Аорта деворида нима содир бўлади
Аорта чап қоринчадан чиқиб, кўкрак ва қорин бўшлиғидан ўтиб, барча органларга шохчалар беради. Атеросклероз билан липидлар ички қопламада тўпланади, сурункали яллиғланиш ривожланади ва вақт ўтиши билан зич капсула билан қопланган ва калций билан тўйинган бляшка ҳосил бўлади. Девор ўзининг эластиклигини йўқотади, пулс тўлқинини ёмонлаштиради ва юракка юк кучаяди. Катта бўшашган бляшка бошқа йўл билан хавфлидир: уларнинг бўлаклари буйраклар, ичаклар ва оёқ терисининг кичик артерияларини бузиши ва ёпиши мумкин. Заифлашган ҳудудда девор аста-секин чўзилади - аневризма шундай шаклланади.
- Томир деворида липид бирикмалари ва яллиғланиш
- Индурация ва калсификация, эластикликни йўқотиш
- Юракдаги юкнинг ортиши ва пулс босимининг ошиши
- Бляшка бўлаги ёрилиши ва эмболия
- Аортанинг аста-секин кенгайиши ва аневризманинг шаклланиши
Сабаблари ва хавф омиллари
Аортанинг атеросклерози алоҳида касаллик эмас, балки ўзгартирилиши мумкин бўлган ва ўзгартирилмайдиган омиллар таъсирида бўлган умумий жараённинг намоёнидир. Ёш ва ирсиятни ўзгартириб бўлмайди, аммо ҳамма нарсани назорат қилиш мумкин. Чекиш қон томирларининг шиллиқ қаватига зарар этказади ва одатда ўйлангандан кўра кўпроқ бляшка ўсишини тезлаштиради. Босимнинг ошиши деворга механик шикаст этказади, бляшка, диабет ва семизлик учун юқори даражадаги ЛДЛ холестерин билан таъминловчи материал яллиғланишни оширади. Оилавий гиперколестеролемияни алоҳида ҳисобга олинг, унда ўзгаришлар эрта пайдо бўлади ва фаол даволанишни талаб қилади.
- Ёши 50-60 ёшдан ошган, эркак
- Чекиш
- Артериал гипертензия
- Кўтарилган ЛДЛ холестерин
- Қандли диабет
- Семизлик ва ҳаракацизлик
- Оилавий гиперколестеролемия
Семптомлар ва асоратлар
Аортанинг асоратланмаган атеросклерози одатда шикоятларсиз содир бўлади ва бу асосий қийинчиликдир. Семптомлар асоратлар пайдо бўлганда ёки аортадан чўзилган шохлар торайганда пайдо бўлади: жисмоний машқлар пайтида кўкрак қафасидаги оғриқлар юрак томирларининг шикастланишини, юриш пайтида бузоқлардаги оғриқлар оёқ томирларининг торайганлигини ва даволаш қийин бўлган босим буйрак томирларининг торайганлигини кўрсатади. Кенгайган аорта узоқ вақт давомида жим туради, лекин у парчаланиб кетганда ёки ёрилиб кетганда, у тўсатдан кучли оғриқни келтириб чиқаради ва 103 рақамига қўнғироқ қилиш орқали тез ёрдам талаб қилади. Баъзи топилмалар шунчаки ёшга боғлиқ ўзгаришлар бўлиб, улар фаровонликка таъсир қилмайди.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Коронар артерияларнинг шикастланиши туфайли ангина пекториси
- Оёқ томирларининг шикастланиши туфайли интервалгача клаудикация
- Буйрак артерияларининг торайиши туфайли даволанишга чидамли гипертензия
- Кўкрак ёки қорин аортасининг аневризмаси
- Аорта диссекцияси ҳаёт учун хавфли ҳолатдир
Қандай текширувлар керак
Аввало, умумий юрак-қон томир хавфи баҳоланади: қон босими ўлчанади, липид профили, глюкоза ёки глюкозаланган гемоглобин аниқланади, чекиш ва оила тарихи ҳисобга олинади. Экокардиёграфия кўтарилган аортанинг ҳолатини, клапанларни ва юрак фаолиятини кўрсатади. Бўйин томирларининг дуплекс текшируви ва қорин аортасининг ултратовуш текшируви бляшка ва кенгайишни аниқлайди, мавжуд ва хавфсиздир. Шубҳали аневризма учун энг аниқ усул контрастли аортанинг компютер томографиясидир. 65 ёшдан ошган эркаклар учун, айниқса чекувчилар учун, ултратовуш ёрдамида қорин аортасининг диаметрини камида бир марта текшириш мақсадга мувофиқдир.
- Қон босимини ўлчаш ва хавфни ҳисоблаш
- Липид спектри, глюкоза, глюкозаланган гемоглобин
- ЭчоСГ
- Бракиёсефалик артерияларнинг дуплекси
- Қорин бўшлиғи ва торакал аортанинг ултратовуш ёки МССТ
- Буйрак фаолиятини баҳолаш
Даволаш ва олдини олиш
Калсификацияланган плакларни эритиб бўлмайди, шунинг учун даволашнинг мақсади ривожланишни тўхтатиш ва асоратларни олдини олишдир. Асос статинлар бўлиб, улар нафақат ЛДЛ холестеринни камайтиради, балки бляшка барқарорлашади; Мақсад даражаси умумий хавфга боғлиқ ва шифокор томонидан белгиланади. Қон босимини қаттиқ назорат қилиш ва чекишни тўлиқ тўхтатиш муҳим - бу энг самарали чорадир. Рацион сабзавот, бутун дон, балиқ, зайтун мойи, чекланган транс ёғлари ва ортиқча тузга асосланган; Доимий юриш фойдалидир. Аневризма учун диаметр назорат қилинади ва чегара қийматларига эришилганда, қон томир жарроҳ операцияни таклиф қилади.
- Статинлар ва ЛДЛ холестеринни назорат қилиш
- Мақсадли қон босими шифокор томонидан белгиланади
- Чекишни тўлиқ ташлаш
- Ўрта эр денгизи диетаси, тузни чеклаш
- Мунтазам аеробик машқлар, юриш
- Шакар ва тана вазнини назорат қилиш
- Шифокор томонидан белгиланган вақтда аорта диаметрини кузатиш
