Простата аденомаси нима
Простата бези сийдик пуфаги остида жойлашган ва уретранинг бошланғич қисмини қоплайди. Ёши билан унинг тўқимаси ўсиб боради - яхши тугунлар ҳосил бўлади, улар аста-секин уретрани ичкаридан сиқиб чиқаради, худди бог ъшлангини сиқиб чиқарадиган қўл каби.
Қувиқ торайган йўлак орқали сийдик чиқариш учун кўпроқ ишлаши керак. Аввалига у энгади: мушак девори қалинлашади ва аломатлар деярли сезилмайди. Вақт ўтиши билан компенсация тугайди, сийдик пуфаги бутунлай бўшатилишини тўхтатади ва сийдик доимий равишда унда қолади.
Тушуниш муҳим: безнинг катталиги ва шикоятларнинг оғирлиги бевосита боғлиқ эмас. Уретра томон ўсадиган кичик аденома жиддий аломатларга олиб келиши мумкин, каттаси эса сизни безовта қила олмайди. Шунинг учун даволаниш тўғрисидаги қарор безнинг ҳажмига қараб эмас, балки шикоятлар, текширув маълумотлари ва асоратларнинг умумийлиги билан қабул қилинади.
Простата аденомасининг белгилари
БПҲ нинг барча кўринишлари одатда икки гуруҳга бўлинади: сийдик чиқиши қийинлиги ва сийдик пуфагининг тирнаш хусусияти билан боғлиқ бўлганлар.
- Тўхтатилиши мумкин бўлган заиф, суст сийдик оқими
- Сийдик чиқаришни бошлаш учун зўриқиш керак
- Бир неча сония давомида сийиш бошланишида кечикиш
- Қувиқнинг тўлиқ бўшатилмаслиги ҳисси
- Кун давомида кичик қисмларда тез-тез сийиш
- Кечаси ҳожатхонага бориш учун туриш - ноктурия; энг эрта ва энг заиф аломатлардан бири
- Тўсатдан, назорат қилиш қийин, баъзида сийдик оқиши билан
- Сийдик чиқариш охирида томизиш
Тунги кўтарилишлар алоҳида эътиборга лойиқдир. Эркаклар кўпинча уларни ёшга боғлайди ва йиллар давомида шифокорга мурожаат қилмайди, гарчи бу уйқуни бузадиган, чарчоқни оширадиган ва кекса одамларда йиқилиш хавфини оширадиган ноктуриядир.
Сабаблари ва хавф омиллари
БПҲ ривожланишининг аниқ механизми тўлиқ тушунилмаган. Асосий ролни гормонал даражадаги ёшга боғлиқ ўзгаришлар - простата тўқималарининг ўсишига таъсир қилувчи тестостерон, диҳидротестостерон ва эстрогенларнинг нисбати ўйнайди.
- Ёш - асосий омил; 50 йилдан кейин эҳтимоллик сезиларли даражада ошади ва ҳар ўн йил ичида ортади
- Ирсият: ота ёки акадаги аденома хавфни оширади ва касалликнинг бошланишини эрта ёшга ўтказади
- Семизлик ва метаболик синдром
- 2-тоифа қандли диабет
- Артериал гипертензия ва атеросклероз
- Кам жисмоний фаоллик
- Тосда сурункали яллиғланиш жараёнлари
Оммабоп эътиқоддан фарқли ўлароқ, аденома жинсий фаоллик ёки унинг этишмаслиги туфайли ривожланмайди, алоқа орқали ўтмайди ва олдинги жинсий йўл билан юқадиган инфекцияларнинг натижаси эмас.
Нима учун аденома хавфли: асоратлар
- Ўткир сийдик тутилиши - сийдик пуфаги тўлганида тўсатдан сийишнинг мумкин эмаслиги; тез ёрдам талаб қилади
- Сурункали сийдикни доимий катта ҳажмдаги қолдиқ сийдик билан ушлаб туриш
- Қовуқ тошлари турғун сийдикда ҳосил бўлади
- Сийдик чиқариш йўлларининг такрорий инфекциялари ва сурункали систит
- Весикоуретерал рефлюкс, гидронефроз ва буйрак шикастланиши
- Сурункали буйрак касаллиги ва ривожланган ҳолатларда буйрак этишмовчилиги
- Қувиқ бўйинининг кенгайган томирларидан қон кетиши
- Қайтариб бўлмайдиган ҳаддан ташқари кучланиш ва сийдик пуфагининг қисқариш қобилиятини йўқотиш
Диагностика: қандай текширувлар керак
Текширувнинг мақсади шикоятларнинг сабаби простата безида эканлигини тасдиқлаш, сийдик чиқишининг бузилиши даражасини баҳолаш ва дастлабки босқичларда шунга ўхшаш аломатларни келтириб чиқарадиган ёки умуман бермайдиган простата саратонини истисно қилишга ишонч ҳосил қилишдир.
- ИПСС сўрови симптомларнинг оғирлигини ва уларнинг ҳаёт сифатига таъсирини стандартлаштирилган баҳолашдир.
- Простата безининг рақамли ректал текшируви
- ПСА (простата ўзига хос антижени) учун қон тести саратон касаллигини истисно қилиш учун асосий тестдир
- Қолган сийдик миқдорини мажбурий аниқлаш билан простата ва сийдик пуфагининг ултратовуш текшируви
- ТРУС - без ҳажмини аниқ ўлчаш ва унинг тузилишини баҳолаш учун трансректал ултратовуш
- Урофловметрия - сийдик оқими тезлигини ўлчаш
- Агар инфекцияга шубҳа бўлса, сийдик таҳлили ва маданият
- Буйрак фаолиятини баҳолаш учун қондаги креатинин
- 2-3 кун давомида сийдик чиқариш кундалиги
- Систоскопия ва простата биопсияси - кўрсатмаларга мувофиқ
Кўтарилган ПСА автоматик равишда саратонни англатмайди: индикатор аденома, простатит билан, катетеризация ёки велосипеддан кейин ҳам ортади. У уролог томонидан ёш, без ҳажми ва динамикасини ҳисобга олган ҳолда талқин қилиниши керак.
Жарроҳликсиз даволаш
Ўртача аломатлар ва асоратларсиз даволаш кузатиш ва дори терапияси билан бошланади. У тугунларни олиб ташламайди, балки простата ва сийдик пуфаги бўйинининг силлиқ мушакларининг оҳангини пасайтиради, баъзан эса без ҳажмини камайтиради.
- Алфа-адренергик блокерлар - простата ва уретранинг мушак толаларини бўшаштиради, оқимни яхшилайди; таъсир одатда бир неча кун ёки ҳафта ичида сезилади
- 5-алфа редуктаза инҳибитöрлери - сезиларли гиперплазия билан без ҳажмини камайтириш; секин ҳаракат қилинг, таъсир ойдан кейин баҳоланади
- Катта ҳажмдаги безлар ва юқори ривожланиш хавфи учун комбинацияланган терапия
- Қувиқнинг оғир тирнаш хусусияти белгилари учун дорилар - эҳтиёткорлик билан ва қолдиқ сийдик назорати остида буюрилади.
- Турмуш тарзини ўзгартириш: кечқурун суюқликни чеклаш, кечаси спиртли ичимликлар ва кофеиндан воз кечиш, ич қотишини даволаш, мунтазам жисмоний фаолият
БПҲ учун дори терапияси узоқ муддатли. Яхшиланганидан кейин дори воситаларини рухсациз олиб ташлаш деярли ҳар доим симптомларнинг қайтишига, баъзан эса ўткир сийдик тутилишига олиб келади.
Жарроҳлик даволаш: ТУР, ҲоЛЕП ва бошқа усуллар
Дори-дармонлар ёрдам бермаса, семптомлар ҳаёт сифатини сезиларли даражада ёмонлаштирса ёки асоратлар пайдо бўлганда жарроҳлик кўрсатилади: сийдикни ушлаб туриш, сийдик пуфагида тошлар, такрорий инфекциялар, қон кетиш, буйрак функциясининг бузилиши.
- Простата безининг ТУР (трансуретрал резекция) узоқ муддатли стандарт ҳисобланади: тўқималар резектоскоп ҳалқаси ёрдамида сийдик чиқариш канали орқали терида кесмаларсиз чиқарилади; ўрта без ҳажмлари учун оптимал
- ҲоЛЕП - лазер энуклеацияси: катталашган тугун голмий лазер ёрдамида капсуладан бутунлай ажратилади ва чиқарилади; усул жуда катта аденомалар учун ҳам мос келади ва камроқ қон йўқотади
- Трансвесисал аденоместомй ис ан опен оператион; Бугунги кунда у камроқ қўлланилади, асосан безнинг катта ҳажмлари ёки сийдик пуфагининг биргаликдаги патологияси учун
- ТУР ёки сийдик пуфаги бўйинининг кесилиши - бўйиннинг торайиши устун бўлган кичик без учун
- Трокар систостомияси - аденомани даволамайди, аммо операцияни вақтинчалик имконсиз бўлган кечикиш пайтида сийдикни олиб ташлайди ва буйракларни сақлайди.
Усулни танлаш, биринчи навбатда, безнинг ҳажмига, шунингдек, сийдик пуфагидаги тошларнинг мавжудлигига, антикоагулянтлардан фойдаланишга, юрак ва ўпканинг ҳолатига боғлиқ. Жарроҳ бемор билан кутилган натижа ва юзага келиши мумкин бўлган оқибатларни, шу жумладан ретроград эякуляцияни, эрекцияга таъсир қилмайдиган, лекин туғилишга таъсир қиладиган простата операциясининг умумий натижасини муҳокама қилади.
Ресоверй анд лифе афтер треатмент
- Эндоскопик операциядан кейинги дастлабки кунларда сийдик пушти рангга эга бўлиши мумкин - бу нормалдир; Шифокор ичиш режимини ва мониторингини белгилайди
- Жарроҳ томонидан белгиланган муддатга оғир юк кўтариш ва интенсив машқларни чеклаш
- Вақтинчалик ортиб бораётган сийиш ва ёниш частотаси шифо ўсиши билан аста-секин йўқолади
- Ултратовуш ёрдамида назорат текширувлари ва сийдик қолдиқларини аниқлаш
- ПСА мониторингини давом эттириш - аденома учун жарроҳлик онкологик мониторингни бекор қилмайди
- Кабıзлıк ва этарли жисмоний фаолиятни даволаш
Превентион анд сурвеиллансе
Простата безининг ёшга боғлиқ ўсишини олдини олиш мумкин эмас, аммо муаммони ўз вақтида аниқлаш ва асоратларни олдини олиш мумкин.
- 45-50 ёшдан ошган эркаклар учун ҳар йили уролог томонидан ПСА ва ултратовуш текшируви, ҳатто шикоятлар бўлмаса ҳам.
- Агар ирсий юк бўлса, аввалроқ мунтазам текширувларни бошланг
- Оғирлик, қон босими ва глюкоза даражасини кузатиш
- Мунтазам жисмоний фаолият, узоқ вақт ўтиришдан қочиш
- Тўлиқ сийдик пуфагига тоқат қилманг ва ҳожатхонага боришни узоқ вақт қолдирманг
- Сийдик оқимини бузадиган дорилар билан эҳтиёт бўлинг: баъзи совуқ ва аллергия препаратлари ўткир тутилишга олиб келиши мумкин.
Вҳере ис простате аденома треатед ин Ташкент
БПҲни даволаш учун клиниканинг ҳам текшириши, ҳам операция қилиши муҳим: бизга ТРУС, урофловметрия, лаборатория жиҳозлари, эндоскопик стенд, лазер ускуналари ва анестезиология хизматига эга шифохона керак.
Тошкент шаҳрида простата аденомасини диагностикаси ва даволаш, шу жумладан простата безининг ТУР ва катта ҳажмдаги безнинг лазер энуклеацияси ҲоЛЕП УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва Ташкент Тиббиёт маркази Парк клиникасида амалга оширилмоқда.
Учрашувда олдиндан аниқлик киритиш мантиқан тўғри келади: ултратовуш текшируви бўйича безнинг ҳажми қанча, клиникада қандай жарроҳлик усуллари мавжуд, касалхонага ётқизиш қанча давом этади ва бўшатилгандан кейин кузатув қандай тузилган. Клиника билан боғланиш ва онлайн рўйхатдан ўтиш саҳифада қуйида келтирилган.
