Қаерда оғрияпти: маҳаллийлаштириш бўйича маслаҳатлар
Ошқозонингизни ақлий равишда зоналарга ажратинг. Оғриқни локализация қилиш ташхис қўймайди, лекин шифокорга қайси органни текширишни бошлашини тушунишга ёрдам беради. Шуни ҳисобга олиш керакки, бошида кўплаб касалликлар диффуз оғриқни келтириб чиқаради, улар кейинчалик силжийди.
- Ошқозон чуқурида (эпигастриум) - гастрит, ошқозон яраси, функционал диспепсия, панкреатит, баъзида миёкард инфаркти.
- Ўнг ҳипокондриюм - холелитиёз, холецистит, жигар касаллиги
- Чап гипохондрия - ошқозон ости бези, талоқ, йўғон ичакнинг эгилиши
- Киндик атрофида - ингичка ичак, аппендицитнинг бошланиши, чурра
- Ўнг ёнбош соҳаси - аппендицит, Крон касаллиги, тухумдон кисталари, сийдик йўлларида тош.
- Чап ёнбош чуқурчаси - дивертикулит, ич қотиши, ИБС, гинекологик сабаблар
- Пубисдан юқорида - систит, бачадон ва қўшимчаларнинг касалликлари, сийдикни ушлаб туриш
- Камар оғриғи - панкреатит
Оғриқнинг табиати
Қандай оғриётганлиги ҳам бир хил даражада муҳимдир. Крамп оғриғи одатда ичи бўш органнинг спазми билан боғлиқ - ичак, ўт йўллари, сийдик йўллари. Ҳаракат билан кучаядиган доимий ортиб бораётган оғриқ, қорин парданинг яллиғланишига хосдир. Овқатланиш билан боғлиқ оғриқлар ошқозон ва ўт пуфагини, нажас билан боғлиқ оғриқлар эса ичакни кўрсатади.
- Ўткир тўсатдан - тешилиш, колик, кист ёрилиши, эктопик ҳомиладорлик
- Бир неча соат давомида ортиб боради - аппендицит, холецистит, панкреатит
- Сурункали такрорланувчи - ошқозон яраси, ИБС, яллиғланишли ичак касаллиги
- Оч ва кечаси - ўн икки бармоқли ичак яраси
- Ёғли овқатлардан кейин - ўт пуфаги, ошқозон ости бези
Билан боғлиқ аломатлар
Шифокор, албатта, ҳарорат, нажас, сийиш, ҳайз даври, вазн йўқотиш, дори-дармонларни қабул қилиш ва олдинги операциялар ҳақида сўрайди. Бу маълумот баъзан тест натижаларидан муҳимроқдир.
- Иситма - яллиғланиш ёки инфекция
- Бўшашган ахлат - ичак инфекцияси, колит
- Нажас ва газларни ушлаб туриш - обструкция
- Сариқлик - жигар ва ўт йўлларининг касалликлари
- Сийдик чиқаришнинг бузилиши, сийдикда қон - урологик сабаблар
- Оғирликни йўқотиш - сурункали касалликлар ва ўсмалар
Диагностика
Асос - қорин бўшлиғини текшириш ва палпация қилиш. Кейинчалик, қон тестлари (лейкоцитлар, СРП, жигар тестлари, амилаза, липаз), умумий сийдик тести ва аёлларда ҳомиладорлик тести буюрилади. Қорин бўшлиғи органлари, буйраклар ва тос аъзоларининг ултратовуш текшируви деярли ҳар доим амалга оширилади. Ўткир оғриқлар ва ноаниқ расм учун КТ қўлланилади. Сурункали оғриқлар гастроскопия, колоноскопия ва нажас тестлари ёрдамида аниқланади.
- Умумий ва биокимёвий қон тести, СРП
- Умумий сийдик тести
- Қорин бўшлиғи, буйраклар ва тос аъзоларининг ултратовуш текшируви
- Ўткир оғриқлар учун қорин бўшлиғининг компютер томографияси
- Сурункали шикоятлар учун гастроскопия, колоноскопия
- Кекса одамларда қориннинг юқори қисмида оғриқлар учун ЭКГ
Шифокорни кўришдан олдин нима қилиш керак
Ўткир кучли оғриқлар бўлса, овқат истеъмол қилмаслик, лаксатифларни ичмаслик, ҳўқна қилмаслик ва ошқозонга иситиш ёстиғини қўлламаслик яхшироқдир: иссиқлик яллиғланишнинг ривожланишини тезлаштириши мумкин. Жарроҳ томонидан текширилишидан олдин оғриқ қолдирувчи воситалар клиник кўринишни хиралаштириши мумкин. Хавотир берувчи белгиларсиз ўртача, такрорий оғриқлар учун сиз гастроентерологга мурожаат қилишингиз ва кундаликни юритишингиз мумкин: қачон оғрияпти, нимадан кейин, нима уни энгиллаштиради.
- Агар ташвиш берувчи белгилар мавжуд бўлса, тез ёрдам чақиринг
- Ошқозонингизни иситманг ёки лаксатифларни қабул қилманг
- Ўткир оғриқлар бўлса, текширувдан олдин оғриқ қолдирувчи воситаларни қабул қилманг
- Оғриқнинг бошланиш вақтини, табиатини ва ўзгаришларини ёзиб олинг
- Учрашувга дори-дармонлар рўйхатини ва олдинги текширувлар натижаларини олиб келинг.
