Аспергиллознинг шакллари
Клиник вариантлар иммунитет тизими ва ўпканинг ҳолати билан белгиланади. Бронхиал астма ва муковисцидозли фиброз билан аллергик бронхопулмонер аспергиллоз ривожланади: қўзиқорин тўқималарда ўсмайди, аммо бронхоспазм ва шилимшиқ тиқинлар билан кучли иммунитет реакциясини қўзғатади. Агар ўпкада сил, саркоидоз ёки хўппоздан кейин тайёр бўшлиқ бўлса, унда аспергиллома пайдо бўлиши мумкин - ичкарида эркин ётган миселюм тўпи. Нейтропения билан оғриган беморларда қўзиқорин қон томирларига ўсиб, бутун танага тарқалади; Бу энг хавфли, инвазив шакл. Алоҳида-алоҳида, паранасал синуслар, ташқи эшитиш канали ва терининг шикастланиши мавжуд.
- Аллергик бронхопулмонер аспергиллоз
- Аспергиллома (бўшлиқдаги қўзиқорин тўпи)
- Сурункали ўпка аспергиллози
- Инвазив аспергиллоз
- Паранасал синусларнинг аспергиллози
- Ташқи отит ва терининг шикастланиши
Сабаблари ва хавф омиллари
ИНФЕКЦИОН касал одамдан эмас, балки спораларни инҳалациялаш орқали содир бўлади. Спораларнинг юқори консентрацияси пичан, дон, компост билан ишлашда, биноларни таъмирлаш ва бузиш пайтида, моғорланган нам хоналарда пайдо бўлади. Тананинг ҳолати ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Лейкемия, суяк илиги ва орган трансплантацияси, глюкокортикоидларнинг юқори дозалари, оғир вирусли пневмония ва жигар сиррозида узоқ муддатли нейтропения билан инвазив шаклнинг хавфи кескин ошади. Сурункали шакллар кўпинча сил, КОАҲ ва бронхоектатик ўпкада чандиқлар ва бўшлиқлар бўлган одамларда учрайди.
- Нейтрофиллар сонининг узоқ муддатли камайиши
- Орган ва суяк илиги трансплантацияси
- Глюкокортикоидлар ва иммуносупрессантлардан узоқ муддатли фойдаланиш
- Аввалги сил касаллиги, ўпкада бўшлиқлар ва чандиқлар
- КОАҲ ва бронхоектазия
- Бронхиал астма ва кистик фиброз
- Дон, пичан, компост, қурилиш чанглари билан ишлаш
Семптомлар
Аллергик шаклда астма одатдаги даволанишга жавоб беришни тўхтатади: бўғилиш ва йўтал хуружлари кучаяди, вискоз жигарранг балғам пайдо бўлади, баъзида бронхларнинг зич тишлари кўринишида ва паст ҳарорат кўтарилиши мумкин. Аспергиллома узоқ вақт давомида ўзини намоён қилмайди ва биринчи намоён кўпинча турли интенсивликдаги ҳемоптизидир. Сурункали шакл узоқ давом этадиган йўтал, заифлик, вазн йўқотиш ва тунги терлашни келтириб чиқаради - сил касаллигига жуда ўхшаш расм. Инвазив аспергиллоз бир неча кун ичида ривожланади: антибиотикларга жавоб бермайдиган юқори иситма, кўкрак қафасидаги оғриқлар, нафас қисилиши ва ҳемоптизи.
- Йўтал, кўпинча балғам билан
- Жигарранг шилимшиқ астмада тиқилиб қолади
- Гемоптиз
- Нафас қисилиши ва хириллаш
- Антибиотикларга жавоб бермайдиган иситма
- Кўкрак оғриғи
- Заифлик, терлаш, вазн йўқотиш
Диагностика
Кўкрак қафасининг компютер томографияси этакчи усул ҳисобланади: унинг ичида думалоқ шаклланиш ва ҳаво қатлами бўлган бўшлиқ, атрофи қоронғилашган лезёнлар, бронхлар ва шиллиқ қаватлар деворларининг қалинлашиши. Қон қўзиқорин ҳужайра деворининг таркибий қисми бўлган галактоманнан учун текширилади ва агар аллергик шаклга шубҳа бўлса, умумий ИгЕ, ўзига хос ИгЕ ва ИгГ Аспергиллус ва эозинофиллар даражаси аниқланади. Балғам ва бронхоалвеоляр ювиш материали муҳитга эмланади ва микроскоп остида текширилади. Ўпка функцияси бронхиал обструкцияни баҳолашга ёрдам беради.
- Кўкрак қафасининг КТ
- Қон ва ювиш суюқлигидаги галактоманнан
- Умумий ва махсус ИгЕ, ИгГ то Аспергиллус
- Эозинофилни баҳолаш билан тўлиқ қон рўйхати
- Балғам маданияти ва микроскопия
- Бронхоалвеоляр ювиш билан бронкоскопия
- Спирометрия
- Сил касаллигини истисно қилиш
Даволаш ва олдини олиш
Тактикалар шаклга боғлиқ. Аллергик бронхопулмонер аспергиллоз тизимли глюкокортикоидлар билан дозани босқичма-босқич камайтириш билан даволанади, баъзида антифунгаллар ва астма учун замонавий биологик терапия қўшилади. Сурункали шаклларда ва инвазив инфекцияларда асос триазол гуруҳининг антифунгал препаратлари, узоқ курсларда ва тестлар назорати остида. Асемптоматик аспергиллома кўпинча фақат кузатилади ва такрорий қон кетиш ҳолатларида ўпканинг зарарланган ҳудудини олиб ташлаш ёки бронхиал артерияларнинг эмболизацияси муҳокама қилинади. Барча беморлар учун спора таъсирини камайтириш ва гормонал дори-дармонларни ўз-ўзидан тайинламаслик муҳимдир.
- Аллергия шакли учун тизимли глюкокортикоидлар
- Шифокор томонидан тайинланган триазол гуруҳининг антифунгал препаратлари
- Вақт ўтиши билан таҳлиллар ва КТ текширувларининг узоқ муддатли мониторинги
- Асемптоматик аспергиллома учун кузатув
- Такрорий ҳемоптизи учун жарроҳлик ёки эмболизация
- Нам жойлардан, компост, пичан ва дон чангларидан сақланинг
- Хавфли беморлар учун таъмирлаш ва қазиш ишлари учун респиратор
- Асосий терапия билан астма ва КОАҲни назорат қилиш