Нега канал ёпилмайди?
Туғилгандан кейин каналнинг ёпилиши бошланади: қондаги кислород миқдори ортади, простагландинлар даражаси пасаяди ва томирнинг мушак девори қисқаради. Эрта туғилган чақалоқларда бу механизмлар этук эмас, шунинг учун канал тез-тез очиқ қолади. Тўлиқ туғилган чақалоқларда каналнинг сақланиши одатда унинг деворининг структуравий хусусиятлари билан боғлиқ. Алоҳида ҳолат юрак нуқсонлари бўлиб, унда канал ҳаётий аҳамиятга эга ва аксинча, операциядан олдин махсус очиқ сақланади.
- Эрта туғилиш ва кам вазн
- Биринчи кунларда нафас олиш бузилиши ва гипоксия
- Биринчи триместрда қизилча ва бошқа инфекциялар
- Юқори баландликларда туғилиш
- Генетик синдромлар ва оилавий мойиллик
Қандай қилиб у ўзини намоён қилади
Клиника каналнинг диаметрига боғлиқ. Тор канал кўпинча ўзини ҳеч қандай тарзда очиб бермайди, шифокор чап бўйинбоғ остида эшитадиган характерли доимий шовқиндан ташқари. Кенг канал ўпкага ортиқча қон оқимини келтириб чиқаради: нафас қисилиши, тахикардия, терлаш, овқатланиш қийинлиги ва вазн йўқотиш. Эрта туғилган чақалоқларда катта канал нафас олиш муаммоларини кучайтиради ва нафас олишни қўллаб-қувватлашга бўлган эҳтиёжни узайтиради. Ўсмирлар ва катталарда даволанмаган каналлар нафас қисилиши ва чарчоққа олиб келади.
- Узлуксиз систол-диастолик шовқин
- Тез нафас олиш ва юрак уриши
- Озиқлантириш пайтида терлаш ва чарчоқ
- Кам вазн ортиши
- Тез-тез нафас олиш йўллари инфекциялари
- Юқори зарба босими, &қуот;сакраш&қуот; зарбаси
Даволанмаган каналнинг хавфи қандай?
Қоннинг аортадан ўпка артериясига доимий оқиши ўпканинг қон томирларини ортиқча юклайди. Вақт ўтиши билан уларда қайтарилмас ўзгаришлар ривожланади ва ўпка гипертензияси шаклланади: кичик доирадаги босим тизимли босимдан ошиб кетганда, оқим йўналиши ўзгаради, тананинг пастки ярми кўк рангда кўринади ва каналнинг ёпилиши хавфли бўлади. Патент канали ҳам инфекцион эндокардит хавфини оширади. Шунинг учун муҳим канал олдиндан ёпилади.
- Чап юракнинг ҳаддан ташқари юкланиши
- Ўпка гипертензияси
- Юрак этишмовчилиги
- Юқумли эндокардит
- Эрта туғилган чақалоқларда, ўпка ва ичак касалликларининг ёмонлашиши
Диагностика
Асосий усул - Допплер текшируви билан экокардиёграфи: у каналнинг ўзини, унинг диаметрини, оқим йўналишини ва тезлигини, юрак камераларининг ортиқча юкини ва ўпка артериясидаги босимнинг билвосита белгиларини кўрсатади. ЭКГ ва кўкрак қафаси рентгенограммаси расмни тўлдиради. Эрта туғилган чақалоқларда экокардиёграфия тўғридан-тўғри бўлимда амалга оширилади ва вақт ўтиши билан такрорланади, каналнинг гемодинамик аҳамияти баҳоланади. Ангиография эндоваскуляр ёпилишдан олдин амалга оширилади.
- Допплер билан ЭчоСГ, чақалоқларда - янги туғилган чақалоқларнинг ЭчоСГ
- Изоҳ билан ЭКГ
- Кўкрак қафаси органларининг рентгенограммаси
- Қўл ва оёқларда пулс оксиметрияси
- Аралашувдан олдин ангиография
Даволаш
Муҳим канали бўлган эрта туғилган чақалоқларда шифокор простагландинлар синтезини бостирадиган дориларни буюриши мумкин - улар канални ёпишга ёрдам беради. Тўлиқ туғилган чақалоқларда ва катталарда дори-дармонлар самарасиз бўлиб, канал механик равишда ёпилади. Бугунги кунда бу кўпинча эндоваскуляр усулда амалга оширилади: катетер феморал томир орқали ўтказилади ва кўкрак қафасидаги кесмасиз спирал ёки окклюзив ўрнатилади. Жарроҳлик кесиш ёки боғлаш кичик эрта туғилган чақалоқларда ва нотўғри анатомияда қўлланилади. Кичкина асемптоматик канал кузатилиши мумкин.
- Юракнинг ортиқча юкисиз кичик канални кузатиш
- Неонатолог томонидан тайинланган эрта туғилган чақалоқларда тиббий ёпилиш
- Спирал ёки окклюзив билан эндоваскуляр тиқилиб қолиш
- Канални жарроҳлик йўли билан боғлаш ёки кесиш
- Ёпишдан кейин назорат экокардиёграфи
- Оғиз бўшлиғи гигиенаси ва эндокардитнинг олдини олиш