Аорта торайса нима бўлади?
Аорта қонни чап қоринчадан тананинг қолган қисмига олиб боради. Коарктация билан, кўкрак минтақасида, одатда артериоз каналининг бирлашмаси яқинида торайган жой мавжуд. Тўсиқ олдидаги қон босимни оширади, шунинг учун мия ва кўз томирлари азобланади ва чап қоринча доимо қаршиликни энгиб, қалинлашади. Констриксия остида қон оқими камаяди. Тана буни интеркостал артериялар орқали айланма йўлларни ишлаб чиқиш орқали қисман қоплайди - вақт ўтиши билан кенгайган томирлар қовурғаларда характерли излар қолдиради.
- Кўпинча аорта истмуси соҳасида торайиш
- Сиқилиш устидаги юқори босим
- Тананинг пастки ярмида қон оқимининг пасайиши
- Чап қоринча гипертрофияси
- Интеркостал артериялар орқали бйпасс томирларининг ривожланиши
- Кўпинча бикуспид аорта қопқоғи билан боғлиқ
Сабаблари ва хавф омиллари
Қусур бачадонда артериоз канали тўқимаси аорта деворига тарқалиб, йўл ёпилганда, уни тортганда ҳосил бўлади. Одатда аниқ сабабни номлаш мумкин эмас. Коарктация ўғил болаларда тез-тез учрайди ва кўпинча икки томонлама аорта қопқоғи билан қўшилади, шунинг учун бемор ҳам қопқоқни текшириши керак. Бу нуқсон қизлардаги Тёрнер синдромига хосдир. Оиланинг туғма юрак нуқсонларига мойиллиги ҳам муҳимдир.
- Хомилада аорта шаклланишининг бузилиши
- Эркак жинси
- Икки томонлама аорта қопқоғи
- Тёрнер синдроми
- Қариндошларда туғма юрак нуқсонлари
- Септал нуқсонлар ва мия томирлари аномалиялари билан комбинация
Турли ёшдаги белгилар
Янги туғилган чақалоқларда артериоз канали ёпилгандан кейин кескин торайган ҳолда, жиддий ҳолат тезда ривожланади: рангпарлик, летаргия, эмизишни рад этиш, тез нафас олиш, оёқларда пулснинг заиф ёки йўқлиги. Катта ёшдаги болаларда ҳеч қандай шикоят бўлмаслиги мумкин ва нуқсон юқори қон босими ёки шовқин билан аниқланади. Ўсмирлар ва катталар юриш пайтида бош оғриғи, бурундан қон кетиш, тиннитус, совуқлик ва чарчаган оёқлардан шикоят қиладилар. Характерли хусусият - заиф оёқлари бўлган кучли, ривожланган қўллар.
- Янги туғилган чақалоқларда: летаргия, нафас қисилиши, оёқларда заиф пулс
- Оёқларда нормал ёки паст босим билан қўлларда юқори босим
- Бош оғриғи, бурундан қон кетиш, тиннитус
- Юриш пайтида оёқларда чарчоқ ва оғриқ
- Солд феет
- Юракда ва элка пичоқлари орасидаги орқада шовқин
Диагностика
Биринчи ва энг қулай қадам бу иккала қўл ва оёқдаги қон босимини ўлчаш ва феморал артерияларда пулсни ҳис қилишдир. Оёқларда босим фарқи ва заифлашган пулс бевосита нуқсонни кўрсатади. Экокардиёграфия торайишнинг жойлашуви ва даражасини, аорта қопқоғи ва чап қоринча ҳолатини кўрсатади. Анатомияни тўғри баҳолаш ва аралашувни режалаштириш учун аортанинг КТ ёки МРИ ўтказилади. Катталардаги кўкрак қафаси рентгенограммаси аорта ва қовурға тузилишидаги характерли ўзгаришларни аниқлаши мумкин. Қон босимини назорат қилиш учун АБПМ керак.
- Қўл ва оёқларда босимни ўлчаш
- Феморал артерияларда пулсни палпация қилиш
- Градиент ва қопқоқни баҳолаш билан экокардиёграфия
- СТ ор МРИ оф тҳе аорта
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси
- АБПМ аралашувдан олдин ва кейин
- ЭКГ
Жарроҳликдан кейин даволаш ва кузатиш
Торайтириш жарроҳлик йўли билан йўқ қилинади: торайган жой кесилади, аортанинг учларини боғлайди ёки пластик жарроҳлик амалга оширилади. Каттароқ болалар ва катталарда, шунингдек, такрорий торайган ҳолда, эндоваскуляр усул кўпинча қўлланилади - томир орқали стентлаш билан балонни кенгайтириш. Оғир касал бўлган янги туғилган чақалоқларда операциядан олдин артериоз канали очиқ қолади. Муваффақиятли тузатишдан сўнг босим одатда пасаяди, аммо баъзи беморларда гипертензия давом этади ва даволанишни талаб қилади. Ҳаёт давомида кузатув: такрорий торайиш ва аорта аневризмаси мумкин.
- Анастомоз билан торайишнинг жарроҳлик резекцияси
- Ямоқ ёки қопқоқ билан аортани тузатиш
- Стентлаш билан балонли ангиопластика
- Янги туғилган чақалоқларда патент каналини сақлаш
- Доимий артериал гипертензияни даволаш
- Экокардиёграфи ва аорта тасвири билан умрбод кузатиш
- Аортис валве ассессмент
