Бу қандай ишлайди ва нима учун ривожланади
Оёқлардаги қон пастки оёқ мушакларининг иши ва томирлардаги клапанлар тизими туфайли тортишиш кучига қарши кўтарилади, бу эса унинг орқага қайтишига тўсқинлик қилади. Валфлар ёпилишини тўхтатганда, қоннинг бир қисми ҳар қадамда қуйилади - рефлюкс пайдо бўлади. Томирлар ортиқча тўлдирилади, босим кучаяди, деворлар чўзилиб кетади, бу эса қуйидаги клапанларга зарар этказади. Бу доирани якунлайди: веноз гипертензия қанчалик узоқ давом эца, терининг микросиркуляцияси қанчалик кўп азобланади ва трофик ўзгаришлар қанчалик яқин бўлади.
- Дастлабки босқич: деярли ҳеч қандай шикоятлар йўқ, фақат ўргимчак томирлари ва ретикуляр томирлар кўринади
- Кейинчалик варикоз томирлари пайдо бўлади
- Кейин шиш пайдо бўлади, биринчи навбатда оёқ Билаги зўр ва фақат кечқурун
- Кейинги босқич - терининг ўзгариши: қорайиш, қалинлашув, экзема, оқартирилган атрофик жойлар
- Натижада оёқнинг пастки учдан бир қисмида, одатда ички тўпиқдан юқорида даволанган ёки очиқ трофик яра пайдо бўлади.
Жиддий қабул қилинмаган аломатлар
Эрта кўринишлар шунчалик кенг тарқалганки, деярли ҳеч ким уларни томир касалликлари билан боғламайди: улар чарчоқ, об-ҳаво, иш ва ортиқча вазн билан боғлиқ. Айни пайтда, айнан шу босқичда даволаш энг оддий ва энг самарали ҳисобланади - ҳеч қандай аралашувларсиз сиқиш, ҳаракат ва кузатиш этарли.
- Оёқларда оғирлик ва шиш пайдо бўлади, кечқурун ва тик турган ёки ҳаракациз ишдан кейин кучаяди
- Уйқудан кейин эрталаб ўтиб кетадиган шишиш эрта ва жуда характерли белгидир.
- Шин устидаги пайпоқнинг эластиклигидан сезиларли белги
- Бузоқ мушакларидаги тунги крамплар
- Пастки оёқ терисининг қичиши, айниқса тўпиқдан юқори
- Оёқларда безовталик, уларни кечқурун ва ётоқда ҳаракатлантириш истаги
- Тўпиқ устидаги терининг қорайиши - кўпинча қуёш ёниши ёки кўкариш билан нотўғри бўлган жигарранг пигментация.
Артериал касалликлар билан фарқ жуда муҳим: веноз этишмовчилик билан оёқлар кўтарилганда ва одам юрганда осонроқ бўлади ва у қимирламасдан туриб ёки ўтирганда ёмонлашади. Томирларнинг атеросклерози билан бунинг тескариси: юриш пайтида оғриқ пайдо бўлади ва дам олиш билан кетади ва оёқни кўтаришда кучаяди. Ушбу оддий текширув турли хил даволанишни талаб қиладиган иккита шартни чалкаштирмасликка ёрдам беради.
Хавфни нима оширади
Веноз этишмовчилик йиллар давомида ривожланади ва турли ҳолатларнинг ҳиссаси қўшилади. Ирсиятни ўзгартириб бўлмайди, лекин бошқа омилларнинг кўпини тузатиш мумкин ва улар охир-оқибат терининг ўзгаришига ва ошқозон ярасига олиб келадими ёки касаллик кечки зўравонлик босқичида тўхтайдими ёки йўқлигини аниқлайди.
- Ирсият энг муҳим омиллардан биридир, айниқса аёлларда
- Узоқ вақт давомида тик туриш ёки ўтириш билан боғлиқ ишлар: сотувчилар, сартарошлар, жарроҳлар, ҳайдовчилар, офис ходимлари
- Ҳомиладорлик ва туғиш, айниқса такрорий
- Ортиқча вазн
- Олдинги чуқур томир тромбози
- Ёш ва жисмоний фаолликнинг пасайиши
- Мунтазам иссиқлик таъсири: иссиқ ванналар, сауналар, иссиқлик манбаи яқинида ишлаш
- Сурункали ич қотиши ва оғирликни кўтариш, бу қорин бўшлиғи босимини оширади
Сўров
Текширувнинг асосий саволи: бу умуман веноз муаммоми? Оёқ шишиши - бу камида ўнлаб сабабларга эга бўлган аломат бўлиб, ташхисни тушунмасдан сиқишни буюриш маъносиз ва баъзан хавфлидир.
- Осмотр в положении стоя: только так видны истинные размеры вен и отёка.
- Дуплексное ультразвуковое сканирование вен нижних конечностей — основной метод. Оно показывает состояние клапанов, наличие и протяжённость рефлюкса, проходимость глубоких вен, следы перенесённого тромбоза, и именно на нём строится план лечения.
- Исключение других причин отёка: сердечная недостаточность, болезни почек, щитовидной железы, лимфедема, приём некоторых препаратов. Двусторонний симметричный отёк чаще указывает не на вены.
- При наличии язвы — обязательное измерение лодыжечно-плечевого индекса до назначения компрессии: при сопутствующем поражении артерий сильная компрессия опасна.
- При рецидивирующих тромбозах в молодом возрасте — обследование на нарушения свёртывания по назначению врача.
Сиқиш пайпоқ: қандай танлаш ва кийиш
- Класс подбирает врач. Первый класс применяется при начальных проявлениях, отёках и профилактике; второй — при выраженном варикозе, стойких отёках и после вмешательств; третий — при тяжёлых формах, посттромботическом синдроме и лимфовенозной недостаточности.
- Размер подбирают по замерам, а не по весу и росту: измеряют окружность лодыжки, голени, при чулках — бедра. Замеры делают утром, пока нет отёка.
- Надевать трикотаж нужно утром, лёжа в постели, до того как ноги опустились вниз. Надетый днём на отёчную ногу, он работает заметно хуже.
- Носить в течение дня, снимать на ночь. Исключения — только по отдельному указанию врача.
- Уровень изделия определяется зоной поражения: в большинстве случаев достаточно гольфов, так как основные проблемы сосредоточены ниже колена. Чулки и колготы нужны при поражении вен бедра.
- Менять изделия примерно каждые 6 месяцев: трикотаж растягивается и теряет лечебное давление, даже если выглядит целым.
Трикотаж кийимнинг шкафда ётишининг энг кенг тарқалган сабаби, айниқса, иккинчи ва учинчи даражали бел оғриғи ёки ортиқча вазн билан қўйиш қийин. Муаммони ҳал қилиш мумкин: махсус мосламалар - қўйиш учун рамкалар, ипак пайпоқлар - слайдлар ва тўқимачилик қўлқоплари мавжуд бўлиб, улар бир вақтнинг ўзида трикотажни маҳкамлашдан ҳимоя қилади. Танлаш пайтида бу ҳақда сўраш ва даволанишдан бош тортмаслик керак. Чиқаришнинг иккинчи энг кенг тарқалган сабаби - бу иссиқлик: ёз ойларида сиқишни кийиш қийинроқ, аммо шундан кейин веноз тиқилиши кучаяди ва шифокор энгилроқ тўқувли маҳсулотни танлайди.
Даволаш ва ўзингиз нима қилишингиз мумкин
Алоҳида-алоҳида, ҳомиладорлик ҳақида гапириш керак. Томирлар гормонлар таъсирида ва қорин бўшлиғида ортиб бораётган босим остида кенгаяди ва баъзи аёлларда варикоз томирлари биринчи навбатда кейин пайдо бўлади. Ҳомиладорлик пайтида операция қилиш одатий ҳол эмас: ўзгаришларнинг муҳим қисми туғилгандан кейин бир неча ой ичида ўз-ўзидан камаяди. Бу давр учун тўғри тактика шифокор томонидан танланган сиқилган пайпоқ, ҳаракат ва кузатиш бўлиб, аралашув масаласи бола туғилгандан ва овқатланишни тугатгандан кейин олти ойдан кечиктирмай ҳал қилинади.
- Эндовазал лазер ёки радиочастота облитерацияси - бу тўғридан-тўғри томир магистралидаги рефлюксни йўқ қилишнинг замонавий стандарти: понксиён орқали, кесмаларсиз, худди шу ёки кейинги куни нормал ҳаётга қайтиш.
- Склеротерапия - томирни ёпиштирувчи препаратни қўллаш; ирмоқлар, ретикуляр томирлар ва ўргимчак томирлари учун ишлатилади
- Минифлебектомия - микропунктуралар орқали варикоз томирларини олиб ташлаш, кўпинча облитерациядан ташқари.
- Томир магистралини олиб ташлаш учун классик жарроҳлик - бугунги кунда камроқ қўлланилади, анатомия томир ичига мос келмайди.
- Венотоник препаратлар оғирликни, шишишни ва крампларни камайтиради, аммо рефлюксни йўқотмайди ёки сиқишни йўқ қилмайди - бу асос эмас, қўшимча.
- Очиқ яра учун - сиқиш терапияси ва махсус бинтлар: шифо мумкин, аммо вақт ва тартибни талаб қилади ва рефлюксни йўқотмасдан, яралар кўпинча яна очилади.
Кундалик ҳаётда ёрдам берадиган нарса жуда оддий бўлиб туюлади: оёқларини кунига бир неча марта 15-20 дақиқа давомида юрак даражасидан юқорига кўтариш, оёқларини юрак даражасидан юқорига кўтариш, тўшакнинг оёғини 10-15 см кўтариш, вазн йўқотиш, танаффусларсиз узоқ вақт туриш ва ўтиришдан қочиш, иссиқ ванналар ўрнига болдирларингизга салқин душ. Бузоқ мушакларининг насоси танадаги иккинчи энг муҳим насос бўлиб, унинг иши фақат одамнинг юриш-турмаслигига боғлиқ.