Камомад қаердан келиб чиқади?
Ҳомиладорлик даврида қон ҳажми ошади ва темирга бўлган эҳтиёж бир неча бор ортади: у ҳомиланинг, плацентанинг ўсиши ва онанинг қизил қон ҳужайраларининг массасини ошириш учун керак. Агар аёл кам заҳиралар билан ҳомиладорликка кирса, улар муддат охиригача тугайди. Туғруқ вақтида қўшимча қон ҳажми йўқолади, сезарен ва асоратлар пайтида эса - кўпроқ. Туғилгандан сўнг, эмизиш даврида темир истеъмоли давом этади. Бундан ташқари, танқислик ҳомиладорликдан олдин оғир даврлар, туғилишлар орасидаги қисқа вақт оралиғи, назорациз вегетариан диетаси ва ошқозон-ичак тракти касалликлари билан кучаяди.
- Ҳомиладорлик даврида темирга бўлган эҳтиёжнинг ортиши
- Туғилиш ва сезарен пайтида қон йўқотиш
- Ҳомиладорликдан олдин кам темир заҳиралари
- Кўп ҳомиладорлик
- Туғилишлар орасидаги қисқа вақт оралиғи
- Ичакларда темирнинг сўрилишининг бузилиши
Семптомлар
Кўринишлар аста-секин ўсиб боради, шунинг учун аёл ўзини ёмон ҳис қилишга одатланиб қолади. Оғир заифлик, чарчоқ, бош айланиши, тиннитус, нафас қисилиши ва озгина куч билан юрак уриши, терининг ва қовоқларнинг ички юзасининг рангсизланиши характерлидир. Гемоглобин билан бевосита боғлиқ бўлмаган белгилар ҳам характерлидир: мўрт тирноқлар, соч тўкилишининг кўпайиши, қуруқ тери, оғиз бурчакларидаги ёриқлар, ғалати озиқ-овқат эҳтирослари, масалан, муз ёки бўр истеъмол қилиш истаги. Кўпинча асабийлашиш, кайфиятнинг пасайиши ва диққатни жамлашда қийинчиликлар кузатилади.
- Заифлик ва чарчоқ
- Бош айланиши, тиннитус
- Машқ пайтида нафас қисилиши ва юрак уриши
- Тери ва шиллиқ пардалар рангпар
- Соч тўкилиши, мўрт тирноқлар
- Оғизнинг бурчакларидаги ёриқлар
- Ғайриоддий овқат истаклари
Қандай тестлар керак
Асосий тест гемоглобин ва қизил қон таначалари билан тўлиқ қон рўйхатидир. Аммо гемоглобин муаммонинг фақат учини кўрсатади: темир заҳиралари пасайишдан анча олдин тугаши мумкин. Шунинг учун танадаги темир заҳираларини акс эттирувчи ферритин асосий ҳисобланади. Ферритиннинг яллиғланиш билан кўпайишини ҳисобга олиш керак, шунинг учун у яллиғланиш кўрсаткичлари билан бирга баҳоланади. Бундан ташқари, зардобдаги темир ва боғлаш қобилияти кўриб чиқилади. Агар анемия даволанишга жавоб бермаса ёки ғайриоддий топилмалар бўлса, шифокор қон йўқотишнинг бошқа сабаблари ва манбаларини излайди.
- Умумий қон текшируви
- Ферритин темир заҳираларининг кўрсаткичидир
- Сарумли темир
- Ферритинни тўғри талқин қилиш учун СРП
- Б12 витамини ва фолий кислотаси кўрсатилганда
- Доимий анемияда қон йўқотиш манбасини топиш
Даволаш
Даволашнинг асоси темир препаратлари бўлиб, улар танланган дозада шифокор томонидан белгиланади. Гемоглобин нормаллашганда курс тугамаслиги жуда муҳим: захираларни тўлдириш учун яна бир неча ой керак бўлади, акс ҳолда анемия тезда қайтади. Темир қўшимчалари оч қоринга ёки овқатланиш оралиғида ва С витамини манбаи билан бирга яхшироқ сўрилади, аммо чой, қаҳва, сут маҳсулотлари ва калций қўшимчалари сўрилишни бузади. Кўнгил айниши, ич қотиши ва нажаснинг қорайиши мумкин - режимни созлаш учун бу ҳақда шифокорни огоҳлантириш керак. Қаттиқ анемия ёки таблеткаларга нисбатан муросасизлик учун томир ичига темир препаратлари қўлланилади.
- Белгиланган дозада темир қўшимчалари
- Гемоглобинни нормализация қилгандан кейин курсни давом эттириш
- С витамини билан чой ва сутдан алоҳида олинг
- Ён таъсирлар учун режимни тузатиш
- Оғир анемия учун томир ичига темир
- Ўз вақтида назорат синовлари
Озиқлантириш ва эмизиш
Озиқланишнинг ўзи камдан-кам ҳолларда жиддий танқисликни қоплайди, аммо натижаларни сақлаб қолиш учун зарурдир. Темир энг яхши гўшт, жигар ва парранда гўштидан сўрилади; ўсимлик овқатларидан - дуккаклилар, гречка, кўкатлар - у ёмонроқ сўрилади, аммо С витаминига бой сабзавот ва мевалар билан бирлашганда сўрилиш яхшиланади Темир қўшимчалари эмизиш билан мос келади ва чақалоққа зарар этказмайди. Шу билан бирга, онанинг анемиясини даволаш унинг фаровонлигини ва бутун оила учун муҳим бўлган иш юкини энгиш қобилиятини яхшилайди. Режим ҳар доим шифокор билан келишилган.
- Гўшт, жигар, парранда гўшти асосий манбалар сифатида
- Дуккаклилар, гречка, кўкатлар С витамини билан бирлаштирилган
- Овқатдан сўнг дарҳол чой ва қаҳвадан воз кечинг
- Темир қўшимчалари лактация билан мос келади
- Этарли ичимлик ва калория истеъмолини кузатиш
- Агар шубҳангиз бўлса, шифокорингиз билан режимни муҳокама қилинг
