Кўпинча қандай дорилар ва воситалар айбдор?
Рўйхат жуда кенг ва у фақат рецепт бўйича дори-дармонларни ўз ичига олмайди. Дозадан ошиб кетганда парацетамол билан антипиретик ва оғриқ қолдирувчи воситалар, баъзи антибиотиклар, силга қарши ва антифунгал дорилар, антиконвулсанлар, холестеринни камайтирадиган дорилар ва баъзи антитумор дорилар маълум. Алоҳида ва кам баҳоланган гуруҳ - бу ўсимлик препаратлари, спорт овқатланиши ва парҳез қўшимчалари, шу жумладан вазн йўқотиш ва мушакларнинг ўсиши учун: уларнинг таркиби кўпинча назорат қилинмайди. Хавф бир нечта дори воситаларининг комбинацияси, спиртли ичимликларни истеъмол қилиш ва аллақачон мавжуд бўлган жигар касалликлари билан ортади.
- Агар доз ошиб кетган бўлса, парацетамол
- Танланган антибиотиклар
- Силга қарши ва антифунгал препаратлар
- Антиконвулсанлар
- Холестеролни камайтирадиган дорилар
- Қўшимчалар, ўтлар ва спорт озиқланиши
- Кўп дори ва алкоголнинг комбинацияси
Қандай қилиб у ўзини намоён қилади
Кўпинча, одам ҳеч нарсани сезмайди ва бошқа сабабга кўра олинган биокимёвий қон тестида ўзгаришлар топилади. Кейинчалик жиддий зарар билан, заифлик, чарчоқ, кўнгил айниши, иштаҳани йўқотиш, оғирлик ёки ўнг ҳипокондриюмда зерикарли оғриқ пайдо бўлади. Иктерик шакл тери ва склеранинг сарғайиши, қуюқ сийдик, очиқ рангли нажас ва терининг қичиши билан кечади. Баъзида реакция аллергик реакцияга ўхшайди: тошма, иситма, қўшма оғриқ. Айниқса, хавфли уйқучанлик, тартибсизлик ва қон кетиш - зудлик билан касалхонага ётқизишни талаб қиладиган оғир жигар этишмовчилиги белгилари.
- АЛТ ва АСТнинг асемптоматик ўсиши
- Заифлик ва чарчоқ
- Кўнгил айниши ва иштаҳанинг пасайиши
- Ўнг ҳипокондриюмда оғирлик
- Сариқлик, қоронғу сийдик, энгил ахлат
- Қичишган тери
- Аллергия реакцияси туфайли тошма ва иситма
Қандай қилиб ташхис қўйиш керак
Муайян таҳлил йўқ, шунинг учун ташхис истисно қилиш йўли билан амалга оширилади. Шифокор сўнгги уч ой давомида қабул қилинган барча дори-дармонлар, қўшимчалар ва ўтлар, шу жумладан рецепциз бўлганлар ҳақида батафсил сўрайди ва фойдаланишни бошлаш вақтини тестлардаги ўзгаришлар билан солиштиради. Вирусли гепатит, отоиммüн гепатит, сафро чиқиши бузилиши ва спиртли ичимликларни бузилишини истисно қилишни унутманг. Кўрсаткичлар тўплами баҳоланади: АЛТ, АСТ, билирубин, ГГТ, гидроксиди фосфатаза, албумин ва коагуляция параметрлари. Жигар ва ўт йўлларининг ултратовуш текшируви тошлар ва ўсмаларни истисно қилишга ёрдам беради. Агар расм аниқ бўлмаса, биопсия камдан-кам ҳолларда амалга оширилади.
- Дори-дармонлар ва қўшимчалар рўйхатининг батафсил тўплами
- АЛТ, АСТ, билирубин, ГГТ, гидроксиди фосфатаза
- Жиддийликни баҳолаш учун албумин ва коагулограмма
- Вирусли гепатитни истисно қилиш
- Жигар ва ўт йўлларининг ултратовуш текшируви
- Отоиммüн гепатитни истисно қилинг
- Қийин ҳолатларда жигар биопсияси
Даволаш
Даволашнинг асосий йўналиши зарар этказган препаратни тўхтатишдир. Буни шифокор билан биргаликда қилиш керак, чунки антиконвулсанлар ёки силга қарши дорилар каби ҳаётий муҳим дори-дармонларни кескин тўхтатиш жигар шикастланишидан кўра хавфлироқ бўлиши мумкин: шифокор алмаштиришни танлайди. Парацетамол билан заҳарланиш учун дастлабки соатларда самарали бўлган ўзига хос антидот мавжуд, шунинг учун дозани ошириб юборишдан шубҳа қилинган бўлса, шошилинч ёрдам керак. Даволашнинг қолган қисми қўллаб-қувватланади: спиртли ичимликлардан воз кечиш, яхши овқатланиш, вақт ўтиши билан лаборатория текширувларини кузатиш. Жигарнинг жиддий этишмовчилиги касалхонага ётқизишни талаб қилади.
- Шифокор билан биргаликда қўзғатувчи дорини тўхтатиш ёки алмаштириш
- Парацетамол билан заҳарланиш учун антидот - биринчи соатларда
- Спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш
- Вақт ўтиши билан жигар тестларини кузатиш
- Сариқлик ва муваффақияцизлик белгилари учун касалхонага ётқизиш
- Қайта тикланмагунча янги қўшимчаларни қабул қилишдан сақланинг
Олдини олиш
Энг самарали чора кўп миқдорда қабул қилмасликдир. Антибиотиклар ва оғриқ қолдирувчи воситаларни ўзингиз буюрманг, кўрсатилган дозалар ва муддатга риоя қилинг, комбинацияланган совуққа қарши воситаларнинг таркибини диққат билан ўқинг: бир нечта дорилар бир хил антипиретик компонентни ўз ичига олиши мумкин ва умумий доз хавфли бўлади. Хун таквиелери ва ўтларни дори каби даволанг: улар жигарга ҳам зарар этказиши мумкин. Қабул қилган нарсаларингизнинг рўйхатини сақланг ва шифокорингизга кўрсатинг. Жигарга маълум таъсир кўрсатадиган дорилар билан узоқ муддатли терапия пайтида тестларни белгиланган вақтда кузатиб боринг.
- Агар рецепт бўлмаса, дори-дармонларни қабул қилманг
- Комбинацияланган совуқ воситаларнинг таркибини текширинг
- Дозаларни ва курс давомийлигини кузатинг
- Хун таквиелери ва ўтларни дори сифатида даволанг
- Гиёҳванд моддаларни спиртли ичимликлар билан бирлаштирманг
- Қабул қилинган маблағлар рўйхатини сақланг
- Узоқ муддатли терапия пайтида жигар функцияси тестларини кузатиб боринг