Асосий сабаблар
Кўпинча сурункали яллиғланиш қон орқали юқадиган гепатит Б ва С вируслари туфайли юзага келади: стерил бўлмаган асбоблар билан тиббий ва косметик манипуляциялар, инъэкциялар, камроқ тез-тез жинсий алоқа орқали ва онадан болага. Д вируси фақат гепатит Б га ёпишади ва уни янада кучайтиради. Иккинчи катта гуруҳ - метаболик ва токсик лезёнлар: семизлик, диабет ва липид алмашинувининг бузилиши, шунингдек, спиртли ичимликларни мунтазам истеъмол қилиш туфайли ёғли жигар касаллиги. Камроқ тарқалган отоиммун гепатит, дори-дармонли лезёнлар ва ирсий сақлаш касалликлари.
- Вирусли гепатит Б, С ва Д
- Алкоголли жигар касаллиги
- Семизлик ва диабетдаги ёғли жигар касаллиги
- Отоиммüн гепатит
- Гиёҳванд моддалар билан боғлиқ жигар шикастланиши
- Ирсий сақлаш касалликлари
Нега буни сезиш қийин?
Жигар катта хавфсизлик чегарасига эга ва ҳатто сезиларли зарар билан ишлашда давом этади. Аломатлар, агар мавжуд бўлса, ўзига хос эмас: чарчоқ, ишлашнинг пасайиши, ўнг ҳипокондриюмда оғирлик, кўнгил айниши, иштаҳанинг пасайиши. Улар осонгина чарчоқ ва стресс билан боғлиқ бўлиши мумкин. Сариқлик, шиш, қориннинг кенгайиши ва қон кетиши аллақачон сироз босқичида пайдо бўлади. Шунинг учун гепатит кўпинча тасодифан топилади: операциядан олдин текширув пайтида, ҳомиладорлик пайтида, донор сифатида қон топширишда ёки таҳлилда жигар ферментларининг кўтарилиши.
- Чарчоқ ва ишлашнинг пасайиши
- Ўнг ҳипокондриюмда оғирлик
- Кўнгил айниши ва иштаҳанинг пасайиши
- Қичишган тери
- Узоқ вақт давомида шикоятларнинг йўқлиги
- Текширув пайтида тасодифий аниқлаш
Кимга қандай тестлар керак?
Ҳар бир катталар ҳаётида камида бир марта гепатит Б ва С тестини ўтказиши ва хавф омиллари мавжуд бўлса, такрорланиши керак. Асосий тўпламга ҲБсАг, гепатит С вирусига антикорлар, АЛТ ва АСТ, билирубин ва умумий қон рўйхати киради. Оддий ферментлар касалликни истисно қилмайди, шунинг учун хавф омиллари бўлса, бу вирусли белгилар текширилади. Натижа ижобий бўлса, аниқловчи тадқиқотлар ўтказилади: вирус юкини ва генотипини аниқлаш, эластография ёки ҳисобланган индекслар ёрдамида фиброз даражасини баҳолаш, жигар ултратовуш текшируви.
- ҲБсАг - гепатит Б белгиси
- Гепатит С вирусига қарши антикорлар
- АЛТ ва АСТ, билирубин
- Ижобий скрининг билан вирусли юк
- Фиброзни баҳолаш учун эластография
- Жигар ва талоқнинг ултратовуш текшируви
Нима учун хавфли?
Узоқ муддатли яллиғланиш билан ўлик жигар ҳужайралари бириктирувчи тўқима билан алмаштирилади - фиброз ривожланади, у бир неча босқичлардан ўтади ва сироз билан тугайди. Сироз босқичида жигар орқали қон оқими бузилади, дарвоза венасида босим кучаяди, қизилўнгачнинг кенгайган томирлари, қорин бўшлиғида суюқлик, қон ивишининг бузилиши ва мия фаолияти пайдо бўлади. Сурункали гепатит Б ва ҳар қандай табиатнинг сиррози билан оғриган одамларда жигар саратони хавфи ортади, шунинг учун улар ултратовуш билан мунтазам мониторинг ўтказилади. Эрта даволаш фиброзни тўхтатиши ва қисман қайтариши мумкин.
- Фиброз ва жигар сиррози
- Портал гипертензия
- Қизилўнгач томирларидан қон кетиши
- Асситес ва шиш
- Жигар энсефалопатияси
- Жигар саратони хавфининг ошиши
Даволаш ва турмуш тарзи
Тактика сабабга боғлиқ. Сурункали гепатит С энди тўғридан-тўғри таъсир қилувчи антивирал препаратлар билан даволанади: курс бир неча ҳафта давом этади ва беморларнинг аксариятида тикланишига олиб келади. Гепатит Б учун вируснинг репликациясини бостирадиган препаратлар қўлланилади; Улар узоқ вақт давомида қабул қилинади ва даволанишни бошлаш тўғрисида қарор вирусли юк ва фиброз даражасига қараб шифокор томонидан қабул қилинади. Ёғли жигар касаллиги учун асосий даволаш вазн йўқотиш ва жисмоний фаолликдир. Спиртли ичимликлар ҳар қандай шаклда чиқариб ташланади. Гепатопротекторлар ва ўсимлик препаратлари терапия ўрнини боса олмайди.
- Гепатит С учун тўғридан-тўғри таъсир қилувчи антивирал препаратлар
- Гепатит Б учун супрессив терапия
- Ёг ъкасаллигида вазн йўқотиш ва фаоллик
- Спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечиш
- Шифокор томонидан тавсия этилган гепатит А ва Б га қарши эмлаш
- Жигарнинг мунтазам мониторинги ва ултратовуш текшируви