлар ва буйракларда асоратларни келтириб чиқариши мумкин. Уларни фарқлаш мумкин ва бунинг учун бир неча дақиқа давом этадиган оддий тест мавжуд.

Ринит - бурун шиллиқ қаватининг яллиғланиши ёки доимий шишиши, бунинг натижасида бурун тиқилиб қолади, оқади ёки ҳидни сезмайди. Умумий совуқ бир ҳафта ичида ўтиб кетади ва сабр-тоқат ва шўрланган эритмадан бошқа ҳеч нарса талаб қилмайди, лекин одамнинг ўзи учун яратадиган бурун бурунининг махсус шакли мавжуд: вазоконстриктор томчиларидан доривор ринит. Бу одамлар йиллар давомида чўнтагида шиша билан юришлари ва уларсиз ухлай олмаслигининг энг кенг тарқалган сабабидир. Бу эрда қоида оддий ва қатъийдир: вазоконстриктор томчилари ва спрейлар кетма-кет 5-7 кундан ортиқ қўлланилмайди. Кейин шиллиқ қават ўз-ўзидан томир тонусини сақлаб туришни тўхтатади, шиш тезроқ ва тезроқ қайтади, дозаси ошади ва ҳақиқий гиёҳвандлик пайдо бўлади, ундан шифокорсиз чиқиш аллақачон қийин.

Сурункали тонзиллит - бу палатин бодомсимон безларнинг доимий ёниб турган яллиғланиши бўлиб, улар ҳимоя органдан инфекция манбаига айланади. Одатий шикоятлар - даврий томоқ оғриғи, ёқимсиз ҳидли оқ &қуот;тиқинлар&қуот;, доимий равишда катталашган лимфа тугунлари ва чарчоқ. Беморларни ташвишга соладиган асосий савол - бодомсимон безларни олиб ташлаш ёки сақлаб қолиш. Жавоб тиқинлар мавжудлигига ёки бодомсимон безларнинг ўлчамига эмас, балки танада токсик-аллергик таъсир белгилари мавжудлигига боғлиқ.

Аденоидлар - оғиз бўшлиғини нормал текшириш пайтида кўринмайдиган назофаренкда жойлашган фарингеал бодомсимон безнинг ўсиши. Бу фақат болалар муаммоси: фарингеал бодомсимон без тахминан 7 ёшгача фаол бўлади ва ўсмирлик даврида у ўз-ўзидан камаяди. Аденоидларнинг асосий хавфи ўсишнинг ўзи эмас, балки унинг оқибатлари: бола бурун орқали нафас олишни тўхтатади, ҳорлама қилади, ухлаш вақтида нафас олиш тўхтайди, эшитиш, тишлаш ва ривожланиш азобланади. Шунинг учун қарор &қуот;расмдаги даража&қуот; эмас, балки аденоидлар болага нима қилишига қараб қабул қилинади.

Томоқ оғриғи шифокорга ташриф буюришнинг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Кўпгина ҳолларда вируслар сабаб бўлади: АРВИ билан фаренкснинг шиллиқ қавати яллиғланади, ютиш пайтида оғриқ ва оғриқ пайдо бўлади, бу антибиотикларсиз 5-7 кун ичида йўқолади. Стрептококкдан келиб чиққан бактериал томоқ оғриғи камроқ учрайди ва текширувдан сўнг шифокор томонидан тайинланган антибиотикли даволанишни талаб қилади. Юқумли мононуклёз, рефлюкс, қуруқ ҳаво, чекиш ва вокал зўриқиши туфайли томоқ ҳам оғрияпти. Хавфли асоратларга перитонсиллар хўппоз ва эпиглоттиснинг яллиғланиши киради, бу эса нафас олишни қийинлаштиради. Нафас олиш қийинлишуви, сўлакни юта олмаслик ёки оғиз очмаслик зудлик билан 103 рақамига қўнғироқ қилиш учун сабаб бўлади, бир ҳафтадан ортиқ оғриқ эса ЛОР шифокори кўригидан ўтиш учун сабабдир.

Қулоқ оғриғи ёки оталгия, қулоқнинг ўзи касалликларидан келиб чиқиши ёки унга қўшни органлардан нурланиши мумкин. Қулоқнинг энг кўп учрайдиган сабаблари ўткир отитис медиа, айниқса болаларда, сузишдан кейин ташқи отит, қулоқ каналининг фурункуласи, серум тиқинлари ва парвозлар пайтида баротравма. Агар текширилганда қулоқ соғлом бўлса, оғриқ манбаи кўпинча оғриқли тишлар, темпоромандибуляр бўғим, яллиғланган бодомсимон безлар ёки сервикал умуртқа поғонаси, кекса чекувчиларда эса фаренкс ва ҳалқум ҳосилалари. Кўпгина сабабларни яхши даволаш мумкин, аммо текширишдан олдин қулоққа дори-дармонларни қўйиш ва уни иситиш керак эмас: агар қулоқ пардаси шикастланган бўлса, бу хавфлидир. Қулоқ орқасида шиш, юқори иситма ёки юзнинг ассиметрияси билан оғриқ шошилинч эътибор талаб қилади.

Вазомотор ринит аллергик бўлмаган сурункали бурун оқиши бўлиб, унда бурун шиллиқ қаватининг томирлари умумий тирнаш хусусияти берувчи моддаларга жуда кучли таъсир қилади: совуқ ҳаво, кучли ҳидлар, тутун, баҳаратлı овқатлар, стресс. Шиллиқ қават шишади, тиқилиши ва сувли оқинди пайдо бўлади, гарчи инфекция ёки аллергия бўлмаса. Дори-дармонли ринит - бу вазоконстриктор томчиларини узоқ муддат қўллаш билан ривожланадиган шунга ўхшаш ҳолат: томирлар ўз-ўзидан сиқилишни тўхтатади ва бурун кейинги дозасиз нафас олмайди. Иккала ҳолат ҳам ҳаёт учун хавфли эмас, лекин улар уйқуни бузади, ҳорлама, бош оғриғига сабаб бўлади ва ҳаёт сифатини пасайтиради. Томчиларга қарамликни бартараф этиш мумкин ва вазомотор ринит КББ шифокори томонидан танланган даволаниш ёрдамида муваффақиятли назорат қилинади.

Эустахит ёки тубоотит - бу ўрта қулоқни назофаренкс билан боғлайдиган эшитиш (Эустачиан) трубасининг ўтказувчанлигини бузиш. Одатда, ютиш ва эснаш пайтида найча қисқа вақт ичида очилади ва тимпаник бўшлиқдаги босимни атмосфера босими билан тенглаштиради. Найчанинг шиллиқ қавати бурун оқиши, аллергия ёки катталашган аденоидлар туфайли шишиб қолса, ўрта қулоққа ҳаво оқишини тўхтатади, ундаги босим пасаяди ва қулоқ пардаси орқага тортилади. Шундай қилиб, тиқилиб қолиш, эшитиш қобилиятини йўқотиш ва ўз овозининг шовқини. Ўткир эустахит одатда бурун оқиши билан кетади. Агар семптомлар бир неча ҳафтадан кўпроқ давом эца, суюқлик ўрта қулоқда тўпланиши мумкин, шунинг учун узоқ вақт давомида қулоқ тиқилиши КББ шифокорига мурожаат қилиши керак.

Қулоқ тиқилиши - бу қулоқдаги босим, пахта ёки сув ҳисси, кўпинча эшитишнинг пасайиши ва ўз овозининг бўш овози. Кўпинча бу зарарсиз ва осонгина олинадиган сабабларга кўра юзага келади: серум тиқинлари, бурун оқиши туфайли эшитиш найчасининг дисфункцияси, самолётдаги босимнинг ўзгариши ёки қулоқ каналига сув тушиши. Шу билан бирга, оғриқсиз тўсатдан тиқилиши ва бурун оқиши ўткир сенсоринöрал эшитиш ҳалокатини яшириши мумкин - ички қулоқнинг шикастланиши, биринчи кунларда даволаш энг самарали ҳисобланади. Шунинг учун, бундай тирбандликни совуққа боғламаслик ва унинг ўз-ўзидан кетишини кутмаслик керак. Тўғри сабаб КББ шифокори томонидан қулоқни текшириш ва эшитишни текширишдан сўнг аниқланади ва топилган манбага қараб даволаш танланади.