Пролапс нима ва унинг даражалари қандай?
Митралнйй клапан состоит из двух створок, которе удерживаюця тонкими сухожилнйми хордам. Во время сокрашчения желудочка створки смйкаюця ва не пропускают кров обратно в предсердие. Эсли ткан створок избйточная и растяжимая, а хордй удлиненй, створки прогибаюця в полост предсердия. Ранше пролапс делли на степени по глубине прогиба в миллиметрах, лекин сейчас главнйм считаеця наличие ва вйраженност регургитации, то эст обратного тока крови. Прогноз ва даволаш зарурати унга боғлиқ. Болалар ва ўсмирларда тез ўсиш фонида тез-тез клапанларнинг энгил бурилишлари аниқланади.
- Бирламчи - клапанларнинг миксоматоз дегенерацияси билан
- Иккиламчи - юрак касалликлари, ревматизм, аккорд шикастланиши учун
- Йўқ ёки озгина регургитация
- Ўртача регüржитация билан
- Жиддий регüржитация билан
- Бирлаштирувчи тўқималарнинг ирсий касалликларида пролапс
Сабаблари ва хавф омиллари
Первичнйй пролапс связан с генетик обусловленнйми изменениями соединителной ткани клапана: створки утолшчаюця, становяця рйхлйми ва растяжимими. Кўпинча бир нечта оила аъзоларида учрайди. Пролапс чашче вйявляют у одамларни худошчавого телосложения, с повйшенной подвижностю суставов, сколиозом, плоскостопем — признаками дисплазии соединителной ткани. Бу Марфан ва Элерс-Данлос синдромларига хосдир. Иккиламчи пролапс юракнинг коронар касаллиги билан папиллер мушакларнинг шикастланиши, кардиёмиёпатиялар, аккордлар ёрилишидан кейин ва ревматик қопқоқнинг шикастланиши билан ривожланади.
- Ирсий мойиллик
- Бирлаштирувчи тўқималарнинг дисплази
- Марфан синдроми, Элерс-Данлос синдроми
- Юпқа қурилиш, сколёз, бўғимларнинг гипермобиллиги
- Коронер юрак касаллиги
- Ревматик қопқоқ касаллиги
Семптомлар
МВП бўлган кўпчилик одамлар ҳеч қандай аломатларга дуч келмайдилар. Аускултация пайтида шифокор характерли чертиш ва шовқинни эшитиши мумкин. Баъзида жисмоний машқлар, чарчоқ, бош айланиши билан боғлиқ бўлмаган юрак соҳасидаги узилишлар, юрак уриши, пичоқ оғриғи ҳисси мавжуд. Ушбу шикоятлар кўпинча клапаннинг ўзи билан эмас, балки автоном тартибга солиш ва ташвишланишнинг ўзига хос хусусиятлари билан изоҳланади. Жиддий митрал этишмовчилиги билан, кучсизланишда нафас қисилиши, заифлик, шиш ва атриял фибрилация ҳужумлари пайдо бўлади. Жиддий асоратлар - инфекцион эндокардит, аккорд ёрилиши, хавфли қоринча аритмиялари - камдан-кам учрайди.
- Кўпинча шикоятларсиз давом этади
- Юрак уриши ва тартибсизлик ҳисси
- Жисмоний машқлар билан боғлиқ бўлмаган кўкрак қафасидаги тикув оғриғи
- Чарчоқ, бош айланиши
- Жиддий регüржитация билан нафас қисилиши
- Ноқонуний юрак уриши ҳужумлари
Диагностика
Асосий диагностика усули - экокардиёграфия. У клапанларнинг қанчалик эгилишини, қалинлашув мавжудлигини кўрсатади, регургитация даражасини, чап атриум ва қоринча ҳажмини ва ўпка артериясидаги босимни баҳолайди. Ташхис қатъий мезонларга мувофиқ амалга оширилади, шунинг учун клапанларнинг энгил силжиши ҳар доим ҳам пролапсус деб ҳисобланмайди. Ноқонуний юрак уриши ва юрак уриши шикоятлари учун ЭКГ ва Холтер мониторинги зарур. Агар регüржитация сезиларли бўлса ва операция режалаштирилган бўлса, трансöзофагиал экокардиёграфи ва баъзан юрак МРИ ўтказилади. Такрорий текширувлар частотаси регургитация даражасига қараб кардиолог томонидан белгиланади.
- Экокардиёграфия
- ЭКГ
- Холтер ЭКГ мониторинги
- Кўрсаткичлар бўйича трансöзофагиал экокардиёграфия
- Шикоятлар учун стресс тестлари
- Қийин ҳолатларда юракнинг МРИ
Даволаш ва турмуш тарзи
Муҳим регургитациясиз пролапс даволашни талаб қилмайди. Соғлом турмуш тарзи, мунтазам жисмоний фаолият, чекишни ташлаш, қон босимини назорат қилиш ва даврий экокардиёграфи тавсия этилади. Юрак уриши ва вегетатив шикоятлар учун уйқуни нормаллаштириш, кофеин ва энергетик ичимликларни чеклаш ёрдам беради; агар керак бўлса, шифокор ритмни секинлаштирадиган дори-дармонларни буюради. Атриял фибрилация бўлса, тромб ҳосил бўлишининг олдини олади. Юракнинг кенгайиши ёки симптомлари билан оғир митрал этишмовчилик жарроҳлик йўли билан даволанади: маҳаллий қопқоқни тузатишга афзаллик берилади. Тиш муолажаларидан олдин антибиотиклар фақат шифокорнинг ихтиёрига кўра махсус кўрсатмалар учун буюрилади.
- Кардиолог томонидан мунтазам мониторинг
- Шифокорнинг жадвалига мувофиқ такрорий экокардиёграфия
- Ўртача жисмоний фаолият
- Кофеин ва энергетик ичимликларни чекланг
- Оғиз бўшлиғи гигиенаси ва тишларни даволаш
- Жиддий регургитация учун валфни таъмирлаш ёки алмаштириш