Бронхда нима содир бўлади
Вирус бронхиал шиллиқ қаватнинг ҳужайраларига зарар этказади, у шиширади ва кўпроқ шилимшиқ ишлаб чиқара бошлайди. Одатда шилимшиқни юқорига олиб ташлайдиган силия камроқ ишлайди ва тана нафас йўлларини тозалаш усули сифатида йўталади. Ёш болаларда бронхлар тор, шиллиқ қават эса шишишга мойил бўлади, шунинг учун уларда обструкция пайдо бўлиши эҳтимоли кўпроқ: бронхиал лüмен тораяди, нафас чиқариш қийинлашади ва ҳуштак пайдо бўлади. Қайта тиклашдан сўнг шиллиқ қаватни тиклаш учун бир неча ҳафта керак бўлади ва бу вақт давомида йўтал жисмоний фаоллик ва совуқ ҳаво билан кучайиши мумкин.
- Ўткир бронхит - бронхиал шиллиқ қаватнинг вирусли яллиғланиши
- Обструктив бронхит - лüменнинг торайиши ва хириллаш билан нафас чиқариш
- Бронхиолит - икки ёшгача бўлган болаларда энг кичик бронхларнинг шикастланиши
- ИНФЕКЦИОН сўнг узоқ муддатли йўтал - нормал тикланиш учун вариант
- Такрорий бронхит астма ёки бошқа сабабларни излаш учун сабабдир
Сабаблари ва хавфни нима оширади
Асосий сабаб - респиратор вируслар, жумладан риновируслар, грипп ва параинфлуенза вируслари ва респиратор синситиал вирус. Болалардаги бактериал бронхит кам учрайди ва одатда мактаб ўқувчиларида микоплазма каби ўзига хос патогенлар билан боғлиқ. Болалар гуруҳларида ва вируслар фаолроқ айланаётган совуқ мавсумда хавф юқори. Пассив чекиш алоҳида ажралиб туради: тамаки тутуни шиллиқ қаватни шикастлайди ва яллиғланишни янада оғирроқ ва узоқроқ қилади. Ифлосланган ҳаво, чанг ва хона ичидаги паст намлик ҳам таъсир қилади.
- Нафас олиш вируслари асосий сабабдир
- Мактаб ёшидаги болаларда микоплазма инфекцияси
- Оилада пассив чекиш
- Инфекциялар мавсумида болалар боғчаси ва мактаб
- Ифлосланган ва қуруқ ҳаво
- Сурункали ўпка касалликлари ва аллергия
Семптомлар ва курс
Одатда, бурун оқиши, томоқ оғриғи ва паст ҳарорат биринчи навбатда пайдо бўлади ва йўтал иккинчи ёки учинчи кундан бошланади. Қуруқ йўтал бир неча кундан кейин нам бўлади; болаларда балғам кўпинча йўталмайди, лекин ютиб юборилади, баъзида қусишни келтириб чиқаради. Асоратланмаган бронхитда ҳарорат камдан-кам ҳолларда юқори ва узоқ давом этмайди. Умумий ҳолат ўртача даражада азобланади: бола йўталиш ҳужумлари орасидаги интервалларда фаол бўлиб қолади. Тез нафас олиш пайдо бўлса, бола летаргик бўлиб қолади ва ҳарорат уч кундан ортиқ давом эца, пневмонияни истисно қилиш керак.
- Йўтал асосий симптом бўлиб, аввал қуруқ, кейин нам
- Касалликнинг бошида бурун ва томоқ оғриғи
- Паст даражали ёки ўртача кўтарилган ҳарорат
- Обструкция туфайли хириллаш ва нафас олиш қийинлашади
- Кечаси йўталнинг кучайиши
- 2-3 ҳафта давомида қолдиқ йўтал
Диагностика
Ташхис клиник жиҳатдан амалга оширилади: шифокор ўпкани тинглайди, нафас олиш тезлигини, ёрдамчи мушакларнинг иштирокини ва қоннинг кислород билан тўйинганлигини баҳолайди. Одатдаги бронхит учун рентген нурлари керак эмас - улар тактикани ўзгартирмайди ва кераксиз нурланиш таъсирини таъминлайди. Агар пневмонияга шубҳа бўлса, расм белгиланади: уч кундан ортиқ юқори иситма, ассиметрик хириллаш, нафас қисилиши, оғир ҳолат. Яллиғланишнинг оғирлигини баҳолаш керак бўлганда қон тести ёрдам беради. Агар обструкциянинг такрорий эпизодлари бўлса, бола бронхиал астмани истисно қилиш учун пулмонолог ёки аллергистга юборилади.
- Ўпкани текшириш ва аускултация қилиш
- Нафас олиш тезлиги ва тўйинганлигини ўлчаш
- Агар бактериал инфекцияга шубҳа бўлса, тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив протеин
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси фақат кўрсатилган ҳолларда
- Релапслар учун пулмонолог томонидан текширув
- Астма шубҳаси учун аллергия тестлари
Даволаш ва парвариш
Даволашнинг асосий йўналиши уйда мунтазам парвариш қилишдир: этарли миқдорда суюқлик ичиш, салқин ва нам ҳавони сақлаш, бурунни шўр сув билан ювиш ва агар бу сизни ёмонлашса, иситмани даволаш. Болаларда экспекторан ва йўтални бостирувчи воситалар чекланган тасдиқланган фойдага эга, баъзилари эса эрта болаликда контрендикедир, шунинг учун улардан фойдаланиш шифокорнинг қароридир. Обструкция учун бронходилататорларни небулизер орқали инҳалациялаш қўлланилади. Антибиотиклар фақат тасдиқланган бактериал инфекция ёки пневмония учун керак бўлади. Болалар учун банкалар, хантал пластерлари ва кучли ҳидли маҳсулотлар билан ишқаланиш тавсия этилмайди.
- Кўп суюқлик ва салқин, нам ҳаво ичинг
- Бурунни шўр эритма билан ювиб ташланг
- Ўзингизни ёмон ҳис қилганингизда антипиретиклар
- Шифокор томонидан тайинланган небулизер орқали инҳалиялар
- Ҳеч қандай каваноз, хантал пластерлари ёки эфир мойлари билан ишқаланиш
- Антибиотиклар - фақат тасдиқланган кўрсатмалар учун буюрилганидек
- Уйда чекишни ташлаш ва мунтазам шамоллатиш