Хўппоз қандай ҳосил бўлади?
Кўпинча, қўзғатувчи аспирация, яъни чуқур уйқу, интоксикация, беҳушлик, конвулсив ҳужум ёки инсултдан кейин ютиш бузилганида оғиз ёки ошқозон таркибининг бронхга кириши. Оғиз бўшлиғида яшовчи микроблар, айниқса тиш ва тиш гўшти ёмон ҳолатда, ўпканинг пастки қисмларига киради. Яллиғланиш ривожланади, тўқима майдони ўлик бўлиб эрийди ва унинг атрофида капсула ҳосил бўлади. Бўшлиқ бронх билан алоқа қилганда, йиринг йўтала бошлайди ва расмда суюқликнинг характерли даражаси пайдо бўлади.
- Оғиз ва ошқозон таркибини аспирация қилиш
- Оғир пневмониянинг асоратлари
- Бронхиал трубанинг шиш ёки бегона жисм томонидан блокланиши
- Қон оқими орқали инфекция
- Кист ёки ўпка инфарктининг йиринглаши
- Одатда локализация - постериор бўлимлар ва пастки лоблар
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий омил - ҳаво йўлларини ҳимоя қилиш ва ютиш билан тўсқинлик қиладиган ҳар қандай нарса. Булар спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш, оғир неврологик касалликлар, инсулт, эпилепсия, онгни бузиш, беҳушлик ва сунъий шамоллатиш. Тишларнинг ҳолати муҳим рол ўйнайди: кариоз тишлар ва периодонтит микроблар манбаи бўлиб хизмат қилади. Қандли диабет, саратон касаллиги, иммуносупрессив дори-дармонларни қабул қилувчи, шунингдек, оғир пневмония ёки бронхиал обструкция билан оғриган одамларда эҳтимоли юқори.
- Спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Қон томиридан кейин ютиш билан боғлиқ муаммолар
- Эпилепсия ва онгнинг бузилиши
- Кариес, периодонтит, ёмон оғиз гигиенаси
- Қандли диабет ва иммунитет танқислиги
- Бронхдаги шиш ёки бегона жисм
- Тўқималарни йўқ қилиш билан оғир пневмония
Семптомлар
Биринчи даврда оғир яллиғланиш белгилари устунлик қилади: титроқ, терлаш, заифлик, нафас олаётганда кўкрак қафасидаги оғриқлар, қуруқ ёки самарасиз йўтал, нафас қисилиши билан бирга юқори ҳарорат. Балғам кам бўлади, оддий дозаларда антибиотиклар кўп ёрдам бермайди. Бурилиш нуқтаси хўппоз бронхга ўтиб кетганда содир бўлади: йўталиш хуружи ёқимсиз ҳидли кўп миқдорда йирингли балғамнинг чиқиши билан пайдо бўлади, ҳарорат пасаяди ва саломатлик яхшиланади. Йирингнинг дренажланиши тўлиқ бўлмаса, иситма қайтади.
- Совуқ билан юқори ҳарорат
- Нафас олаётганда ва йўталаётганда кўкрак оғриғи
- Нафас қисилиши ва заифлик
- Хушбўй ҳидли кўп миқдорда йирингли балғам
- Гемоптиз
- Иштаҳани йўқотиш ва вазн йўқотиш
- Узоқ муддатли оқим пайтида бармоқларнинг терминал фаланжларининг қалинлашиши
Диагностика
Икки проекцияда кўкрак қафасининг рентгенограммаси одатда юмалоқ қорайишни ва ёрилишдан кейин суюқликнинг горизонтал даражасига эга бўшлиқни аниқлайди. Компютер томографияси бўшлиқларнинг ҳажмини, сонини ва жойлашишини, плевра ҳолатини аниқроқ аниқлайди ва хўппозни парчаланадиган ўсимта ва сил касаллигидан ажратишга ёрдам беради. Қон тестлари яллиғланиш белгиларини кўрсатади. Балғамни текшириш, шу жумладан маданият ва сил касаллигини текшириш керак. Бронхоскопия бронхиал обструкцияга шубҳа қилинган тақдирда, шунингдек, бўшлиқни санитаризация қилиш учун амалга оширилади.
- Икки проекцияда кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Кўкрак қафасининг компютер томографияси
- Тўлиқ қон рўйхати, С-реактив оқсил
- Сезувчанлик тести билан балғам маданияти
- Мйсобастериум туберсулосис учун балғам текшируви
- Кўрсатмаларга кўра бронкоскопия
- Эффузияга шубҳа қилиш учун плевра бўшлиғининг ултратовуш текшируви
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш касалхонада амалга оширилади. Асос узоқ муддатли антибактериал терапия бўлиб, у шифокор томонидан эҳтимолий патогенларни ҳисобга олган ҳолда танланади; курс одатда бир неча ҳафта давом этади ва биринчи яхшиланишда тўхтамайди. Йирингнинг чиқишини таъминлаш муҳим: постурал дренаж, нафас олиш машқлари, санитария бронкоскопияси ва катта бўшлиқлар учун кўкрак девори орқали дренаж қўлланилади. Агар даволаниш самарасиз бўлса, катта қон кетиш ёки ўсмага шубҳа бўлса, ўпканинг бир қисмини жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш камдан-кам ҳолларда талаб қилинади. Олдини олиш тиш даволаш ва ютиш бузилишларини тузатишни ўз ичига олади.
- Касалхонага ётқизиш ва узоқ муддатли антибиотик терапияси
- Постурал дренаж ва нафас олиш машқлари
- Санитария бронкоскопияси
- Катта бўшлиқларнинг перкутан дренажи
- Тўлиқ овқатланиш ва оқсилларни тўлдириш
- Оғиз бўшлиғини тозалаш ва тишларни даволаш
- Даволаш самарасиз бўлса, ўпка резекцияси
