Офталмология: касалликлар, белгилар ва даволаш

Синиши хатолар - бу тасвирнинг кўзнинг тўр пардасидан узоқда жойлашганлиги ва кўришнинг хиралашганлиги. Буларга миёпи, узоқни кўра олмаслик ва астигматизм киради. Бу одатий маънода кўзнинг касалликлари эмас, балки унинг оптикасининг хусусиятлари ва улар кўзойнак, линзалар ёки жарроҳлик билан тузатилади. Болалик миёписи алоҳида эътиборга лойиқдир: у кўз ўсиб бораётган пайтда ривожланади ва замонавий офталмология бу жараённи секинлаштириши мумкин - лекин агар у ўз вақтида бошланган бўлса.

Кўзлардаги оғриқ юзаки бўлиши мумкин - кесиш, пичоқлаш, қум ҳисси билан - ёки чуқур, босиш, оғриқ, бошга нурланиш. Юзаки оғриқлар кўпинча шох парда ва конъюнктива билан боғлиқ: моте, эрозия, кератит, қуруқ кўз, конъюнктивит. Чуқур оғриқ увеит, склерит, глаукоманинг ўткир ҳужуми, оптик неврит ва орбита тўқималарининг яллиғланиши билан содир бўлади. Баъзида кўз мигрен, синусит, визуал чарчоқ ёки невралгия туфайли оғрийди. Кўпгина сабаблар жуда даволаш мумкин, аммо баъзилари бир неча соат ёки кун ичида доимий кўриш қобилиятини йўқотиши мумкин. Шунинг учун, кўришнинг пасайиши, қизариш, фотофоби, камалак доиралари ёки жароҳатлардан кейин оғриқлар уйда даволанишни эмас, балки офталмолог томонидан дарҳол текширувни талаб қилади.

Ёшга боғлиқ макула насли ёки макула дегенерацияси - бу аниқ кўриш, ўқиш ва юзлар ва рангларни таниб олиш учун масъул бўлган тўр парданинг марказий қисмидаги сурункали касаллик. Касаллик одатда 50-55 ёшдан кейин ривожланади ва кекса одамларда марказий кўришнинг қайтарилмас пасайишининг асосий сабабларидан биридир. Секин-аста ривожланадиган қуруқ шакл ва кўзнинг тўр пардаси остида патологик томирлар ўсиб чиқадиган ҳўл шакл мавжуд ва кўриш бир неча ҳафта давомида ёмонлашиши мумкин. Асосий аломатлар - тўғри чизиқларнинг эгрилиги, марказда лойқа ёки қоронғи нуқта. Периферик кўриш сақланиб қолади, шунинг учун АМД тўлиқ кўрликка олиб келмайди. Нам шакл, агар эрта бошланган бўлса, инъэкция билан даволанишга яхши жавоб беради, шунинг учун биринчи белгиларда дарҳол офталмологга мурожаат қилишингиз керак.

Туғма катаракт - бу туғилиш пайтида мавжуд бўлган ёки ҳаётнинг биринчи ойларида пайдо бўладиган линзаларнинг хиралашиши. Булутли линзалар ретинага аниқ тасвирни узатмайди ва боланинг кўриш тизими фақат шу даврда созланади. Агар сигнал қабул қилинмаса, кўз ва мия ўртасидаги алоқалар шаклланмайди ва чуқур амблиёпия ривожланади, бу энди тузатиб бўлмайди. Шунинг учун вақт ҳал қилувчи аҳамиятга эга: улар ҳаётнинг биринчи ҳафталари ва ойларида оғир катарактларни операция қилишга ҳаракат қилишади. Энг кўзга кўринган белги - оқ ёки кулранг ўқувчи, флеш-фотосуратларда одатий қизил порлаш йўқ. Бундай ҳолда, бола онанинг юзига эргашмаслиги ва унинг нигоҳини тузатмаслиги мумкин.

Иккиламчи катаракт - бу аввалги касалликнинг қайтиши эмас, балки жарроҳлик пайтида сунъий линза қўйилган ингичка орқа капсуланинг хиралашиши. Объэктивнинг ўзи шаффоф бўлиб қолади ва булутли бўлмайди: унинг орқасидаги плёнка булутли бўлади. Қолган эпителий ҳужайралари капсула бўйлаб ўсади ва ёруғлик тарқала бошлайди. Муваффақиятли операциядан бир неча ой ёки йиллар ўтгач, кўриш яна хиралашади ва чироқлар атрофида порлаш ва ҳалолар пайдо бўлади. Вазият тез-тез учрайди, кўз учун хавфли эмас ва бир неча дақиқа давом этадиган кесмаларсиз ёки беҳушликсиз амбулатор лазер усули билан бутунлай ҳал қилинади.

Гемофталмос - қоннинг витреус танасига кириши, кўз бўшлиғини тўлдирадиган шаффоф жел. Одатда, ёруғлик у орқали тўр пардага тўсқинликсиз ўтади; қон нурларни тарқатади ва одам тўсатдан пардани, кўплаб сузувчи сояларни кўради ёки бир кўзда деярли кўришни йўқотади. Одатда оғриқ йўқ. Қон кетишининг ўзи касаллик эмас, балки сигналдир: бирор жойда томир шикастланган. Кўпинча диабетик ретинопатия, ретинанинг ёрилиши ёки ажралиши, ретинал вена тромбози ва травма туфайли юзага келади. Шунинг учун асосий вазифа қоннинг ҳал этилишини кутиш эмас, балки унинг манбасини имкон қадар тезроқ топишдир.

Дасрёсйститис - бу кўзнинг ички бурчагида жойлашган лакримал қопнинг яллиғланиши. Кўз ёшлари одатда бурун бўшлиғига назолакримал канал бўйлаб лакримал пункта ва халта орқали оқади. Агар канал тиқилиб қолса, кўз ёши тўхтаб қолади, унда бактериялар кўпаяди ва яллиғланиш ривожланади. Янги туғилган чақалоқларда, одатда, туғилишдан олдин очилишга улгурмаган канал охиридаги юпқа плёнка сабаб бўлади: кўз суви оқади ва йиринглайди, қопнинг майдонига босилганда эса йиринг чиқади. Кўпгина болаларда очиқлик ўз-ўзидан ёки массаждан кейин тикланади. Катталардаги дасрёсйститис каналнинг орттирилган торайиши билан боғлиқ ва кўпинча жарроҳлик амалиётини талаб қилади. Оғриқли шиш билан ўткир дасрёсйститис орбитага тарқалиши мумкин, шунинг учун бундай аломатлар шошилинч текширувни талаб қилади.

Ранг кўрлиги - бу рангни кўришнинг бузилиши бўлиб, унда одам маълум сояларни камроқ ажрата олади. Ретинада уч турдаги конуслар рангни идрок этиш учун жавобгардир, спектрнинг қизил, яшил ва кўк қисмларига сезгир. Турлардан бири тўғри ишламаса ёки этишмаётган бўлса, баъзи соялар бирлашади. Кўпинча қизил-яшил камситиш азобланади ва аксарият ҳолларда бу хусусият туғма ва ирсийдир ва шунинг учун ҳаёт давомида барқарор. Олинган рангни кўриш бузилиши ретинанинг ва оптик асаб касалликларида юзага келади ва туғма касалликлардан фарқли ўлароқ, асосий касалликни текшириш ва даволашни талаб қилади.

Диплопия - бу битта объэктни иккита деб қабул қилиш. Одатда, мия иккала кўздаги тасвирларни битта расмга бирлаштиради; Бунинг учун кўзлар қатъий мувофиқлаштирилган ҳолда ҳаракатланиши керак. Агар кўз мушаклари ёки уларни бошқарадиган нервларнинг иши бузилган бўлса, кўзларнинг ўқлари ажралиб чиқади ва одам иккита тасвирни кўради. Камроқ, икки томонлама кўриш бир кўзда пайдо бўлади ва оптика билан боғлиқ - линзаларнинг булутланиши, шох парда, қуруқлик. Диплопия мустақил касаллик эмас, балки аломатдир ва унинг аҳамияти шундаки, у шифокорга сабабни кўрсатади: оддий кўз чарчоқларидан тортиб шошилинч ёрдам талаб қиладиган ҳолатларгача.

Кўз қовоғи одатда кўз олмасига маҳкам жойлашади ва кирпиклар ташқарига йўналтирилади. Инверсия (энтропион) билан кўз қовоғининг қирраси ичкарига бурилади ва кирпиклар шох пардани ишқалай бошлайди - оғриқ, қум ҳисси ва ошқозон яраси хавфи пайдо бўлади. Эверсия (эктропион) билан кўз қовоғи, аксинча, кўздан узоқлашади: лакримал пунктум кўз ёшларини тўплашни тўхтатади, кўз доимо сувга тушади ва конъюнктива қурийди ва қизариб кетади. Иккала ҳолат ҳам кўпинча кўз қовоғи тўқималарининг ёшга боғлиқ заифлашиши билан боғлиқ, аммо чандиқ, юз фалажи ёки туғма ҳолатнинг натижаси бўлиши мумкин. Томчилар симптомларни энгиллаштиради, аммо кўз қовоғининг ҳолатини фақат жарроҳлик йўли билан тузатиш мумкин.