Эрта туғилиш даражалари ва улар нимани англатади
Эрта туғилиш, биринчи навбатда, фақат вазн билан эмас, балки туғиш пайтидаги ҳомиладорлик ёши билан баҳоланади. 34 дан 36 ҳафтагача туғилган чақалоқлар кўпинча фақат қисқа муддатли ёрдам ва назоратни талаб қилади. 32-33 хафталик туғилишда одатда озиқлантириш ва ҳароратни сақлашда ёрдам талаб қилинади. 28-31 хафтада туғилган чақалоқлар ва айниқса 28 ҳафтадан олдин туғилганлар узоқ муддатли эмизишни, нафас олишни қўллаб-қувватлашни ва махсус овқатланишни талаб қилади. Туғилган вазн расмни тўлдиради, лекин бир хил оғирликдаги ва турли ёшдаги иккита чақалоқ этукликда жуда фарқ қилиши мумкин.
- Кеч претерм - 34-36 ҳафта
- Ўртача эрта туғилиш - 32-33 ҳафта
- Оғир эрта туғилиш - 28-31 ҳафта
- Чуқур эрта туғилиш - 28 ҳафтагача
- Туғилган вазн муддатини тўлдиради, лекин алмаштирмайди
Биринчи ҳафталарда нима содир бўлади
Ҳамшираликнинг асосий вазифалари иссиқлик, нафас олиш, овқатланиш ва инфекцияни олдини олишдир. Бола керакли ҳарорат ва намлик сақланадиган инкубаторга жойлаштирилади. Агар ўпка етилмаган бўлса, нафас олиш ёрдами қўлланилади ва керак бўлганда ўпканинг кенгайишига ёрдам берадиган дорилар қўлланилади. Озиқлантириш эҳтиёткорлик билан бошланади: биринчи навбатда кичик қисмларда найча орқали, аста-секин ҳажмни ошириб, кейин кўкрак ёки шишани сўришга ўтади. Кўкрак сути катта рол ўйнайди, оғир ичак асоратлари хавфини камайтиради. Кенгуру парвариши - ота-она билан терига алоқа қилиш - чақалоқнинг иссиқлигини сақлаб қолишга, яхши вазн олишига ва эмизишни эрта бошлашга ёрдам беради.
- Кувез ва ҳароратни назорат қилиш
- Талаб бўйича нафас олишни қўллаб-қувватлаш
- Эмишга босқичма-босқич ўтиш билан найча орқали озиқлантириш
- Она сутининг устуворлиги
- Кенгуру парвариши ва ота-оналарнинг иштироки
- Қаттиқ инфекция назорати
- Оғирлик, глюкоза ва билирубинни назорат қилиш
Созланган ёш
Бу ота-оналар учун асосий тушунчадир. Боладан нимани кутиш кераклигини тушуниш учун 40 га етмаган ҳафталар сони унинг ҳақиқий ёшидан чиқарилади. Мисол учун, чақалоқ уч ойлик, лекин у саккиз ҳафта эрта туғилган: унинг тузатилган ёши тахминан бир ойни ташкил этади ва унинг табассуми, бошини ушлаб туриши ва бошқа кўникмалари бунга асосланиб баҳоланиши керак. Ушбу ўзгартириш тахминан икки йил, баъзан эса кўпроқ вақт давомида қўлланилади. Буни тушуниш кераксиз ташвишлардан халос бўлади ва болани ўз вақтида туғилган тенгдошлари билан солиштирмасликка ёрдам беради.
- Тузатилган ёш = прематüреликнинг ҳақиқий минус ҳафталари
- Кўникмалар ва ривожланишни баҳолашда қўлланилади
- Тахминан 2 йилгача фойдаланиш мумкин
- Агар шифокор бошқача қарор қилмаса, эмлашлар ҳақиқий ёшга қараб амалга оширилади.
- Тузатишсиз тенгдошлари билан таққослаш нотўғри
Бўшатишдан кейинги кузатув
Эрта туғилган чақалоқ тўлиқ туғилган чақалоққа қараганда тез-тез текширувларга муҳтож. Педиатр оғирлик, баландлик ва бош атрофини кузатиб боради ва овқатланишни баҳолайди. Невролог ривожланиш ва мушакларнинг оҳангини кузатади ва агар керак бўлса, такрорий нейросонографияни буюради. Кўзларга алоҳида эътибор берилади: муддатидан олдин туғилган болалар, фақат эрта босқичда даволаниши мумкин бўлган эрта туғилиш ретинопатиясини ўз вақтида аниқлаш учун уларнинг тубини маълум вақтларда текширишлари керак. Улар сизнинг эшитишингизни текширадилар ва агар керак бўлса, кардиолог ва ортопед билан маслаҳатлашадилар. Эмлашлар одатда ҳақиқий ёшга қараб амалга оширилади, жадвал шифокор томонидан белгиланади.
- Ютуқларни назорат қилиш билан педиатр томонидан мунтазам текширувлар
- Невролог ва нейросонография кузатуви
- Белгиланган вақтда ретинопатия учун офталмик скрининг
- Эшитиш тести
- Кўрсаткичлар бўйича кардиолог ва ортопед билан маслаҳатлашиш
- Шахсий жадвалга мувофиқ эмлаш
- Гемоглобин ва темир метаболизмини назорат қилиш
Уйда: озиқлантириш, парвариш қилиш, инфекцияни олдини олиш
Уйда қулай ҳароратни сақлаб туриш, қизиб кетиш ва қораламалардан қочиш, шифокор томонидан тавсия этилган режимга мувофиқ овқатланиш ва килограмм ортишини кузатиш муҳимдир. Она сути энг яхши овқатланиш бўлиб қолади; этишмовчилик бўлса, шифокор томонидан тайинланган эрта туғилган чақалоқлар учун махсус формулалар қўлланилади. Бундай болалар учун инфекциялар хавфлироқдир, шунинг учун биринчи ойларда меҳмонларнинг ташрифларини чеклаш, оломон жойларга бормаслик, барча оила аъзолари учун қўл ювиш ва уйда чекмаслик керак. Сокин кундалик тартиб, ёрқин ёруғлик ва шовқинни чеклаш, тери билан алоқа қилиш фойдали бўлади. Агар боланинг фаровонлиги ҳақида шубҳангиз бўлса, уни кутишдан кўра педиатрга кўрсатиш яхшироқдир.
- Қулай ҳарорат, ортиқча қизиб кетиш йўқ
- Тавсия этилган схема бўйича озиқлантириш, вазнни назорат қилиш
- Кўкрак сути ёки шифокор томонидан тайинланган махсус формулалар
- Совуқ мавсумда алоқани чеклаш
- Қўл ювиш, уйда чекиш тақиқланади
- Сокин режим, теридан терига тегиш
- Агар огоҳлантирувчи белгилар мавжуд бўлса, шифокор билан эрта маслаҳатлашинг