Гепатология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Вирусли гепатит Б ва С сурункали инфекциялар бўлиб, жигарга таъсир қилади ва йиллар давомида асемптоматик бўлиб қолади. Бу уларнинг асосий хавфи: одам сироз ёки жигар саратони ривожланмагунча ўзини соғлом ҳис қилади. Бироқ, сўнгги ўн йил ичида уларни даволаш билан боғлиқ вазият тубдан ўзгарди. Бугунги кунда гепатит С ни 8-12 ҳафта давом этадиган таблеткалар курси билан кўп ҳолларда даволаш мумкин. Гепатит Б ҳали тўлиқ даволаш мумкин эмас, лекин уни ишончли тарзда назорат қилиш мумкин, энг муҳими, унга қарши эмлаш мавжуд.

Сироз - бу жигарнинг узоқ муддатли шикастланишининг натижаси бўлиб, унда ишлайдиган тўқималар чандиқ тўқимаси билан алмаштирилади ва органнинг тузилиши қайтариб бўлмайдиган тарзда тикланади. Жигар катта қувват захирасига эга ва йўқотишларни қоплаш учун кўп вақт талаб этилади, шунинг учун касаллик йиллар давомида аломатларсиз давом этади ва биринчи аниқ белгилар кўпинча асоратлар босқичида пайдо бўлади. Фарқни тушуниш муҳимдир: чандиқнинг ўзи йўқолмайди, аммо агар сиз сабабни бартараф қилсангиз - гепатит С ни даволанг, спиртли ичимликларни истеъмол қилишни тўхтатинг, ёғли касаллик бўлса, вазн йўқотинг - ривожланиш тўхтайди ва жигар ҳолати сезиларли даражада яхшиланиши мумкин. Шунинг учун, &қуот;цирроз&қуот; ташхиси ўлим ҳукми эмас, балки фаол ҳаракатни талаб қилади.

Отоиммüн гепатит - бу жигарнинг сурункали яллиғланиши бўлиб, унда иммунитет тизими ўз жигар ҳужайраларига нотўғри ҳужум қилади. Вируслар, спиртли ичимликлар ва гиёҳванд моддалар билан ҳеч қандай алоқаси йўқ, гарчи баъзида касаллик инфекциядан ёки дори-дармонларни қабул қилгандан кейин бошланади. Аёллар тез-тез таъсирланади ва касаллик ҳар қандай ёшда бошланиши мумкин. Унинг ҳийла-найранглиги шундаки, у узоқ вақт давомида яширинча давом этади: одамни фақат ўнг ҳипокондриюмда чарчоқ ва оғирлик безовта қилади ва баъзида касаллик биринчи марта сироз босқичида аниқланади. Шу билан бирга, отоиммüн гепатит даволанишга яхши жавоб беради ва терапияни эрта бошлаш жигарни сақлаб қолиш имконини беради.

Гепатит А - ифлосланган сув, озиқ-овқат ва ифлос қўллар орқали юқадиган жигарнинг ўткир вирусли яллиғланиши. Вирус касал одамнинг ахлати билан чиқарилади ва айниқса гигиена ва сув таъминоти қоидалари бузилган жойларда осон тарқалади. Касаллик сариқлик ёки Боткин касаллиги сифатида танилган, гарчи ёш болаларда бу кўпинча терининг сарғайишисиз содир бўлади. Гепатит Б ва С дан муҳим фарқ: гепатит А ҳеч қачон сурункали бўлиб қолмайди ва сирозга олиб келмайди. ИНФЕКЦИОН сўнг, умрбод иммунитет сақланиб қолади ва эмлаш ўзингизни олдиндан ишончли ҳимоя қилишга имкон беради.

Гепатит Д га ғайриоддий вирус сабаб бўлади: у нуқсонли ва ўз-ўзидан кўпая олмайди, шунинг учун у фақат гепатит Б вируси иштирокида, унинг қобиғи ёрдамида мавжуд. Сиз бир вақтнинг ўзида гепатит Б билан ёки кейинчалик сурункали гепатит Б билан касалланган делта инфекциясини юқтиришингиз мумкин. Иккинчи вариант хавфлироқ: бу кўпинча касалликнинг кескин кучайишига ва тез ривожланишига олиб келади. Барча вирусли гепатитлардан Б ва Д комбинацияси энг оғир деб ҳисобланади - сироз ва жигар этишмовчилиги тезроқ ривожланади. Яхши хабар шундаки, гепатит Б га қарши эмлаш Д гепатитидан ҳам ҳимоя қилади, чунки Б вирусисиз делта вируси илдиз отмайди.

Гепатит Э - бу жигарнинг ўткир вирусли яллиғланиши бўлиб, у асосан ифлосланган сув орқали, шунингдек, этарли даражада иссиқлик билан ишлов берилмаган чўчқа ва ов гўшти орқали юқади. Касаллик сув таъминоти муаммоси бўлган ҳудудларда кенг тарқалган бўлиб, кўпинча сув тошқини ва сув таъминотидаги бахциз ҳодисалардан кейин эпидемияларни келтириб чиқаради. Кўпгина одамларда гепатит Э оддий сариқлик каби давом этади: заифлик, кўнгил айниши, сийдикнинг қорайиши, терининг сарғайиши ва сурункали шаклга ўтмасдан бир неча ҳафта ичида тўлиқ тикланиш билан тугайди. Бироқ, ҳомиладор аёлларда, айниқса учинчи триместрда, касаллик жуда оғир бўлиши мумкин, шунинг учун улар алоҳида ҳушёрлик ва мажбурий тиббий назоратга муҳтож.

Жигар танага кирадиган деярли ҳамма нарсани зарарсизлантиради, шунинг учун у биринчи бўлиб дори-дармонлар, ўсимлик препаратлари ва парҳез қўшимчаларидан азият чекади. Зарар олдиндан айтиб бўладиган ва дозага боғлиқ бўлиши мумкин, масалан, парацетамол билан антипиретикларнинг ҳаддан ташқари дозаси ёки индивидуал ва олдиндан айтиб бўлмайдиган, бу ҳолда у нормал дозаларда индивидуал одамларда ривожланади. Кўринишлар хилма-хилдир: тестларда жигар ферментларининг асемптоматик ўсишидан сариқлик, терининг қичиши ва оғир жигар этишмовчилигигача. Даволашда асосий нарса дори билан алоқани ўз вақтида аниқлаш ва шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда уни қабул қилишни тўхтатишдир. Аксарият ҳолатлар тўлиқ тикланишга олиб келади.

Бирламчи билиар холангит сурункали отоиммüн касаллик бўлиб, иммунитет тизими жигар ичидаги кичик ўт йўлларини аста-секин йўқ қилади. Сафро турғунлашади, жигар ҳужайраларига зарар этказади ва вақт ўтиши билан фиброз ривожланади ва даволанмаса, сироз. &қуот;Бирламчи билиар сироз&қуот; нинг собиқ номи аниқ ўзгартирилди, чунки бугунги кунда беморларнинг кўпчилиги сироздан анча олдин ташхис қўйилган. Кўпинча ўрта ёшли аёллар таъсир қилади. Биринчи кўринишлар ўзига хос эмас: кучли чарчоқ ва терининг қичиши, бу тери касаллиги билан изоҳланмайди. Кўпинча касаллик биокимёвий қон тестида ишқорий фосфатаза кўтарилиши билан тасодифан аниқланади.

Жигар энсефалопатияси мия касаллиги бўлиб, касал жигар заҳарли метаболик маҳсулотларни, биринчи навбатда, аммиакни зарарсизлантиришни тўхтатганда ривожланади. Сирозда ичакдаги қон кенгайган томирлар орқали жигарни қисман четлаб ўтади ва бу моддаларни бевосита мияга олиб боради. Кутиш, эътибор, хатти-ҳаракатлар ва қўл ёзуви ўзгаради, қўлларнинг характерли катта титроқлари пайдо бўлади, оғир ҳолатларда эса чалкашлик ва кома пайдо бўлади. Деярли ҳар бир эпизод тетик томонидан қўзғатилади: қизилўнгач томирларидан қон кетиш, инфекция, ич қотиши, сувсизланиш, ортиқча диуретиклар ёки спиртли ичимликлар. Асосий нарсани тушуниш жуда муҳим: вазият қайта тикланади, ўз вақтида ёрдам билан онг тикланади, шунинг учун хатти-ҳаракатлардаги биринчи ўзгаришлар чарчоқ ёки ёшга боғлиқ эмас.

Сурункали гепатит - олти ойдан ортиқ давом этадиган жигар яллиғланиши. Унинг асосий хусусияти шундаки, у кўп йиллар давомида деярли ҳеч қандай аломат бермайди: жигарда тўқималарнинг ичида оғриқли учлари йўқ, шунинг учун ишчи ҳужайралар аста-секин бириктирувчи тўқима билан алмаштирилганда одам ўзини соғлом ҳис қилади. Даволанмаган жараённинг натижаси - фиброз, сироз ва жигар саратони хавфи. Асосий сабаблар гепатит Б, С ва Д вируслари, спиртли ичимликлар, метаболик касалликлар туфайли жигарда ёг ътўпланиши, отоиммüн зарар ва дори-дармонлардир. Иккита яхши янгилик бор: касалликни оддий қон таҳлиллари орқали аниқлаш мумкин, вирусли гепатит С эса бугунги кунда даволанади.