Томоқ оғриғига нима сабаб бўлиши мумкин?
Томоқ оғриғи билан одамлар фаренкс, бодомсимон безлар ёки гıртлакларда ноқулайликни тушунишади. Томоқнинг орқа шиллиқ қаватининг яллиғланиши фарингит, бодомсимон безларнинг яллиғланиши - тонзиллит ёки тонзиллит, ҳалқумнинг яллиғланиши - ларингит деб аталади, бунда овознинг хириллаши биринчи ўринга чиқади. Оғриқ ўткир, инфекциядан келиб чиққан ёки сурункали, бир неча ҳафта давом этиши мумкин. Характер сабабни тушунишга ёрдам беради: оғриқ ва қуруқлик вируслар ва тирнаш хусусияти билан тез-тез учрайди, бодомсимон безлардаги бляшка билан кучли оғриқ - томоқ оғриғи.
- Фарингит - фаренкснинг яллиғланиши
- Тонзиллит ва тонзиллит - бодомсимон безларнинг яллиғланиши
- Ларингит - хириллаш билан ҳалқумнинг яллиғланиши
- Перитонсиллар хўппоз - бодомсимон яқинидаги хўппоз
- Эпиглоттит - эпиглоттиснинг хавфли яллиғланиши
- Сурункали томоқ оғриғи
Мумкин сабаблар
Кўпинча ўткир томоқ оғриғи вируслар билан боғлиқ - АРВИ, грипп ва коронавирус инфекциясининг қўзғатувчиси. Бактериялар орасида асосий сабаб А гуруҳидаги стрептококклар бўлиб, томоқ оғриғига сабаб бўлади ва мактаб ёшидаги болаларда кўпроқ учрайди. Юқумли мононуклёз оғир томоқ оғриғи, кенгайган лимфа тугунлари ва жигар билан намоён бўлади. Юқумли бўлмаган сабаблар - гастроезофагиал рефлюкс, қуруқ ҳаво, чекиш, шиллиқ дренаж билан аллергик ринит, овозли зўриқиш. Катта ёшли чекувчида доимий бир томонлама оғриқ, фаренкс ва гıртлак ўсимтасини истисно қилишни талаб қилади.
- Вирусли инфекциялар энг кенг тарқалган сабабдир
- Стрептококк томоқ оғриғи
- Юқумли мононуклёз
- Перитонсиллар хўппоз
- Гастроезофагиал рефлюкс
- Қуруқ ҳаво, чекиш, чанг
- Ринит ва синусит туфайли шиллиқ қаватнинг дренажланиши
- Фаренкс ва ҳалқум ўсмалари - камдан-кам ҳолларда
Билан боғлиқ аломатлар
Вирусли инфекция билан томоқ оғриғи одатда бурун оқиши, йўтал, товуш ва конъюнктивит билан бирлаштирилади. Стрептококк тонзиллит, аксинча, юқори иситма, кенгайган бодомсимон безлардаги бляшка, жағ остидаги оғриқли лимфа тугунлари ва йўталнинг этишмаслиги билан тавсифланади. Мононуклёз билан бўйиннинг орқа қисмидаги лимфа тугунлари катталашади, кучли заифлик пайдо бўлади, баъзан эса катталашган талоқ. Қулоққа тарқаладиган бир томонлама оғриқнинг кучайиши, оғизни очиш қийинлиги ва бурун товуши хўппоз белгиларидир. Ошқозон ёниши ва нордон таъми билан эрталаб оғриқ рефлюксга хосдир.
- Бурун оқиши ва йўтал - кўпинча вирус
- Тонсил бляшка ва юқори иситма
- Бўйиндаги оғриқли лимфа тугунлари
- Жиддий заифлик, бўйин бўйлаб кенгайган лимфа тугунлари
- Қулоққа тарқаладиган бир томонлама оғриқ
- Эрталаб юракнинг ёниши ва нордон таъми
Қандай текширувлар керак
Шифокор фаренкс, бодомсимон безларни текширади, бўйиннинг лимфа тугунларини палпация қилади ва махсус клиник мезонларга кўра стрептококк инфекцияси эҳтимолини баҳолайди: ҳарорат, бляшка, лимфа тугунлари, йўталнинг йўқлиги ва ёши. Агар стрептококкдан шубҳа қилинган бўлса, тезкор тест ёки томоқни тозалаш ўтказилади - бу кераксиз антибиотиклардан қочади. Жиддий заифлик ва кенгайган лимфа тугунлари учун тўлиқ қон рўйхати ва мононуклёз учун тестлар буюрилади. Агар керак бўлса, ЛОР шифокори фаренкс ва ҳалқумнинг эндоскопиясини амалга оширади. Агар хўппоз ёки бўйиннинг чуқур инфекцияси шубҳа қилинган бўлса, компютер томографияси буюрилади.
- Фаренкс ва лимфа тугунларини текшириш
- А гуруҳи стрептококклари учун тезкор тест
- Томоққа суртиш маданияти
- Умумий қон текшируви
- Юқумли мононуклёз учун тестлар
- Фаренкс ва ҳалқумнинг эндоскопияси
- Шубҳали хўппоз учун бўйиннинг компютер томографияси
Даволаш ва нима қилиш керак
Вирусли инфекция учун даволаш симптоматикдир: оғриқ қолдирувчи воситалар ва антипиретиклар, илиқ ичимликлар, намлаш, дам олиш. Пастиллар ва чайишлар оғриқни вақтинча энгиллаштириши мумкин. Вируслар учун антибиотиклар ёрдам бермайди ва тикланишни тезлаштирмайди. Улар тасдиқланган стрептококк томоқ оғриғи учун шифокор томонидан белгиланади ва асоратларни олдини олиш учун курсни тўлиқ бажариш муҳимдир. Перитонсиллар хўппози очилади ва дренажланади. Қайта оқим учун парҳез тузатилади ва кислоталикни камайтирадиган дорилар буюрилади. Болаларга ҳар қандай дори-дармонлар педиатр томонидан буюрилади.
- Оғриқ қолдирувчи ва антипиретиклар
- Иссиқ ичимликлар ва ҳавони намлаш
- Дурулама ва лозенжлар
- Антибиотиклар - фақат бактериал томоқ оғриғи учун
- Паратонсиллар хўппозини очиш
- Рефлуксни даволаш
- Чекишни ташлаш
