Токсин қаердан келади?
Патогеннинг споралари тупроқда кенг тарқалган ва сабзавот, қўзиқорин ва балиқларга тушади. Мунтазам ювиш ва ҳатто қайнатиш спораларни йўқ қилмайди. Агар маҳсулот идишда ҳавога кириши мумкин бўлмаган ҳолда муҳрланган бўлса ва тўғри ишлов берилмаса, спорлар униб чиқади ва бактериялар токсинни чиқара бошлайди. Шунинг учун уй қурилиши тикувлари хавфли, айниқса қўзиқорин ва паст кислотали сабзавотлар, шунингдек, уйда пиширилган қуритилган ва тузланган балиқ. Савдода консерваланган озиқ-овқат босимли стерилланган ва хавфсиз бўлса-да, ҳар қандай таркибга эга бўлган идишни истеъмол қилмаслик керак. Касалликнинг баъзи шакллари яра ботулизми ва чақалоқ ботулизми бўлиб, уларда чақалоқнинг пишмаган ичакларида споралар униб чиқади.
- Қўзиқорин, сабзавотлар, гўшт ва балиқларнинг уй қурилиши рулолари
- Уй қурилиши қуритилган ва тузланган балиқ
- Шишган ва оқаётган банкалар
- Яранинг тупроқ билан ифлосланиши туфайли яра ботулизми
- Чақалоқларда ботулизм, шу жумладан бир йилгача асал билан боғлиқ
- Маҳсулотнинг кўриниши ва таъми кўпинча ўзгармайди
Семптомлар ва уларнинг ривожланиши
Биринчи белгилар кўпинча ифлосланган маҳсулотни истеъмол қилгандан кейин 24 соат ичида пайдо бўлади, аммо давр бир неча кунгача давом этиши мумкин. Баъзида касаллик кўнгил айниши, қусиш, қорин оғриғи ва қуруқ оғиз билан бошланади, аммо озиқ-овқат заҳарланишидан асосий фарқ неврологик аломатлардир. Кўриш бузилади: объэктлар икки баробар, ҳарфлар хиралашади, кўз қовоқлари тушади. Кейин ютиш ва аниқ гапириш қийин бўлади, овоз бурунга айланади. Заифлик юқоридан пастгача, носимметрик тарзда тарқалади, бўйин, қўл ва нафас олиш мушаклари мушакларини ўз ичига олади. Онг сақланиб қолади, ҳарорат нормал - бу муҳим диагностик белгидир.
- Икки марта кўриш, лойқа кўриш, осилган кўз қовоқлари
- Қуруқ оғиз, чанқоқлик
- Ютиш ва бўғилиш қийинлиги
- Буруннинг хиралашган нутқи
- Носимметрик мушаклар кучсизлиги, юқоридан пастгача ортиб боради
- Нафас олишда қийинчилик
- Кабıзлıк ва шиширади
- Оддий ҳарорат ва аниқ онг
Озиқ-овқат заҳарланишидан қандай фарқ қилади?
Умумий озиқ-овқат заҳарланиши ва ичак инфекциялари қусиш, диарея ва тез-тез иситма билан юзага келади ва бир ёки икки кундан кейин ўзингизни яхши ҳис қиласиз. Ботулизм билан диарея одатий эмас; аксинча, ич қотиши ва шиширади. Ҳарорат нормал бўлиб қолади, лекин кўз ва ютиш бузилиши кучаяди. Яна бир хусусият: бир хил маҳсулотни истеъмол қилган ҳар бир киши касал бўлиб қолади, аммо зўравонлик даражаси одамдан одамга фарқ қилиши мумкин. Шунинг учун, агар уйда консерваланган овқатдан кейин визуал бузилишлар пайдо бўлса, умумий соғлигингиз қониқарли кўринса ҳам, иккиланмаслик керак.
- Диарея йўқ, асосан ич қотиши ва шиширади
- Ҳарорат одатда нормалдир
- Икки марта кўриш ва ютиш қийинлиги асосий белгилардир
- Онг сақланиб қолган
- Маҳсулотни истеъмол қилган ҳар бир киши касал бўлиб қолади
- Вазият вақт ўтиши билан яхшироқ эмас, балки ёмонлашади
Диагностика
Ташхис, биринчи навбатда, клиник жиҳатдан амалга оширилади: уйда консерва кўрсатмаси билан характерли неврологик симптомларнинг комбинацияси дарҳол даволанишни бошлаш учун этарли. Сиз лаборатория текширувини кута олмайсиз, чунки кечикишнинг ҳар бир соати прогнозни ёмонлаштиради. Тасдиқлаш учун қон, қусиш, ошқозонни ювиш ва маҳсулот қолдиқлари токсин мавжудлиги учун текширилади, шунинг учун шубҳали каванозни сақлаб қолиш ва шифокорларга бериш керак. Электронеуромиография ботулизмни мушаклар кучсизлиги билан бошқа касалликлардан ажратишга ёрдам беради ва невролог томонидан текширув инсулт, миястения гравис ва Гуиллаин-Барре синдромини истисно қилишга ёрдам беради.
- Клиник расм ва овқатланиш тарихини баҳолаш
- Шубҳали маҳсулотни текшириш учун сақлаш
- Токсин учун қон ва биоматериални текшириш
- Электронеуромиёграфия
- Дифференциал диагностика учун невролог томонидан текширув
- Нафас олиш параметрларини кузатиш
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш фақат шифохонада, кўпинча интенсив терапия бўлимида амалга оширилади. Анти-ботулинум зардоби иложи борича тезроқ қўлланилади, бу қонда ҳали ҳам айланиб юрадиган токсинни боғлайди; у аллақачон нервлар билан боғлиқ бўлган токсинга таъсир қилмайди, шунинг учун вақт - ҳамма нарса. Бундан ташқари, ошқозон ва ичаклар ювилади, инфузион терапия буюрилади, агар ютиш бузилган бўлса, улар найча орқали озиқланади, нафас олиш мушаклари заиф бўлса, улар сунъий шамоллатишга ўтказилади. Янги асаб тугунлари пайдо бўлганлиги сабабли тикланиш секин кечади ва ҳафталар ёки ойлар давом этиши мумкин. Олдини олиш жуда оддий: қўзиқорин ва гўштни уй шароитида ёпиқ банкаларда тайёрламанг, консерва технологиясига риоя қилинг, бўртиб чиққан банкаларни ташламанг, бир ёшгача бўлган болаларга асал берманг.
- Дарҳол 103 рақамига тез ёрдам чақиринг
- Анти-ботулинум сарумни эрта юбориш
- Ошқозонни ювиш ва ичакни тозалаш
- Нафас олиш этишмовчилиги учун сунъий шамоллатиш
- Ютиш муаммолари учун найча билан озиқлантириш
- Бўшатишдан кейин узоқ муддатли реабилитация
- Олдини олиш: қўзиқоринни уй қурилиши қадоқлашдан сақланиш, банкаларни назорат қилиш, бир ёшгача бўлган болалар учун асал эмас.