Қувиқ қандай нормал ишлайди?
Сийдик чиқариш - бу мия ва орқа мия томонидан мувофиқлаштирилган мураккаб рефлекс. Тўпланиш босқичида сийдик пуфаги мушаклари бўшашади ва сфинктер ёпилади. Сийдик чиқариш вақтида бунинг акси бўлади: мушак қисқаради ва сфинктер бир вақтнинг ўзида бўшашади.
Агар асаб йўллари шикастланган бўлса, бу уйғунлик бузилади. Зарар даражасига қараб, тубдан фарқли суратлар пайдо бўлади.
- Гиперактив (спастик) вариант - сийдик пуфаги ҳажми кичик бўлса, беихтиёр қисқаради; маълум даражадан юқори бўлган орқа мия лезёнларида ва кўп склерозда типик
- Гипоактив (суст) вариант - сийдик пуфаги ёмон қисқаради, чўзилади ва бўшамайди; орқа мия ва периферик нервларнинг пастки қисмларига, шу жумладан қандли диабетга зарар этказиш характерлидир
- Детрусор-сфинктер диссинергияси - қовуқ мушаклари қисқаради ва сфинктер бу вақтда бўшашмайди, балки қисқаради; буйраклар учун энг хавфли вариант
Сабаблари
- Орқа мия ва орқа мия шикастланиши
- Кўп склероз
- Қон томирлари ва бошқа мия шикастланиши
- Паркинсон касаллиги
- Диабетик нейропатия сийдик пуфагининг бўшашишининг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир
- Кауда эқуина сиқилиши билан чуррали интервертебрал дисклар
- Мия ва орқа мия ўсмалари
- Туғма аномалиялар: орқа мия
- Нервнинг шикастланиши билан тос аъзоларида кенг кўламли жарроҳликнинг оқибатлари
- Сурункали алкоголизм ва токсик полиневопатиялар
Семптомлар
- Тез-тез сийиш ва спастик вариант билан тўсатдан чақириш
- Сийдик чиқаришнинг бузилиши
- Сийдик чиқаришда қийинчилик, секин оқим, зўриқиш керак
- Тўлиқ бўшатилмаслиги ва қолдиқ сийдикнинг катта миқдори ҳисси
- Сийдикни тўлиқ ушлаб туриш
- Истакнинг йўқлиги ёки аксинча, тўлиқлик ҳисси
- Сийдик чиқариш йўлларининг такрорий инфекциялари
- Қувиқ тўла бўлганда доимий томчилар
- Перине ҳудудида ич қотиши ва сезувчанлик
Нейроген сийдик пуфаги нима учун хавфли?
- Весикоуретерал рефлюкс - сийдикнинг буйракларга тўпланиши
- Буйрак тўқималарининг аста-секин йўқолиши билан гидронефроз
- Такрорий пиелонефрит
- Сурункали буйрак касаллиги ва буйрак этишмовчилиги
- Қувиқ ва буйраклардаги тошлар
- Уросепсис
- Ҳаракациз беморларда босим яралари ва иккиламчи инфекциялар
- Орқа мия шикастланиши юқори бўлган беморларда автоном дисрефлексия - босимнинг ҳаёт учун хавфли кўтарилиши
Прогнозни аниқлайдиган асосий параметр тўпланиш босқичида сийдик пуфаги ичидаги босимдир. Буйракларга зиён этказадиган нарса идрар тута олмаслик ёки ушлаб туриш эмас, балки юқори қон босимидир. Шунинг учун даволашнинг мақсади сийдик пуфагини паст босим режимига ўтказиш сифатида тузилган.
Диагностика
- Сийдик чиқариш ва катетеризация журнали
- Қолдиқ сийдикни мажбурий аниқлаш билан буйраклар ва сийдик пуфагининг ултратовуш текшируви
- Кенг қамровли уродинамик тадқиқот - асосий усул: сийдик пуфагидаги босимни, унинг сиғимини ва сфинктер билан мувофиқлаштиришни ўлчаш.
- Креатинин ва тахминий гломеруляр филтрация тезлиги
- Умумий таҳлил ва сийдик маданияти
- Узоқ муддатли катетеризация, тошлар, сийдикдаги қон учун систоскопия
- Қайта оқимни аниқлаш учун систоуретрографияни бекор қилинг
- Невролог билан маслаҳатлашиш ва асосий касалликни текшириш
Даволаш
- Вақти-вақти билан ўз-ўзини катетеризация қилиш тўлиқ бўлмаган бўшатишнинг асосий усули ҳисобланади; бемор томонидан мустақил равишда жадвалга мувофиқ амалга оширилади ва доимий катетердан афзалроқдир
- Қувиқ мушакларининг фаолиятини камайтирадиган дорилар - спастисите бўлса
- Ичак ҳаракатини энгиллаштириш учун алфа блокерлар
- Қувиқнинг ботулинум терапияси - дори воситаларига чидамли кучли гиперактивлик учун; кўпинча ўз-ўзини катетеризация билан бирлаштирилади
- Нейромодуляция
- Систостомия - агар уретра орқали катетеризация қилиш мумкин бўлмаса
- Қувиқ ҳажмини жарроҳлик йўли билан ошириш - баъзи оғир ҳолатларда
- Сийдик чиқариш йўллари инфекцияларини даволаш ва олдини олиш
- Асосий неврологик касалликларни даволаш
- Суюқликни қабул қилиш ва соатлаб бўшатиш режими
Кузатиш: нега умрбод?
- Ўзингизни яхши ҳис қилсангиз ҳам, креатининни мунтазам равишда кузатиб бориш ва буйракларнинг ултратовуш текшируви
- Қолдиқ сийдик ҳажмини даврий баҳолаш
- Агар аломатлар ўзгарса, уродинамик тадқиқотларни такрорланг
- Қон босимини назорат қилиш
- Инфекцияларни ўз вақтида даволаш, аммо асемптоматик бактериурия учун антибиотикларни назорациз ишлатмасдан.
- Бемор ва унинг қариндошларини катетеризация усуллари ва асоратларнинг белгилари ҳақида маълумот бериш
Тошкентда улар қаерда кузатилади ва даволанади
Нейроген сийдик пуфагини бошқариш уролог ва невролог ўртасидаги ҳамкорликни, шунингдек, уродинамик текширув ва эндоскопик муолажаларга киришни талаб қилади.
Пойтахтимизда бундай беморларни кузатиш ва даволаш, жумладан, сийдик пуфагининг ботулинум терапияси ва сийдик чиқаришни жарроҳлик йўли билан ўтказиш УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилмоқда.
Учрашувда неврологдан эслатма олинг ва асосий касалликнинг бориши тўғрисида маълумот олинг - тактикалар бевосита асаб тизимининг шикастланиш даражаси ва табиатига боғлиқ. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
