Қандай қилиб тош сийдик йўлига тушади?
Деярли барча сийдик йўллари тошлари дастлаб буйракда ҳосил бўлади. Тош косанинг деворидан узилиб, пастга қараб ҳаракатлана бошлаганда, у сийдик йўлига киради - узунлиги тахминан 30 сантиметр бўлган ингичка канал, буйракни сийдик пуфаги билан боғлайди.
Сийдик чиқариш йўлида учта физиологик торайиш мавжуд бўлиб, у эрда тош кўпинча тиқилиб қолади: буйрак тос бўшлиғидан чиқиш жойи, ёнбош томирлари билан кесишиш жойи ва сийдик пуфагига кириш. Айнан шу даражаларда соқчилик пайдо бўлади.
Тош ҳаракатланаётганда, уретернинг девори спазм ва шиш билан реаксияга киришади, бу эса лüменни янада тўсиб қўяди. Сийдик буйраклар томонидан ишлаб чиқаришни давом эттиради, лекин ташқарига чиқа олмайди - буйрак пелвиси ичидаги босим кучаяди ва бу характерли пароксисмал оғриқни келтириб чиқаради.
Сийдик чиқариш каналида тош пайдо бўлишининг белгилари
- Бир томондан пастки орқа ёки ён томонда тўсатдан кучли пароксисмал оғриқ
- Оғриқнинг радиация пастга қараб: чаноқ, ташқи жинсий аъзолар, соннинг ички қисмига
- Безовта хулқ-атвор - бемор қотиб қоладиган қорин оғриғидан фарқли ўлароқ, одам қулай позицияни топа олмайди.
- Кўнгил айниши, қусиш, шиширади, газни ушлаб туриш
- Сийдикдаги қон - микроскопикдан кўзга кўринадиган даражада
- Тез-тез, оғриқли сийиш ва сийдик йўлларининг пастки учдан бир қисмидаги тош туфайли нотўғри чақириш
- Сийдик чиқаришнинг камайиши
- ИНФЕКЦИОН туфайли ҳароратнинг ошиши
Диагностика
- Сийдик чиқариш тизимининг контрасциз компютер томографияси танлов усули ҳисобланади: ҳар қандай таркибдаги тошни, унинг аниқ ҳажмини, зичлигини ва туриш даражасини кўрсатади.
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви - пелосалисеал тизимнинг кенгайишини аниқлайди; Сийдик йўлларининг ўрта учдан бир қисмидаги тошнинг ўзи кўпинча ултратовушда кўринмайди
- Сурвей урографияси - рентген-мусбат тошларни кўради
- Умумий сийдик таҳлили - қизил қон таначалари, оқ қон ҳужайралари, туз кристаллари
- ИНФЕКЦИОН шубҳаси учун сийдик маданияти
- Буйрак фаолиятини баҳолаш учун қондаги креатинин
- Узоқ муддатли обструкция учун экскретор урография ёки динамик синтиграфия
КТ бўйича тош зичлиги амалий аҳамиятга эга: жуда зич тошларни масофадан эзиб ташлаш қийин ва улар учун контактли литотрипсия дарҳол режалаштирилган.
Тош ўз-ўзидан чиқиб кетадими?
Ўз-ўзидан ўтиш эҳтимоли биринчи навбатда тошнинг катталиги ва даражасига боғлиқ.
- 4-5 мм гача - кўп ҳолларда ўз-ўзидан кетади, айниқса сийдик йўлининг пастки учдан бир қисмидан
- 5-7 мм - камроқ тез-тез пасаяди, кузатиш ва тиббий ёрдамни талаб қилади
- 7-8 мм дан ортиқ - улар камдан-кам ҳолларда ўз-ўзидан чиқадилар; одатда фаол тактикалар талаб қилинади
- Сийдик йўлларининг юқори учдан бир қисмидаги тошлар бир хил ўлчамдаги пастки учдан бир қисмидаги тошларга қараганда осонроқ ўтади.
Кузатув тактикасига фақат оғриқ назорат қилинса, инфекция бўлмаса ва буйраклар фаолияти сақланиб қолса жоиздир. Буни кечиктириш мумкин эмас: тошнинг узоқ вақт туриши сийдик йўлларининг цисатрисиал стриктурасининг шаклланишига ва буйракнинг қайтарилмас шикастланишига олиб келади.
Даволаш: тошни олиб ташлаш усуллари
- Контакт уретеролитотрипси - эндоскоп сийдик йўли ва сийдик пуфаги орқали тошга ўтказилади; ҳисоб лазер томонидан йўқ қилинади ва парчалар чиқарилади. Ҳар қандай зичликдаги сийдик тошлари учун энг универсал усул
- Пневматик майдалаш - тош пробнинг механик импулслари билан йўқ қилинади; зич тошлар учун самарали
- Ташқи зарба тўлқинли литотрипси (ЭСВЛ) - кичик зичликдаги сийдик йўлларининг юқори учдан бир қисмидаги тошлар учун мос келадиган асбобларни киритмасдан.
- РИРС - эгилувчан уретерореноскопия, тош буйрак ичига қайтиб кетганда қўлланилади.
- Лапароскопик уретеролитотомия - эндоскопик усуллар натижа бермаса, катта, узоқ муддатли ва таъсирланган тошлар учун.
- Уретерал стентлаш - сийдик чиқаришни фавқулодда тиклаш учун, шунингдек парчаланишдан кейин шиш ва парчалар билан тўсқинлик қилишнинг олдини олиш учун ўрнатилади.
- Перкутан нефростомия - оғир йирингли яллиғланиш учун, стент қўйишнинг иложи бўлмаганда.
Ҳужум пайтида нима қилиш керак
- Обратиться за медицинской помощью — почечная колика требует врачебной оценки и адекватного обезболивания
- Не принимать мочегонные и не пить большими объёмами: при перекрытом мочеточнике это усиливает давление в почке
- Не прикладывать тепло при повышенной температуре
- Сохранить отошедший камень, если он вышел, — его состав определит профилактику
- Не откладывать обследование после того, как приступ прошёл: стихание боли не означает, что камень вышел, — иногда это признак того, что почка перестала функционировать
Тошни олиб ташлашдан кейин
- Кичик бўлакларни ювиш учун сув ичишни давом этинг
- Шифокор томонидан белгиланган вақтда ултратовуш ёки компютер томографиясини назорат қилинг
- Стентни ўз вақтида олиб ташланг - муддати ўтган стент тузлар билан тўлиб кетади ва ўзи муаммолар манбаи бўлади.
- Таркибни таҳлил қилиш учун тошни юборинг
- Такрорий тошлар учун метаболик тестдан ўтинг
- Таҳлил натижаларига кўра овқатланиш ва ичиш режимини созланг
Тошкентда сийдик йўлидаги тошлар қаерда даволанади
Уретерал тошларни даволаш кечаю кундуз мавжудлигини талаб қилади: КТ, лазерли эндоскопик стенд, операция хонаси ва шифохона. Мураккаб курс бўлса, кейинги бир неча соат ичида ёрдам керак.
Пойтахтимиздаги “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Ташкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида сийдик йўлларидаги тошларни контакт лазер ва пневматик майдалаш, стентлаш ва лапароскопик операциялар амалга оширилмоқда.
Агар қўлингизда компютер томографияси ёки ултратовуш текшируви бўлса, расмлар ва дискни ўзингиз билан олиб боринг - бу қарор қабул қилиш жараёнини тезлаштиради ва такрорий текширувлардан қочади. Контактлар ва онлайн рўйхатдан ўтиш саҳифада қуйида келтирилган.