Жигарда нима содир бўлади
Отоиммüн гепатитда иммунитет ҳужайралари жигар тўқимасини бегона деб қабул қилади ва доимий яллиғланишни сақлайди. Ўлик ҳужайралар бириктирувчи тўқима билан алмаштирилади ва узоқ вақт давомида фиброз, сўнгра орган функцияси бузилган сироз ҳосил бўлади. Муваффақияцизлик нима учун содир бўлганлиги аниқ маълум эмас: ирсий мойиллик ва ташқи қўзғатувчиларнинг роли - олдинги инфекциялар ва баъзи дорилар - муҳокама қилинмоқда. Касаллик кўпинча бошқа отоиммüн шароитлар билан бирлаштирилади: қалқонсимон без касаллиги, çöляк касаллиги, роматоид артрит, яллиғланишли ичак касаллиги.
- Жигар ҳужайраларига иммунитет ҳужуми
- Сурункали яллиғланиш ва гепатоцитларнинг ўлими
- Даволашсиз фиброз ва сироз ривожланиши
- Ирсият ва ташқи тетикларнинг роли
- Бошқа отоиммüн касалликлар билан тез-тез комбинация
Семптомлар
Баъзи беморларда касаллик ўткир бошланади ва вирусли гепатитга ўхшайди: заифлик, кўнгил айниши, иштаҳанинг этишмаслиги, ўнг ҳипокондриюмда оғриқ, сариқлик, қоронғу сийдик. Аммо кўпинча курс аста-секин бўлиб, шикоятлар ўзига хос эмас: сурункали чарчоқ, ишлашнинг пасайиши, ён томондан оғирлик, бўғимларда оғриқ, қичишиш ва аёлларда ҳайз даврининг бузилиши. Кейинги босқичларда сироз белгилари пайдо бўлади: суюқлик туфайли қориннинг кенгайиши, шишиши, теридаги ўргимчак томирлари, кафтларнинг қизариши, қон кетиши. Баъзида касаллик тасодифан кўтарилган жигар ферментлари билан аниқланади.
- Қаттиқ чарчоқ ва заифлик
- Ўнг ҳипокондриюмда оғирлик ва оғриқ
- Қўшма оғриқ
- Қичишган тери
- Ўткир бошланган сариқлик
- Ҳайз даврининг бузилиши
- АЛТ ва АСТ кўтарилган тасодифий топилма
Диагностика
Ташхис бир неча компонентлардан иборат. Биокимё АЛТ ва АСТнинг кўпайишини аниқлайди, кўпинча сезиларли, баъзан билирубин билан бирга. Иммуноглобулин Г нинг юқори даражаси характерлидир. Автоантикорлар аниқланади: антинуклеар, силлиқ мушакларга ва касалликнинг бошқа турида - жигар ва буйрак микросомаларига. Вирусли гепатит, гиёҳванд моддалар ва алкоголнинг шикастланиши, мис ва темир алмашинуви касалликларини истисно қилганингизга ишонч ҳосил қилинг. Жигар биопсияси кўп ҳолларда зарур: у яллиғланишнинг табиатини тасдиқлайди ва фибрознинг босқичини кўрсатади. Эластография жигар зичлигини инвазив бўлмаган ҳолда баҳолашга ёрдам беради.
- АЛТ, АСТ, билирубин, албумин
- Иммуноглобулин Г
- Антиядровий антикорлар ва силлиқ мушакларга қарши антикорлар
- Вирусли гепатит белгилари
- Жигар ултратовуш ва эластография
- Жигар биопсияси
- Уилсон касаллиги ва гемокроматозни истисно қилинг
Даволаш
Даволашнинг мақсади - ҳаддан ташқари иммунитет реакциясини бостириш ва ферментлар ва иммуноглобулин Г. нинг нормаллашишига эришиш учун асос глюкокортикостероидлар бўлиб, уларга одатда уларнинг дозасини камайтириш ва ён таъсирини камайтириш учун препарат қўшилади. Даволаш узоқ муддатли, йиллар давомида тестлар назорати остида дозани аста-секин камайтиради. Ўзингизни яхши ҳис қилганингизда дори-дармонларни ўз-ўзидан тўхтатиш алевленмеларнинг энг кенг тарқалган сабабидир, шунинг учун режимни ўзгартиришга фақат шифокорнинг қарори билан йўл қўйилади. Агар стандарт терапия самарасиз бўлса, бошқа иммуносупрессив дорилар қўлланилади ва декомпенсацияланган сирозда жигар трансплантацияси муҳокама қилинади.
- Терапиянинг асоси сифатида глюкокортикостероидлар
- Гормон дозасини камайтириш учун қўшимча иммуносупрессив препарат
- Дозани аста-секин камайтириш билан узоқ муддатли даволаш
- АЛТ, АСТ ва иммуноглобулин Г нинг мунтазам мониторинги
- Дори воситаларини ўз-ўзидан тўхтатишни тақиқлаш
- Гормонлардан узоқ муддатли фойдаланиш билан остеопорознинг олдини олиш
- Декомпенсацияланган сироз учун жигар трансплантацияси
Ташхис билан яшаш
Отоиммüн гепатит доимий мониторингни талаб қилади, аммо оддий ҳаётдан воз кечишни англатмайди. Шифокорга мунтазам ташриф буюриш ва белгиланган вақтда тестларни ўтказиш, спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш ва ҳар қандай янги дори-дармонлар ва хун таквиелери билан эҳтиёт бўлиш муҳимдир. Иммунитет бўлмаса, гепатит А ва Б га қарши эмлаш тавсия этилади. Озиқ-овқат оддий, тўйимли, мода чекловларисиз; Гормонларни қабул қилишда улар сизнинг вазнингизни, қон босимини, шакар даражасини ва суяк ҳолатини кузатадилар. Ҳомиладорлик мумкин, аммо уни шифокор билан биргаликда, барқарор ремиссия даврида ва хавфсиз режимни танлаш билан режалаштириш керак.
- Таҳлилларни мунтазам назорат қилиш
- Спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш
- Янги дорилар ва хун таквиелери билан эҳтиёт бўлинг
- Гепатит А ва Б га қарши эмлаш
- Гормон терапияси пайтида вазн, қон босими ва шакарни назорат қилиш
- Шифокор билан ҳомиладорликни режалаштириш
- Суяк тўқималарининг ҳолатини кузатиш