Акушерлик: касалликлар, белгилар ва даволаш

Ривожланмаётган ёки ривожланмаган ҳомиладорлик - бу эмбрионнинг ривожланиши тўхтаган, аммо ҳомиладорлик содир бўлмаган ва уруғланган тухум бачадон бўшлиғида қоладиган ҳолат. Аёл ҳали ҳам бир мунча вақт ҳомиладорлигини ҳис қилиши мумкин. Айтиш керак бўлган биринчи нарса: аксарият ҳолларда сабаб эмбрионнинг тасодифий хромосома аномалиялари, яъни олдиндан айтиб бўлмайдиган ва олдини олиш мумкин бўлмаган ҳодисадир. Бу кўтарилган сумка, парвоз, ишдаги стресс ёки бир чашка қаҳванинг натижаси эмас. Бу эрда айбдорлик ҳисси табиийдир, аммо тиббий нуқтаи назардан бу асоссиздир ва биринчи навбатда буни ўзингиздан олиб ташлашингиз керак.

ҲЕЛЛП синдроми ҳомиладорликнинг оғир асорати бўлиб, унда қизил қон таначалари бир вақтнинг ўзида йўқ қилинади, жигар ферментлари кўпаяди ва тромбоцитлар сони камаяди. Исм ушбу учта хусусиятнинг биринчи ҳарфларидан ҳосил бўлади. Кўпинча у учинчи триместрда ёки туғилгандан кейинги биринчи кунларда прееклампси фонида ривожланади, лекин баъзида сийдикда босим ва оқсил заиф ифодаланади ва бу ҳолат заҳарланиш, гастрит ёки вирусли инфекция сифатида яширинган. Асосий шикоят - қориннинг юқори қисмида ёки ўнг қовурға остидаги оғриқлар, кўнгил айниши ва кучли заифлик. Вазият ҳаёт учун хавфли ва дарҳол касалхонага ётқизишни талаб қилади.

Ҳомиладорлик давридаги камқонлик гемоглобиннинг биринчи ва учинчи триместрларда 110 г/л дан, иккинчи триместрда эса 105 г/л дан паст бўлишидир. Кўпинча унинг сабаби темир танқислигидир: ҳомиладорлик пайтида онанинг қон ҳажми ошади, ўсаётган чақалоқ ва плацента жуда кўп темирга муҳтож. Агар концепциядан олдин ҳам заҳиралар кичик бўлса, улар этарли эмас. Камдан кам ҳолларда анемия фолий кислотаси ва Б12 витаминининг этишмаслиги, ирсий қон касалликлари ва қон йўқотишидан келиб чиқади. Гемоглобиннинг бироз пасайиши ҳеч қандай тарзда ўзини намоён қилмаслиги мумкин, аммо оғир анемия заифлик, нафас қисилиши ва боланинг эрта туғилиш ва кам вазнли туғилиш хавфини оширади. Анемия умумий қон тести билан аниқланади ва шифокор томонидан белгиланган темир препаратлари билан даволанади.

Бачадондаги чандиқ сезарен, миёматоз тугунларни олиб ташлаш, тешикларни тикиш ва бошқа операциялардан кейин қолади. Кейинги ҳомиладорлик даврида у алоҳида эътибор талаб қилади: бачадон ўсиши билан чандиқ соҳасидаги тўқималар чўзилиб кетади ва шифокор юкга бардош беришига ишонч ҳосил қилиши керак. Ушбу ҳомиладорликнинг аксарияти анъанавий тарзда давом этади, аммо туғруқ пайтида плацента этишмовчилиги ва камдан-кам ҳолларда бачадон ёрилиши хавфи юқори. Шунинг учун аёл тез-тез кузатилади, чандиқ ултратовуш билан баҳоланади ва этказиб бериш санаси ва усули олдиндан белгиланади. Энг муҳим қоида - фақат касалхонада туғилиш.

Ҳомиладорлик даврида бел оғриғи, айниқса муддатнинг иккинчи ярмида энг кўп учрайдиган шикоятлардан биридир. Сабаблари аниқ: бачадон ўсади, оғирлик маркази силжийди, пастки орқа томоннинг эгилиши кучаяди ва гевşеме гормони тос бўғимларини юмшатади, бўғинлар янада ҳаракатчан бўлади. Қўшимча килограмм ортиши, қорин бўшлиғи мушакларининг заифлиги ва бир позицияда узоқ вақт қолиш. Аксарият ҳолларда бундай оғриқ хавфли эмас ва оддий чораларга яхши жавоб беради: тўғри ҳолат, жисмоний машқлар, илиқ душ ва қўллаб-қувватловчи бандаж. Бироқ, бел оғриғи шошилинч тиббий ёрдам талаб қиладиган муаммо ҳақида сигнал берадиган ҳолатлар мавжуд.

Ҳомиладорлик даврида варикоз томирлари - бу даврда қон айланишининг ўзгариши билан боғлиқ бўлган оёқларнинг, перинеум ёки қиннинг сапен веналарининг кенгайиши. Айланма қоннинг ҳажми деярли ярмига кўпаяди, прогестерон веноз деворни бўшаштиради ва катталашган бачадон тос томирларини сиқиб, қоннинг оёқлардан чиқишини мураккаблаштиради. Натижада, оғирлик, кечқурун шишиш, тунги крамплар ва кўринадиган кенгайган томирлар пайдо бўлади. Кўпгина аёллар учун шикоятларнинг оғирлиги туғилгандан кейин бир неча ой ўтгач камаяди. Ҳомиладорлик даврида асосий вазифа томирларни олиб ташлаш эмас, балки уларни бартараф этиш ва тромбознинг олдини олишдир, шунинг учун ёрдамнинг асоси компрессор пайпоқлари ва режимдир.

Ҳомиладорликнинг интраҳепатик холестази - ҳомиладорликнинг иккинчи ярмида жигар ҳужайраларидан сафро чиқиши бузилган ва қонда сафро кислоталари тўпланган ҳолат. Асосий ва кўпинча ягона аломат терининг қаттиқ қичиши бўлиб, у кафтлар ва оёқларда бошланади, кечаси ёмонлашади ва тошма билан бирга келмайди. Баъзида қуюқ сийдик, очиқ рангли нажас ва энгил сариқлик пайдо бўлади. Она учун бу ҳолат одатда зарарсиз бўлиб, туғилгандан кейин ўтиб кетади, аммо чақалоқ учун бу эрта туғилиш ва бошқа асоратлар хавфи ортиши билан боғлиқ. Шунинг учун, агар кейинги босқичларда доимий қичишиш пайдо бўлса, тестлардан ўтиш ва акушер-гинеколог томонидан кузатилиши шарт.

Интраутерин инфекция - ҳомиланинг онадан ҳомиладорлик пайтида йўлдош орқали ёки туғилиш канали орқали ўтадиган патогенлар билан инфекцияси. Буларга ситомегаловирус, токсоплазма, қизилча вируси, герпес, сифилиз, ОИВ, гепатит ва бир қатор бактериялар киради. Тушуниш керак: онада инфекциянинг мавжудлиги боланинг инфекцияланганлигини англатмайди ва инфекция ҳар доим ҳам касаллик эмас. Баъзи болалар соғлом туғилади, бошқаларида эса бузилишлар дарҳол пайдо бўлади, бошқаларда - ойлар ўтиб, масалан, эшитиш қобилияти йўқолади. Шунинг учун ёндашув тестларда қисқартмалардан қўрқиш эмас, балки ҳомиладор аёлни малакали текшириш ва янги туғилган чақалоқни кузатишга асосланган.

Ҳомиладорлик даврида геморрой - тўғри ичак ва ануснинг кавернöз плексусларининг кенгайиши ва яллиғланиши. Кўпгина аёлларда ёмонлашади ва сабаблари табиийдир: ўсаётган бачадон тос томирларини сиқиб чиқаради, прогестерон томирлар деворини бўшаштиради ва ичакларни секинлаштиради, қон ҳажми ортади. Бунга ич қотиши ва зўриқиш қўшинг - ва тугунлар шишади, оғрийди ва қон кета бошлайди. Туғиш пайтида плексусларга босим кескин ортади, шунинг учун кўпинча биринчи алевленме итаришдан кейин содир бўлади. Яхши хабар шундаки, кўпчилик аёлларнинг аҳволи туғилгандан кейин яхшиланади ва ҳомиладорлик пайтида хавфсиз даволаниш мумкин.

Гестацион диабетес меллитус - бу ҳомиладорлик пайтида биринчи марта аниқланган ва очиқ диабет мезонларига этиб бормайдиган қон глюкоза даражасининг ошиши. Пласентал гормонлар тўқималарнинг инсулинга сезгирлигини пасайтиради ва агар ошқозон ости бези ортиб бораётган юкга бардош бера олмаса, шакар кўпаяди. Аёл одатда ҳеч нарсани сезмайди, шунинг учун ташхис фақат тестлар орқали амалга оширилади: оч веноз қон глюкоза ёки 24-28 хафтада глюкоза бардошлик тести. Назорациз, ортиқча глюкоза катта ҳомилага, туғруқ пайтида асоратларга ва янги туғилган чақалоқларда гипогликемияга олиб келади. Тўғри овқатланиш, этарли фаоллик ва ўз-ўзини назорат қилиш билан кўпчилик ҳомиладорлик хавфсиз тарзда давом этади. Туғилгандан кейин диабет одатда йўқолади, аммо 2-тоифа диабет хавфи ортиб бормоқда.