Нима учун одамлар бунчалик осон юқади?
Шигеллознинг юқумли дозаси ичак инфекциялари орасида энг паст кўрсаткичлардан биридир: касаллик фақат ўнлаб бактериялар оғизга киргандан кейин бошланиши мумкин. Бу бутун узатиш мантиқини ўзгартиради. Агар салмонеллалар кўпайиш учун вақтлари бўлган озиқ-овқатга муҳтож бўлса, шигелла бармоқларда, кранда, ўйинчоқда ёки банкнотда микроскопик миқдорга муҳтож. Шунинг учун касалликнинг иккинчи номи - &қуот;ифлос қўллар касаллиги&қуот; ва нима учун оилада битта касал одамдан кейин қолганлари касал бўлиб қолишган, гарчи улар ҳамма нарсани бошқача истеъмол қилсалар ҳам.
- Қўл ва нарсалар орқали одамдан одамга тўғридан-тўғри юқиш оилалар ва болалар гуруҳларида асосий йўналиш ҳисобланади
- Кўча таомлари ва сувсиз очиқ савдо: сотувчи пул олади ва худди шу қўл билан нон ёки музқаймоқ билан хизмат қилади.
- Ювилмаган мевалар, кўкатлар, резаворлар, айниқса оммавий равишда сотиладиган ва сифати шубҳали сув билан суғорилганлар
- Сув - очиқ манбалардан, ариқдан, авария ва ёпилишдан кейин эски сув таъминотидан
- Тайёрланган салатлар, сут ва ферментланган сут маҳсулотлари, қўлда тайёрланган ва иссиқ сақланади
- Механик вектор сифатида чивинлар - ёз ойларида муҳим омил
Алоҳида хавф гуруҳи - бу бир ёшдан беш ёшгача бўлган болалар. Улар қўлларини ва нарсаларни оғзига соладилар, ҳали қўлларини қандай қилиб тўғри ювишни билишмайди ва бир-бирлари билан доимий алоқада бўлишади. Уларда касаллик янада оғирроқ: сувсизланиш тезроқ бошланади, юқори иситма тез-тез содир бўлади ва баъзи болаларда ҳароратнинг энг юқори нуқтасида конвулсиялар мумкин. Иккинчи заиф гуруҳ - бу қариялар ва ошқозон кислоталилигини камайтирадиган ҳар бир киши: хлорид кислотаси табиий тўсиқ бўлиб хизмат қилади ва унинг этишмаслиги бўлса, ичакларга кўпроқ бактериялар киради.
Дизентерияни бошқа ичак инфекцияларидан қандай ажратиш мумкин
Шигелла йўғон ичакка таъсир қилади, бошқа ичак инфекциялари эса ингичка ичакка таъсир қилади. Бутун клиник кўриниш бу фарқдан келиб чиқади, бу таҳлилни кутмасдан, ахлатнинг тавсифи ва оғриқнинг табиати билан осонгина тан олиниши мумкин.
- Нажас кам, тез-тез, шилимшиқ ва қон чизиқлари кўп; касалликнинг энг юқори чўққисида у деярли бутунлай шилимшиқдан иборат бўлиши мумкин
- Истак тез-тез ва оғриқли бўлиб, ичаклар тўлиқ бўшалмаганлиги ва қориннинг пастки қисмида оғриқли крамплар билан бирга келади.
- Оғриқ пастки чапда, сигмасимон ичак бўйлаб, киндик атрофида эмас, балки тўпланган
- Кусиш камдан-кам учрайди ва, қоида тариқасида, фақат биринчи кунида - бу дизентерияни озиқ-овқат заҳарланишидан ажратиб туради.
- Сувсизланиш вабога ўхшаш инфекцияларга қараганда секинроқ ривожланади, чунки нажас ҳажми кичик
- Ҳарорат эрта кўтарилади ва одатдаги заҳарланишдан кўра узоқроқ давом этади
Бир нечта бошқа шартлар шунга ўхшаш расмни беради ва уларни ажратиш муҳимдир, чунки даволаниш бошқача. Амебик дизентерия юмшоқроқ, ҳарорат кўпинча паст бўлади ва нажас &қуот;малина жели&қуот; га ўхшайди; У тубдан бошқа дорилар билан даволанади ва алоҳида нажас текширувини талаб қилади. Кампилобактериоз ҳам ахлатда қон ҳосил қилади ва парранда гўшти билан боғлиқ. Баъзи Э. соли махсус токсин ҳосил қилувчи штаммларга эга бўлиб, уларда нажас қонга айланади, лекин ҳарорат нормал бўлиб қолади - бу ҳолат буйрак шикастланиши учун хавфлидир ва антибиотиклар натижани ёмонлаштириши мумкин. Ниҳоят, бир неча ҳафта давом этадиган иситмасиз ёш одамда янги қонли диарея умуман инфекция эмас, балки яллиғланишли ичак касаллиги ҳақида ўйлайди.
Қандай давом этади
Кулуçка муддати қисқа - одатда бир кундан уч кунгача, баъзан бир ҳафтагача. Касалликнинг бошланиши ўткир ва воқеалар кетма-кетлиги жуда характерлидир.
- Первый день: общее недомогание, познабливание, головная боль, температура поднимается до 38–39, аппетит исчезает.
- Кейинги присоединяется схваткообразная боль внизу живота слева, стул сначала обычный или кашицеобразный, но частый.
- Вторые сутки: объём стула уменьшается, зато частота растёт; появляются слизь и прожилки крови, позывы становятся мучительными.
- Третьи-пятые сутки: пик болезни, число дефекаций может достигать 10–20 в сутки, между ними сохраняются спазмы.
- С пятого-седьмого дня при лечении температура нормализуется, кровь исчезает, стул постепенно оформляется.
- Слабость и неустойчивый стул могут держаться ещё одну-две недели, у части людей формируется временная непереносимость молока.
Оқимнинг зўравонлиги жуда катта фарқ қилади. Вояга этган одам кўпинча ўчирилган шаклга эга бўлиб, унда ҳамма нарса икки ёки уч кун давомида тез-тез қонсиз, хамиртурушли ахлат билан чегараланади ва деярли иситма йўқ - бундай одамлар учрашувларга келмайди ва уларнинг оилалари учун инфекция манбаи бўлиб қолади. Бошқа экстремалда юқори иситма, оғир интоксикация ва сувсизланиш билан оғир шакллар, кўпинча ёш болалар ва заифлашган қариялар. Мураккабликлар камдан-кам учрайди, аммо жиддий: йўғон ичакнинг ёрилиш таҳдиди билан кенгайиши, буйрак шикастланиши, инфекциядан бир-уч ҳафта ўтгач, бўғимларнинг реактив яллиғланиши.
Нима учун диареяни таблеткалар билан тўхтата олмайсиз
Тез-тез оғриқли ичак ҳаракатини бошдан кечираётганда биринчи истак уни тўхтатадиган воситани қабул қилишдир. Дизентерияда бу энг хавфли хатолардан биридир. Бу ҳолда диарея бузилиш эмас, балки организм бактерияларни ва уларнинг токсинларини йўғон ичакдан олиб ташлаш усулидир. Ичак фаолиятини секинлаштирадиган дорилар таркибни тузоққа қолдиради, токсинларнинг ичак девори билан алоқа қилиш вақтини оширади, иситмани узайтиради ва агар оғир бўлса, йўғон ичакнинг оғир кенгайишига олиб келиши мумкин, бу эса операцияни талаб қилади.
- Ичак моторикасини инҳибе қилувчи препаратлар қон ва юқори иситма билан ҳар қандай диарея учун контрендикедир.
- Улар, айниқса, нафас олиш депрессияси ва шишишни осонликча бошдан кечирадиган ёш болалар учун хавфлидир.
- Оғриқ қолдирувчи воситалар &қуот;аниқлашгунга қадар&қуот; расмни хиралаштиради, агар биз қорин бўшлиғининг жарроҳлик патологияси ҳақида гапирадиган бўлсак.
- Уйда топилган ёки дўстлар томонидан тавсия этилган антибиотик нафақат кўпинча нотўғри бўлиб чиқади, балки маданиятни маълумоциз қилади.
- Ўткир даврда ҳўқна ва чайишлар яллиғланган шиллиқ қаватни қўшимча равишда шикастлайди
- Рўза тикланишни тезлаштирмайди ва шиллиқ қаватнинг тикланишини секинлаштиради
Шифокорга ташриф буюришдан олдин нима қилиш керак, суюқлик ва тузларни алмаштиришдир. Дизентерия билан нажаснинг йўқолиши сувли инфекцияларга қараганда камроқ бўлади, аммо иситма ва овқатланишдан бош тортиш уларнинг таъсирини олади. Кўрсатмаларга мувофиқ қатъий равишда суюлтирилган дорихона регидрацияси ёки бир литр қайнатилган сув учун шакар ва туз билан уй қурилиши версияси мос келади. Сиз озгина ва тез-тез ичишингиз керак. Ҳароратни 38,5 дан юқорига тушириш ўринли, аммо уни ҳар қандай нархда туширишга уриниш эмас. Овқатлар бекор қилинмайди: суюқ порридге, гуруч, кракер, банан, пиширилган олма, заиф булон яхши муҳосаба қилинади; сут, ёг ъва қўпол толалар бир неча кун давомида четга сурилади.
Даволаш: антибиотик керак бўлганда
Дизентерия - ичак инфекциялари ҳақида умумий қоидадан истисно. Бу эрда антибактериал терапия иситма ва диарея давомийлигини тахминан икки кунга қисқартиради ва бундан кам аҳамиятга эга бўлмаган ҳолда, оилада ва жамиятда инфекция занжирини бузадиган бактерияларни тезда тўхтатади. Шунинг учун даволаш тасдиқланган ёки клиник жиҳатдан ишончли шигеллоз учун буюрилади ва маданият натижалари олинмагунча кечиктирилмайди.
- Обследование начинают с посева кала с определением чувствительности; параллельно может использоваться ПЦР, дающая ответ быстрее.
- Антибиотик подбирает врач с учётом возраста, тяжести и данных о местной устойчивости возбудителя; препараты, которыми лечили дизентерию десятилетия назад, бугун во многих регионах уже не работают.
- Курс доводят до конца даже при быстром улучшении: прерванное лечение — прямой путь к затяжной форме и носительству.
- Одновременно продолжают восполнение жидкости и солей, при выраженном обезвоживании — внутривенно.
- Питание расширяют постепенно, ориентируясь на переносимость, а не на строгие списки.
- После выздоровления при необходимости выполняют контрольное обследование — для декретированных групп это обязательное условие допуска к работе.
Сўнгги ўн йилликларда Шигелланинг антибиотикларга чидамлилиги шунчалик ўсдики, ўз-ўзидан даволаниш нафақат фойдасиз, балки ҳамма учун зарарли бўлиб қолди: нотўғри танланган ёки тўлиқ бўлмаган курс энг чидамли бактерияларни танлайди ва бир оиладаги кейинги касал одам патогеннинг янада мураккаб версиясини олади. Ҳар ким ҳам касалхонага ётқизишга муҳтож эмас: катталардаги энгил ва ўртача ҳолатларда уйда даволаниш мумкин. Ёш болалар, қариялар, оғир касаллик ва сувсизланиш билан касалланган одамлар, шунингдек, уйда изоляция қилиниши мумкин бўлмаганлар - масалан, ётоқхонада яшовчи ёки озиқ-овқат маҳсулотлари билан ишлайдиганлар - касалхонага юборилади.
Қўл гигиенаси ва кўча таомлари: ҳақиқатан ҳам нима ишлайди
Шигеллознинг юқумли дозаси жуда кичик бўлганлиги сабабли, бу эрда олдини олиш оддий ва зерикарли нарсаларга тўғри келади, аммо улар ҳар қандай дори-дармонга қараганда яхшироқ ишлайди. Муҳим нуқта қўл ювиш сифати, унинг частотаси эмас: сув остида қисқа муддатли ювиш совун билан ювиш ва 20-40 сония давомида, шу жумладан қўлларнинг орқа қисмини, бармоқлар орасидаги ва тирноқ остидаги жойни ишқалашдан сезиларли даражада паст бўлади.
- Ҳожатхонадан фойдалангандан кейин, тагликни алмаштиргандан кейин, овқатдан олдин ва овқат тайёрлашдан олдин - ва ҳар доим бозордан ёки транспортдан қайтганингиздан кейин қўлингизни совун билан ювинг.
- Спиртли антисептик - сув йўқ бўлганда фақат захира вариант: агар қўлларингиз ифлос бўлса, у совундан ҳам ёмонроқ ишлайди.
- Мева, сабзавот ва ўтларни оқадиган сув билан, кўкатларни - ҳўллаш ва кейин чайиш билан ювинг
- Агар унинг сифатига шубҳа бўлса, ичимлик сувини қайнатиб олинг ва келиб чиқиши номаълум музни олманг.
- Оқим сувга кириш имкони бўлмаган бир хил қўллар билан тайёрланган ва хизмат қиладиган кўча овқатларидан сақланинг
- Оиладаги касал одамга алоҳида сочиқ ва идиш-товоқ беринг, ҳар куни эшик тутқичлари, муслуклар ва ювиш тугмачаларини тозаланг.
- Ёз мавсумида уйда чивинлар билан курашинг ва овқатни очиқ қолдирманг
Болалар гуруҳлари алоҳида эътиборга лойиқдир. Ҳар қандай диарея билан оғриган бола, ҳатто ўзини яхши ҳис қилса ҳам, болалар боғчасига ёки мактабга бормаслиги керак: бундай кичик юқумли дозада бундай бола икки-уч кун ичида гуруҳда эпидемияни бошлаши мумкин. Қайтиш - шикоятлар тўхтатилгандан кейин эмас, балки шифокорнинг рухсати билан. Худди шу қоидалар озиқ-овқат билан ишлайдиган катталар учун ҳам қўлланилади: ичак инфекцияси билан &қуот;сменани тугатиш&қуот; уриниши ўз касалликларини ҳеч қачон бу кафе ёки дўкон билан боғламайдиган ўнлаб одамларнинг инфекциясига олиб келади.