Ўткир бронхит қандай пайдо бўлади?
- Начало как обычная простуда: насморк, боль в горле, невысокая температура.
- Через 2–3 дня появляется кашель, сначала сухой и надсадный.
- Кашель становится влажным, отходит светлая или желтоватая мокрота.
- Постепенное стихание: к концу 2–3-й недели кашель проходит.
Жёлтая или зеленоватая мокрота НЕ означает бактериальную инфекцию и не является показанием к антибиотику. Цвет придают иммунные клетки, и при обычном вирусном бронхите мокрота тоже меняет цвет.
Антибиотик ҳали қачон керак?
- Пневмонияга шубҳа: 3 кундан ортиқ юқори ҳарорат, нафас қисилиши, кўкрак қафасидаги оғриқ, аускултацияда маҳаллий ўзгаришлар
- Нафас қисилиши ва йирингли балғамнинг кучайиши билан КОАҲнинг кучайиши
- Кўк йўтал (тасдиқланган ёки клиник жиҳатдан мумкин)
- Оғир бирга келадиган касалликлар ва иммунитет танқислиги
- Умумий ҳолатнинг ёмонлашуви билан қарилик
Бошқа барча ҳолатларда антибиотик йўталнинг давомийлигини камайтирмайди, балки ён таъсир кўрсатади ва бактерияларнинг қаршилигига ҳисса қўшади.
Ҳақиқатан ҳам нима ёрдам беради
- Кўп миқдорда илиқ суюқлик ичиш шилимшиқни бошқа дориларга қараганда яхшироқ юпқалаштиради
- Ички ҳавони намлаш 40-60% гача ва шамоллатиш
- Чекишни ташлаш, шу жумладан пассив чекиш - чекиш йўтални сезиларли даражада узайтиради
- Асал (катталар ва бир ёшдан ошган болалар учун) тунги йўтални камайтиради
- Экспекторанлар ва муколитиклар - балғамни бўшатишни осонлаштириши мумкин; таъсири ўртача
- Антитуссивлар - фақат оғриқли ҚУРУҚ йўтал учун ва қисқа курс учун; улар ҳўл йўтал учун контрендикедир
- Бронходилататорлар - хириллаш ва обструкция мавжуд бўлганда
- Иситма ва ўзини ёмон ҳис қилиш учун антипиретик
Нельзя одновременно принимать средства, подавляющие кашель, и отхаркивающие: мокрота будет образовываться, но не будет откашливаться, что способствует застою и пневмонии.
Сурункали йўтал: нимага эътибор бериш керак
Агар йўтал 3-4 ҳафтадан кўпроқ давом эца, биз энди оддий ўткир бронхит ҳақида гапирмаяпмиз ва биз сабабни излашимиз керак.
- Пост-инфексион йўтал - энг кенг тарқалган вариант, ўз-ўзидан ўтиб кетади, лекин 8 ҳафтагача давом этиши мумкин
- Бронхиал астманинг йўтал варианти - спирометрия керак
- Гастроезофагиал рефлюкс - йўтал ётганда ва овқатдан кейин кучаяди
- Риносинусит туфайли постназал томизиш синдроми
- Кўк йўтал - кўпинча ўсмирлар ва катталарда такрорланадиган эпизодлар билан пароксисмал йўтал
- Қон босими учун АСЕ инҳибитöрлерини қабул қилиш қуруқ йўталнинг одатий ва кўпинча эътибордан четда қоладиган сабабидир.
- Сил, ўпка саратони - агар йўтал 8 ҳафтадан кўпроқ давом эца, гемоптизи ва вазн йўқотишни истисно қилиш керак.
Сурункали бронхит
Балғамли йўтал икки йил кетма-кет йилига камида 3 ой давом эца, ташхис қўйилади. Бу деярли ҳар доим чекиш билан боғлиқ ва КОАҲнинг бир қисми ёки унинг олдинги қисмидир.
- Обструкцияни аниқлаш учун спирометрия мажбурийдир
- Чекишни ташлаш асосий даволаниш ҳисобланади
- Грипп ва пневмококкка қарши эмлаш
- Кучланишни даволаш ва агар обструкция аниқланса, доимий инҳаласён терапияси