ИНФЕКЦИОН қандай пайдо бўлади?
Юқтирилган одам нажасда кисталарни чиқаради - ташқи муҳитда ҳафталар давомида омон қоладиган амёбанинг чидамли шакллари. Улар сувга, сабзавот ва ўтларга, қўлларга ва нарсаларга тушадилар. Ютилгандан сўнг, ичакдаги кистадан ҳаракатчан шакллар пайдо бўлади. Аксарият одамларда амёба зарар этказмасдан ичак лüменинде қолади ва одам асемптоматик ташувчига айланади. Баъзи инфекцияланган одамларда паразит шиллиқ қаватни эритувчи ферментларни чиқаради, деворга кириб боради ва қирралари бузилган характерли яраларни ҳосил қилади. У ердан амёбалар қон томирларига кириб, қон оқими орқали жигарга этиб бориши мумкин.
- Муслуклардан, ариқлардан, қудуқлардан хом сув ичиш
- Ювилмаган сабзавотлар, ўтлар, мевалар, ифлосланган сув билан суғорилади
- Кирли қўллар ва уй-рўзғор буюмлари
- Кистларнинг ташувчиси сифатида чивинлар
- ИНФЕКЦИОН манбаи сифатида асемптоматик ташувчилар
- Иссиқ иқлими ва санитария шароитлари ёмон бўлган мамлакатларга саёҳат
Ичак шаклининг белгилари
Инкубация даври одатда бир ҳафтадан тўрт ҳафтагача. Бактериал дизентериядан фарқли ўлароқ, амебиаз кўпинча аста-секин бошланади ва ҳарорат нормал ёки бироз кўтарилиши мумкин. Нажас кунига бир неча марта тез-тез бўлиб, унда шиллиқ ва қон пайдо бўлиб, малина желининг ўзига хос кўринишини беради. Мен кўпинча қориннинг ўнг ярмида крамп оғриғи ва оғриқли чақириқлар ҳақида ташвишланаман. Даволашсиз касаллик тўлқинли курсни олади: алевленмелер нисбатан фаровонлик даврлари билан алмаштирилади ва ичак шиллиқ қавати аста-секин шикастланади.
- Иситмасиз аста-секин бошланади
- Шиллиқ ва қон билан тез-тез ахлат
- Қорин бўшлиғидаги крамп оғриғи
- Дефекация қилиш учун оғриқли истак
- Шишиш, шовқин, иштаҳанинг пасайиши
- Узоқ муддатли курс билан вазн йўқотиш ва заифлик
- Кучланиш ва сукунатнинг тўлқинсимон алмашиниши
Ичакдан ташқари амёбиаз ва жигар хўппози
Энг кўп учрайдиган асорат - амёбали жигар хўппози. Ичакнинг намоён бўлишидан бир неча ой ўтгач ривожланиши мумкин ва баъзида бу касалликнинг биринчи белгисига айланади ва бу вақтга келиб диарея аллақачон ўтиб кетган ёки умуман йўқ эди. Одатий симптомлар орасида титроқ билан бирга юқори иситма, нафас олиш билан кучаядиган ва ўнг елкага тарқаладиган ўнг ҳипокондриюмда доимий оғриқ, жигарнинг катталашиши ва босилганда сезувчанлик киради. Камроқ, амёбалар ўпка, мия ёки анус атрофидаги терини юқтиради. Бу ҳолатларнинг барчаси шифохонада даволанишни талаб қилади.
- Совуқ ва терлаш билан бирга иситма
- Ўнг ҳипокондриюмда элкага тарқаладиган доимий оғриқ
- Катталашган ва оғриқли жигар
- Оғирликни йўқотиш ва кучли заифлик
- Плевранинг ёрилиши туфайли йўтал ва кўкрак оғриғи
- Перитонит билан ичак ярасининг тешилиши
- Ичакдан қон кетиши ва амёба - шиш пайдо бўлиши
Диагностика
Асосий усул - янги нажасни протозоа учун текшириш ва материал лабораторияга имкон қадар тезроқ этиб бориши керак, акс ҳолда мобил шакллар йўқ қилинади. Таҳлил бир неча марта такрорланади. Микроскоп остида дизентерия амёбасини зарарсиз Энтамоеба диспардан ажратиш жуда муҳим, шунинг учун қўшимча усуллар қўлланилади: нажасда антигенни аниқлаш, ПСР, антикорларни серологик текшириш. Агар жигар хўппозига шубҳа қилинган бўлса, ултратовуш текшируви, агар керак бўлса, компютер томографияси билан тўлдириш жуда муҳимдир. Колоноскопия ярали колитни истисно қилиш керак бўлганда кўрсатмаларга мувофиқ амалга оширилади.
- Протозоа учун янги нажасни қайта-қайта текшириш
- Нажасда ёки ПСРда амёба антиженини аниқлаш
- Антикорлар учун серологик тестлар
- Яширин қон учун копрограмма ва нажас
- Тўлиқ қон рўйхати, АЛТ ва АСТ
- Қорин бўшлиғи ва жигарнинг ултратовуш текшируви
- Агар кўрсатилса, биопсия билан колоноскопия
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш шифокор томонидан белгиланади ва одатда икки босқичда амалга оширилади: биринчи навбатда, тўқималарда амёбаларга таъсир қилувчи дори, сўнгра ичакдаги кисталарни йўқ қиладиган ва бошқаларнинг қайталаниши ва инфекциясини олдини оладиган луминал препарат. Иккинчи босқични ўтказиб юбориш касалликнинг қайтишининг умумий сабабидир. Жигар хўппози кўп ҳолларда дори терапиясига жавоб беради; дренажлаш ҳар доим ҳам талаб қилинмайди ва жарроҳнинг ихтиёрига кўра амалга оширилади. Ичакларни секинлаштирадиган диареяга қарши препаратлар амебиаздаги ҳолатни ёмонлаштириши мумкин. Аломатларсиз ташувчилар ҳам узатишни тўхтатиш учун даволанади.
- Шифокор томонидан тайинланган антипротозоал препарат
- Мажбурий иккинчи босқич - кистларга қарши луминал препарат
- Жигар хўппози ва оғир курс учун касалхонага ётқизиш
- Кўрсаткичларга кўра хўппоз дренажи
- Курсдан кейин нажас таҳлилини назорат қилинг
- Қайнатилган ёки шиша сув
- Сабзавотларни, ўтларни ва қўлларни яхшилаб ювиш
- Оила аъзолари ва ташувчиларни текшириш