Наркология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Спиртли ичимликларга қарамлик - бу фоҳишалик ёки &қуот;заиф ирода&қуот; эмас. Мунтазам истеъмол қилинганда, спиртли ичимликлар миянинг мукофот тизимига қўшилиб, унинг фаолиятини ўзгартиради: вақт ўтиши билан спиртли ичимлик энди завқланиш учун эмас, балки ўзини нормал ҳис қилиш учун керак бўлади. Шунинг учун, таъналар, ваъдалар ва &қуот;ўзингизни бирлаштиринг&қуот; деган талаблар ёрдам бермайди - бу гипертония ҳолатида қон босимини пасайтириш учун ирода кучидан фойдаланиш билан бир хил. Яна иккита нарсани дарҳол билиш жуда муҳим: узоқ муддатли ичишдан чиқиш ҳаёт учун хавфли бўлиши мумкин ва одатда кодлаш деб аталадиган нарса ўз-ўзидан гиёҳвандликни даволамайди - у фақат бирор нарса билан тўлдирилиши керак бўлган пауза яратади.

Никотинга қарамлик барча гиёҳвандликларнинг энг кенг тарқалгани бўлиб, бошқалар одатда касаллик деб ҳисобламайдиган ягона ҳисобланади. Шу билан бирга, никотин шишгандан кейин тахминан ўн сония ичида мияга этиб боради, дофамин даражасини қисқа вақт ичида оширади ва деярли дарҳол йўқ қилина бошлайди: унинг яримпарчаланиш даври тахминан икки соат. Шунинг учун чекувчи ҳар соат ёки икки соатда навбатдаги сигаретга чўзади ва ўсиб бораётган тирнаш хусусияти &қуот;асаб иши&қуот; деб хато қилади, гарчи бу аллақачон чекиниш аломати бўлса ҳам. Иккинчи тузоқ - бу &қуот;исталган вақтда, бу вақт эмас&қуот; дан воз кечишингиз мумкин деган ишонч: тайёргарликсиз ва ёрдамсиз уринишлар озчилик учун муваффақият билан якунланади, тўғри танланган терапия ва хатти-ҳаракатларни қўллаб-қувватлашнинг комбинацияси имкониятни бир неча бор оширади.

Алкоголли жигар касаллиги - спиртли ичимликларни мунтазам равишда истеъмол қилиш натижасида юзага келадиган жигар шикастланиши. У аста-секин ривожланади ва бир неча босқичлардан ўтади: биринчи навбатда, жигар ҳужайраларида ёг ътўпланади (стеатоз), кейин яллиғланиш пайдо бўлиши мумкин - спиртли гепатит ва доимий фойдаланиш билан чандиқ тўқималари (фиброз) ва сироз ҳосил бўлади. Узоқ вақт давомида касаллик аломатларсиз содир бўлади ва одам бу ҳақда тестлар ёки ултратовуш орқали билиб олади. Дастлабки босқичларда зарар қайта тикланади: спиртли ичимликларни ташлаганингиздан сўнг, жигар тикланиши мумкин. Сироз босқичида ўзгаришлар қайтарилмас, аммо спиртли ичимликларни истеъмол қилишни тўхтатиш ҳали ҳам прогнозни сезиларли даражада яхшилайди ва ҳаётни узайтиради.

Алкоголли делирюм, делириум тременс деб номланувчи, одатда узоқ муддатли спиртли ичимликларни истеъмол қилишни тўхтатгандан кейин 2-3 кундан кейин ривожланадиган жиддий ҳолат. Спиртли ичимликларнинг доимий депрессив таъсирига ўрганиб қолган мия ҳаддан ташқари қўзғалиш ҳолатида бўлади: чалкашлик, дисориентация, қўрқинчли визуал галлюцинациялар, кучли титроқ, терлаш, тез юрак уриши ва ҳароратнинг кўтарилиши. Бу нафақат руҳий касаллик, балки ҳаёт учун хавфли бўлган фавқулодда ҳолат: конвулсиялар, юрак ритмининг бузилиши ва сувсизланиш мумкин. Делирюмни уйда даволаш мумкин эмас. Биринчи белгида сиз 103 рақамига қўнғироқ қилиб тез ёрдам чақиришингиз ва хавфсизликни таъминлашингиз керак.

Корсакофф синдроми узоқ муддатли Б1 витамини (тиамин) этишмовчилиги, кўпинча спиртли ичимликларни кўп йиллар давомида истеъмол қилиш натижасида ривожланадиган оғир хотира бузилишидир. Инсон янги нарсаларни эслашни тўхтатади: у бир соат олдин нима бўлганини эслай олмайди, худди шу саволларни такрорлайди, таниш жойда йўқолади. Шу билан бирга, онг тиниқ бўлиб қолади, нутқ сақланиб қолади ва мия хотирадаги бўшлиқларни хаёлий, аммо ишончли ҳикоялар билан тўлдиради - одам чин дилдан ишонадиган конфабулациялар. Кўпинча синдром даволанмаган Верниске энсефалопатиясининг давоми бўлади. Тиаминни эрта қабул қилиш ва спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш жараённи тўхтатиши мумкин, аммо йўқолган вақт доимий хотира нуқсонига олиб келади.

Гиёҳванд моддаларга қарамлик - бу тайинланган дори ўз-ўзидан зарур бўладиган ҳолат. Кўпинча биз уйқу таблеткалари ва бензодиазепин гуруҳининг седативлари, баъзи оғриқ қолдирувчи воситалар ва йўталга қарши дорилар ҳақида гапирамиз. Аввалига дори ёрдам беради, кейин олдинги доза ишламай қолади, одам уни оширади ва у тўхташга ҳаракат қилганда, ташвиш, уйқусизлик, титроқ ва терлаш қайтиб келади. Шафқациз доира шаклланади: қабул қилиш таъсир қилиш учун эмас, балки ёмон бўлмаслиги учун давом эттирилади. Асосий хавф - бу тўсатдан ўз-ўзидан тортиб олиш, агар седативларга боғлиқ бўлса, конвулсияларни келтириб чиқариши мумкин. Сиз уни аста-секин ва шифокор назорати остида қабул қилишни тўхтатишингиз керак.

Гиёҳвандлик - сурункали мия касаллиги бўлиб, унда психофаол моддадан фойдаланиш назорациз бўлиб қолади ва аниқ зарарга қарамай давом этади. Асосий хусусиятлар орасида кучли иштиёқ, миқдор ва частота устидан назоратни йўқотиш, толерантликнинг кучайиши, тўхтатилгандан сўнг чекиниш ва олдинги манфаатларни бостириш киради. Бу заиф ирода масаласи эмас: моддалар миянинг мукофот тизимини қайта ташкил қилади ва ёрдамисиз камдан-кам ҳолларда циклни бузиш мумкин. Гиёҳвандлик аста-секин ривожланади, кўпинча вақти-вақти билан ижтимоий фойдаланиш билан бошланади. Вазиятни даволаш мумкин ва одам наркологга қанчалик тез мурожаат қилса, узоқ муддатли ремиссия ва муносабатларни, иш ва саломатликни тиклаш имконияти шунчалик юқори бўлади.

Гиёҳванд моддаларни суиистеъмол қилиш - бу учувчан уй кимёвий моддаларини суиистеъмол қилиш: элим, эритувчилар, бензин, газ қутилари таркиби ва аерозоллар. Буғлар ўпкадан тезда қон ва мияга ўтиб, эйфория, бош айланиши ва бузилган идрок билан қисқа муддатли мастлик ҳолатини келтириб чиқаради. Ўсмирлар тез-тез азоб чекишади, чунки моддалар мавжуд ва арзон. Хавф шундаки, тананинг реакциясини олдиндан айтиб бўлмайди: юрак аритми ёки бўғилишдан ўлим ҳатто биринчи эпизодда ҳам содир бўлиши мумкин. Мунтазам нафас олиш билан мия, жигар, буйраклар ва суяк илиги қайтариб бўлмайдиган даражада шикастланади ва ақл камаяди. Оила ва мутахассислар қанчалик тез иштирок эца, жараённи тўхтатиш имконияти шунчалик юқори бўлади.

Верник энсефалопатияси - бу Б1 витамини (тиамин) нинг жиддий этишмаслиги туфайли миянинг ўткир шикастланиши. Классик белгиларга чалкашлик, икки томонлама кўриш ва чайқалиш билан кўз ҳаракатининг бузилиши ва беқарор, беқарор юриш киради. Тўлиқ триада ҳаммада ҳам учрамайди, шунинг учун бу ҳолат кўпинча интоксикация, инсулт ёки оддий заифлик билан хато қилинади ва вақт ўтказиб юборилади. Бу фавқулодда вазият: тиаминни тезда қўлламасдан, мия шикастланиши қайтарилмас ҳолга келади ва доимий хотира бузилиши - Корсакофф синдромига айланади. Энсефалопатия нафақат ичкиликбозлик билан, балки узоқ муддатли қусиш, рўза тутиш ва ошқозон операциясидан кейин ҳам ривожланади. Агар шубҳа бўлса, шошилинч касалхонага ётқизиш талаб этилади.