Нима учун суюқлик тўқималарда сақланади?
Одатда, суюқлик капиллярларни тўқималарга доимий равишда тарк этади ва орқага қайтади ва ортиқча лимфа тизими томонидан олиб ташланади. Бу мувозанат бузилганда шиш пайдо бўлади: томирлардаги босим кучаяди, қондаги оқсил миқдори камаяди, томирларнинг ўтказувчанлиги ошади ёки лимфа чиқиши бузилади. Механизмни тушуниш турли сабабларни тушунтиради. Веноз этишмовчилиги билан шишиш кечқурун кучаяди ва тунги дам олишдан кейин камаяди. Юрак этишмовчилигида шиш симметрик, зич, нафас қисилиши билан бирлаштирилган. Буйрак касаллиги билан юз ва кўз қовоқлари кўпинча эрталаб биринчи бўлиб шиширади.
- Томирларда босимнинг ошиши
- Қондаги протеиннинг камайиши
- Буйрак касалликларида натрий ва сувни ушлаб туриш
- Лимфа чиқишининг бузилиши
- Яллиғланиш вақтида қон томирларининг ўтказувчанлигини ошириш
- Дори воситаларининг таъсири
Умумий сабаблар
Катталардаги икки томонлама шишнинг энг кенг тарқалган сабаби сурункали веноз этишмовчилик бўлиб, томир клапанлари ишламай қолади ва оёқларда қон турғунлашади. Кейинчалик юрак этишмовчилиги, оқсил йўқотилиши билан буйрак касаллиги, жигар касаллиги, шунингдек, дори-дармонларни қабул қилиш: қон босимининг баъзи дорилари, гормонал дорилар, оғриқ қолдирувчи воситалар. Шишиш кўпинча иссиқда, узоқ вақт туриш ёки ўтириш пайтида, ҳомиладорлик пайтида ва ҳайздан олдин пайдо бўлади. Бир томонлама шишнинг ўзига хос сабаблари бор, улар орасида чуқур томир тромбози биринчи ўринда туради.
- Сурункали веноз этишмовчилик ва варикоз томирлари
- Юрак этишмовчилиги
- Протеинни йўқотадиган буйрак касаллиги
- Жигар сирози ва кам албумин
- Баъзи дори-дармонларни қабул қилиш
- Иссиқлик, узоқ вақт тик туриш ва ҳаракациз иш
- Ҳомиладорлик
- Бир томонлама шиш билан чуқур томир тромбози
- Эризипел ва лимфедема
Хавфли шишни қандай ажратиш мумкин
Бир оёғида бир неча соат давомида пайдо бўладиган шишиш, бузоқда портлаш оғриғи, терининг ҳарорати ва веноз нақшнинг ошиши билан бирга, чуқур томир тромбози учун шубҳали ҳисобланади. Унинг асосий хавфи - ўпка артериясига кирадиган қон пıҳтıсıнıн ёрилиши, шунинг учун бундай шиш билан шошилинч ташхис қўйиш керак ва текширувдан олдин массаж, иситувчи малҳамлар ва қаттиқ боғлаш қабул қилиниши мумкин эмас. Яна бир хавфли вариант - ёрқин қизариш, аниқ чегара ва юқори тана ҳарорати билан шишиш: бу антибиотикларни талаб қиладиган қизилўнгач бўлиши мумкин. Ётганда нафас қисилиши билан бирга шишиш юрак этишмовчилигини кўрсатади.
- Бир оёқда тез ривожланиш
- Бузоқ оғриғи ва шиширади
- Қизариш ва маҳаллий иситма
- Нафас қисилиши ва кўкрак оғриғи
- Ётганда нафас қисилиши
- Эрталаб юз ва кўз қовоқларининг шишиши
- Сийдик чиқаришнинг камайиши
Сўров
Текширув режаси расмга боғлиқ. Бир томонлама шиш бўлса, тромбозни истисно қилиш учун биринчи навбатда Допплер сонографияси билан томирларнинг ултратовуш текшируви ўтказилади. Икки томонлама шиш учун юрак экокардиёграфи ва ЭКГ ёрдамида баҳоланади, буйраклар сийдик ва креатинин таҳлиллари ёрдамида текширилади, албумин даражаси ва жигар функцияси кўрсаткичлари аниқланади. Қон босимингизни ўлчашга ишонч ҳосил қилинг ва вақт ўтиши билан вазнингизни баҳоланг: тез ўсиш суюқликни ушлаб туришни кўрсатади. Қабул қилинган дори-дармонларни қайта кўриб чиқиш муҳим қисм бўлиб қолмоқда, чунки дори туфайли шиш пайдо бўлади.
- Допплерография билан пастки экстремиталарнинг томирларининг ултратовуш текшируви
- ЭчоСГ ва ЭКГ
- Умумий сийдик тести
- Креатинин ва буйраклар фаолиятини ҳисоблаш
- Албумин ва умумий протеин
- Жигар ферментлари
- Қон босимини ўлчаш ва вазнни назорат қилиш
- Қабул қилинган дори-дармонларни кўриб чиқиш
Уй шароитида даволаш ва чоралар
Даволаш ҳар доим сабабга қаратилган: юрак етишмовчилигида терапия танланади, буйрак касаллигида асосий касаллик даволанади, веноз этишмовчиликда керакли синфдаги компрессион пайпоқ асосий восита бўлиб қолади. Диуретикларни мустақил равишда қабул қилмаслик керак: улар веноз ва доривор шиш билан ёрдам бермайди, аммо калий йўқотилиши, сувсизланиш ва буйраклар фаолиятининг ёмонлашишига олиб келади. Оддий чора-тадбирлар кундалик ҳаётда ёрдам беради: дам олиш пайтида оёқларнинг кўтарилган ҳолати, мунтазам юриш, ҳаракациз иш пайтида бузоқ мушакларини ишлаш, тузни чеклаш ва вазн йўқотиш.
- Асосий касалликни даволаш
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган компрессион пайпоқ
- Дам олиш пайтида оёқнинг кўтарилган ҳолати
- Доимий юриш ва оёқ машқлари
- Тик турган ва ҳаракациз иш пайтида танаффуслар
- Тузни чеклаш
- Ортиқча вазн йўқотиш
- Диуретиклар фақат шифокор томонидан белгиланади
