Рангни кўришнинг бузилиши нима?
Дунё кулранг сояларда идрок этиладиган тўлиқ ранг кўрлиги жуда кам учрайди. Одатда биз қисман бузилиш ҳақида гапирамиз: конуснинг турларидан бирининг сезгирлиги камаяди ёки бу тур йўқ. Қизил-яшил бузилишлар билан одам қизилни жигарранг ва яшил ранг билан аралаштириб юборади ва бу диапазондаги сояларни, айниқса кам ёруғликда фарқлашда қийинчиликларга дуч келади. Кўк-сариқ бузилишлар камроқ учрайди ва тез-тез сотиб олинади. Туғма ранг кўрлиги бўлган одамлар дунёни қора ва оқ рангда кўрмайдилар: улар кўпчилик рангларни ажратиб турадилар, лекин улар учун баъзи соялар бирлашади.
- Протанопия ва протаномалия - қизил рангдаги бузилишлар
- Деутеранопия ва деутераномалия - яшил рангда
- Тританопия - кам учрайдиган кўк касаллик
- Акроматопси - рангни кўришнинг тўлиқ йўқлиги, жуда кам
- Ретина ва асаб касалликларида орттирилган шакллар
Нима учун пайдо бўлади ва қандай қилиб мерос бўлиб ўтади
Конженитал қизил-яшил ранг кўрлиги Х хромосомасида жойлашган генлар билан боғлиқ. Эркаклар битта Х хромосомага эга, шунинг учун ўзгартирилган ген дарҳол намоён бўлади; аёлларда иккинчи соғлом Х хромосома одатда нуқсонни қоплайди ва улар кўпинча ташувчилардир. Шундай қилиб, машҳур нақш: бу хусусият бободан қиз орқали набирага ўтади. Олинган рангни кўриш бузилиши оптик асаб ва ретинанинг касалликлари, катаракт, глаукома, диабет, шунингдек, баъзи дориларнинг ён таъсири сифатида юзага келади.
- Х-боғланган мерос
- Эркаклар аёлларга қараганда сезиларли даражада тез-тез таъсирланади
- Аёллар геннинг ташувчиси бўлиш эҳтимоли кўпроқ
- Неврит ва оптик асаб атрофиясининг орттирилган шакллари
- Объэктивдаги ёшга боғлиқ ўзгаришлар
- Баъзи дориларнинг ён таъсири
У ўзини қандай намоён қилади?
Туғма ранг кўрлиги одатда кундалик ҳаётга аралашмайди ва инсон бу ҳақда узоқ вақт билмайди: болалигиданоқ у рангларни ўргатганидек номлайди. Ишоралар орасида пишган ва пишмаган меваларни фарқлашда қийинчиликлар, симлар ва графиклар рангларидаги чалкашликлар, ёмон кўришда светофорлар билан боғлиқ қийинчиликлар киради. Бола таниш нарсаларни нотўғри ранглаши мумкин. Олинган бузилишлар бошқача ҳис қилади: ранглар &қуот;сўнади&қуот;, кўпинча бир кўзда ва бу кўришнинг бошқа шикоятлари билан бирга келади.
- Қизил, яшил ва жигаррангнинг чалкашлиги
- Рангли графикалар ва диаграммалар билан қийинчилик
- Пишган меваларни танлашда қийинчиликлар
- Бола расмларни ғайриоддий тарзда ранглайди
- Олинган шаклда гулларнинг сўлиши
- Кўзлар орасидаги рангни идрок этишдаги фарқ
Рангни кўриш қандай синовдан ўтказилади
Асосий усул полихроматик жадваллар бўлиб, уларда рақамлар ва рақамлар рангли нуқталардан иборат: нормал рангни кўрадиган одам баъзи тасвирларни кўради, рангни кўриш қобилияти бузилган одам бошқаларни кўради ёки ҳеч нарсани кўрмайди. Синов яхши кундузи, ҳар бир кўз алоҳида, рангли линзаларсиз амалга оширилади. Бузилишнинг тури ва даражасини аниқ аниқлаш учун аномалоскоп ва ранг намуналарини саралаш билан тестлар қўлланилади. Агар бузилиш болаликда пайдо бўлмаса, кўзнинг тубини текшириб кўринг, кўриш майдонини текширинг ва керак бўлганда неврологга мурожаат қилинг.
- Полихроматик жадваллар
- Ҳар бир кўзни алоҳида текшириш
- Бузилиш турини аниқлаш учун аномалоскоп
- Рангларни саралаш тестлари
- Олинган шаклда фундусни текшириш
- Кўрсаткичлар бўйича периметрия ва невролог билан маслаҳатлашув
Ранг кўрлиги билан яшаш
Туғма касалликни даволаш мумкин эмас ва ривожланмайди, шунинг учун асосий вазифа мослашишдир. Рангга эмас, балки светофорнинг ҳолатига эътибор қаратиш, нарсаларни таглавҳалар билан белгилаш, рангни аниқлаш иловалари ва экранларда контраст созламаларидан фойдаланиш одати ёрдам беради. Филтрли кўзойнак ва линзалар мавжуд: улар ранг кўришни тикламайди, лекин баъзи одамлар учун улар индивидуал сояларни яхшироқ ажратишга ёрдам беради. Чекловлар ранг хавфсизлик учун муҳим бўлган касбларга тааллуқлидир; ҳайдовчиларга ва бир қатор касбларга қўйиладиган талаблар тиббий комиссия томонидан аниқлаштирилади.
- Сигнал рангига эмас, балки позицияга эътибор қаратинг
- Ранг кодлари ўрнига имзолар ва белгилар
- Рангни аниқлаш иловалари
- Экран контрастини созлаш
- Кўзойнакни филтрлаш ёрдам сифатида
- Тиббий кўрикда касбий талабларни тушунтириш
