ЭСВЛ нима ва у тошларни қандай майдалайди?
Экстракорпореал зарба тўлқини литотрипси кичик буйрак ва сийдик йўлларининг юқори тошларини даволашда олтин стандарт ҳисобланади. Литотриптер машинаси танадан ташқарида (экстракорпорал) зарба тўлқинларини ҳосил қилади ва уларни бир неча миллиметр аниқлик билан тошга қаратади. Тўлқинлар юмшоқ тўқималардан эркин ўтади ва энергияни фақат тўқима-тош интерфейсида чиқаради: сеанс пайтида тош 2000-3500 та импулс олади ва қум донасидек бўлакларга парчаланади.
Йўл-йўриқ ултратовуш ёки рентген назорати остида амалга оширилади, шунинг учун шифокор тошни реал вақтда кўради ва диққатни мослаштиради. Контакт усулларидан фарқли ўлароқ, ЭСВЛ билан ҳеч қандай асбоблар танага киритилмайди: кесишлар, тешилишлар ёки тикувлар йўқ ва тикланиш бир неча кун давом этади.
Кўрсаткичлар: қайси тошларни масофадан майдалаш мумкин
- 5 мм дан 2 см гача бўлган ўлчамдаги буйрак тошлари (энг яхши натижа 0,5-1,5 см);
- уретернинг юқори ва ўрта учдан бир қисмидаги тошлар 1-1,5 см гача;
- кичик сийдик пуфаги тошлари;
- МССТ бўйича 1000 ҲУ гача бўлган зичликдаги тошлар - зичроқлари (оксалат, систин) ёмонроқ майдаланади;
- бошқа буйрак операцияларининг қолдиқ қисмлари.
4-5 мм гача бўлган кичик тошлар одатда ичиш режими ва дори-дармонлар туфайли ўз-ўзидан ўтиб кетади, шунинг учун уролог биринчи навбатда процедуранинг умуман зарурлигини баҳолайди. 2 см дан катта тошлар ва маржон тошлари тери орқали нефролитотрипсия билан самаралироқ чиқарилади ва сийдик йўлларининг пастки учдан бир қисмидаги тошлар уретероскоп орқали контактли лазерли литотрипсия билан чиқарилади.
Қўллаш мумкин бўлмаган ҳолатлар
- ҳомиладорлик;
- қон ивишининг бузилиши ва бекор қилиниши мумкин бўлмаган антикоагулянтларни қабул қилиш;
- ўткир пиелонефрит ёки фаол сийдик йўллари инфекцияси - биринчи навбатда инфекцияни даволаш;
- тош остидаги сийдик йўлларининг торайиши, бунинг натижасида парчалар ўтолмайди;
- фокус ҳудудида аорта ёки буйрак артериясининг аневризмаси;
- оғир семизлик, теридан тошгача бўлган масофа 10-12 см дан ошганда;
- назорациз артериал гипертензия.
Жараёнга тайёргарлик
ЭСВЛ дан олдин уролог тактикани аниқлайдиган текширувни белгилайди: буйраклар ва сийдик пуфагининг ултратовуш текшируви, оддий рентгенография ва контрасциз МССТ - бу тошнинг аниқ ҳажмини, ҳолатини ва зичлигини кўрсатадиган томография. Синовлар умумий қон ва сийдик тестини, коагулограммани талаб қилади; агар инфекцияга шубҳа қилинган бўлса, сийдик маданияти ўтказилади. Агар керак бўлса, ЭКГ ва анестезиологнинг маслаҳати ўтказилади.
2-3 кун давомида шиширади (баклагиллер, карам, жигарранг нон, газланган ичимликлар) келтириб чиқарадиган овқатларни чиқариб ташланг - ичакдаги газ индüксияга халақит беради. Оч қоринга келинг: охирги овқатдан 4-6 соат олдин. Ўзингиз қабул қилаётган барча дори-дармонлар ҳақида шифокорингизга хабар беринг - аспирин ва бошқа қонни суюлтирувчи дориларни шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда 5-7 кун олдин тўхтатиш керак. Туғиш ёшидаги аёллар ҳомиладорликни истисно қилишлари керак.
Сессия қандай ишлайди?
Бемор тошнинг жойлашишига қараб, орқа ёки ошқозонида ётган литотриптер столига жойлаштирилади. Терига желнинг сув ёстиғи қўлланилади, у орқали зарба тўлқинлари ўтади. Шифокор тошни ултратовуш ёки рентген назорати остида машинанинг марказига олиб келади ва кучини аста-секин ошириб, бир қатор импулсларни чиқаради.
Импулслар ритмик силкинишлар ёки энгил зарбалар сифатида сезилади; Жараённи қулай қилиш учун беҳушлик ёки энгил седасён қўлланилади - клиниканинг нархлари рўйхатига кўра, беҳушлик алоҳида тўланади. Сессия 30-60 дақиқа давом этади. Шундан сўнг, бемор 1-2 соат давомида кузатилади ва уйга юборилади; касалхонага ётқизиш шарт эмас.
Эзилгандан кейин нима бўлади
Дастлабки 1-2 кун ичида сийдикда бир оз қон ва пастки орқа қисмида мўътадил оғриқлар бўлиши мумкин - бу бўлакларнинг ўтишига нормал реакция. Парчалар сийдик йўлидан чиққанда, буйрак санчиғи пайдо бўлиши мумкин: шифокор оғриқ қолдирувчи воситалар ва сийдик йўлларини бўшаштирувчи дориларни (алфа-блокерлар) буюради.
Муваффақиятнинг асосий шарти - ичимлик режими: кунига 2-2,5 литр сув ва ўртача жисмоний фаолият (юриш) парчалар тезроқ чиқиб кетишига ёрдам беради. Тўлиқ олиб ташлаш бир неча кундан 3-4 ҳафтагача давом этади. Назорат ултратовуш текшируви 1-2 ҳафтадан сўнг амалга оширилади; агар катта бўлаклар қолса, 10-14 кунлик интервал билан такрорий сессия буюрилади. Катта тошлар учун &қуот;тош йўли&қуот; ни сийдик оқимини тўсиб қўймаслик учун процедура олдидан сийдик йўли стентлари баъзан ўрнатилади.
Самарадорлик ва мумкин бўлган асоратлар
Буйракдаги 1 см гача бўлган тошлар учун беморларнинг 70-90 фоизида бир ёки икки сеансдан кейин тошни тўлиқ олиб ташлашга эришилади; 1-2 см ва юқори зичликдаги тошлар учун индикатор пастроқ ва учта сеансгача талаб қилиниши мумкин. Натижа тошнинг ўлчамига, зичлигига ва жойлашишига, шунингдек, буйракнинг анатомиясига боғлиқ - шунинг учун дастлабки МССТ талаб қилинади.
Мураккабликлар камдан-кам учрайди: кичик буйрак гематомаси, инфекциянинг кучайиши, сийдик йўлларининг бўлаклари билан вақтинча тиқилиб қолиши. Уларнинг барчаси кузатиш ва даволаш орқали назорат қилинади. Хавфларни камайтириш учун дори-дармонларни, ўтмишдаги инфекцияларни ва сурункали касалликларни шифокорингиздан яширманг.
ЭСВЛ ёки контактни майдалаш: нимани танлаш керак
Масофавий литотрипсия энг юмшоқ усулдир: беҳушликсиз, ичкарида асбобларсиз, амбулатория шароитида. Буйракдаги майда тошлар ва уретернинг юқори учдан бир қисми учун танланади. Уретероскоп орқали контактли лазерли литотрипсия бир сеансда, айниқса пастки учдан бирида, сийдик йўлидаги тошлар учун деярли 100% натижа беради, лекин беҳушлик остида амалга оширилади. Пастки орқа қисмдаги понксиён орқали тери орқали нефролитотрипсия катта (2 см дан ортиқ) ва мерсан тошлари учун усулдир. Тошкент шаҳридаги урологик клиникаларда уч усул ҳам мавжуд; Якуний танлов МССТ натижаларига кўра уролог томонидан амалга оширилади.
Тошкентда ЭСВЛ: уни қаерда қилиш керак ва қанча туради
Ушбу саҳифада Тошкент клиникалари тўплами мавжуд бўлиб, уларда ултратовуш ва рентген текширувига эга замонавий литотрипторлар ёрдамида масофавий литотрипсия амалга оширилади, шунингдек, клиникаларнинг нарх-наволари бўйича расмий нархлар мавжуд. Сессиянинг нархи, қоида тариқасида, беҳушлик ва дастлабки текширувни ўз ичига олмайди (ултратовуш, МССТ, тестлар) - улар бир хил клиникада тўлдирилиши мумкин. Учрашувга ёзилиш учун қуйидаги клиникани танланг: унинг саҳифасида телефон рақами, иш вақти ва уролог билан маслаҳатлашиш учун онлайн учрашув мавжуд.
