Қалқонсимон безда нима содир бўлади
Қалқонсимон без ёдни метаболизмни тартибга солувчи гормонлар учун қурилиш материали сифатида ишлатади. Ёд этишмаслиги билан гормонлар ишлаб чиқариш камаяди, гипофиз бези жавобан ЦҲ секрециясини оширади ва унинг таъсири остида без ҳужайралари фаолроқ бўлинади. Шундай қилиб диффуз гуатр ҳосил бўлади - органнинг бир хил ўсиши. Вақт ўтиши билан ўсиш нотекис бўлиб, тугунлар пайдо бўлади; Улардан баъзилари тартибга солинишни тўхтатади ва мустақил равишда гормонлар ишлаб чиқаришни бошлайди. Кейин узоқ муддатли семптомларсиз гуатр, айниқса, кекса одамларда бирдан тиротоксикозга айланиши мумкин.
- Диффуз гуатр - бир хил ўсиш
- Тугунли ва кўп тугунли бўқоқ
- Тугунларнинг функсионал автономияси
- Жиддий танқислик билан ҳипотироидизм
- Катта гуатрнинг ретростернал жойлашуви
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб - тоғли ҳудудлар ва денгиздан узоқ ҳудудлар учун хос бўлган рациондаги ёд миқдори паст. Ёдга бўлган эҳтиёж ўсмирлик, ҳомиладорлик ва эмизиш даврида ортади, шунинг учун бу даврларда бўқоқ тез-тез аниқланади. Чекиш, монотон овқатланиш, денгиз маҳсулотларини камдан-кам истеъмол қилиш ва ёдланган тузни рад этиш танқисликни оширади. Озиқ-овқатлар ва дори-дармонлардаги баъзи моддалар ёднинг сўрилишига халақит беради, аммо агар сиз этарли миқдорда ёд олсангиз, бу муҳим эмас. Ирсият инсоннинг тугунларни қанчалик осон ривожланишини аниқлайди.
- Рационда ва сувда ёд этишмаслиги
- Ҳомиладорлик ва эмизиш
- Ўсмирлик ва ўсиш даври
- Чекиш
- Ёдланган туздан сақланиш
- Ирсий мойиллик
- Балиқ ва денгиз маҳсулотларисиз монотон диет
Семптомлар
Дастлабки босқичда, одатда, ҳеч қандай шикоятлар йўқ ва кенгайган без тасодифан текширув ёки ултратовуш пайтида аниқланади. Улар ўсиб улғайган сайин, бўйиннинг олд юзасининг қалинлашиши, ёқани маҳкамлашда ноқулайлик ва ютиш пайтида шиш пайдо бўлади. Катта ёки ретростернал гуатр трахея ва қизилўнгачга босим ўтказади: зўриқиш пайтида нафас қисилиши, йўтал, ютиш қийинлашади, баъзан эса овоз хириллаш пайдо бўлади. Агар безнинг иши бузилган бўлса, ҳипотироидизм белгилари қўшилади - уйқучанлик, совуқлик, шишиш, ич қотиши ёки юрак уриши, терлаш ва вазн йўқотиш билан бирга келадиган тиротоксикоз.
- Бўйиннинг қалинлашиши, сезиларли тугун
- Томоқдаги шиш ва босим ҳисси
- Ютиш қийинлиги, йўталиш
- Машқ пайтида нафас қисилиши, ётганда ёмонроқ
- Уйқучанлик, совуқлик, ҳипотироидизм билан қуруқ тери
- Тиротоксикоз билан юрак уриши ва терлаш
Диагностика
Шифокор бўйинни текширади ва ҳис қилади, шундан сўнг у қалқонсимон безнинг ултратовуш текширувини буюради: у органнинг ҳажмини, тугунларнинг мавжудлиги ва ҳажмини, уларнинг тузилишини ва диққатни талаб қиладиган белгиларини кўрсатади. ЦҲ ни текширишни унутманг, агар оғиш бўлса - бепул Т4 ва отоиммун тироидитни - қалқонсимон пероксидазага антикорларни истисно қилинг. Ултратовуш текширувига кўра бир сантиметрдан ортиқ ва шубҳали тугунлар ултратовуш назорати остида зарарли жараённи истисно қилиш учун ингичка игна билан тешилади. Катта ёки ретростернал гуатр бўлса, трахеянинг ҳолати ва нафас олиш функцияси баҳоланади.
- Қалқонсимон безни текшириш ва палпация қилиш
- Ҳажми ўлчаш ва тугунларнинг тавсифи билан ултратовуш
- ЦҲ, агар анормал бўлса - бепул Т4 ва Т3
- Қалқонсимон пероксидазага антикорлар
- Тугунларнинг нозик игна аспирация биопсияси
- Катта гуатрда трахеянинг сиқилишини баҳолаш
Даволаш ва олдини олиш
Болалар, ўсмирлар ва диффуз гуатр билан оғриган ёшларда ёд препаратлари одатда физиологик дозада буюрилади ва темир аста-секин камаяди. Агар таъсир этарли бўлмаса ёки функция камайган бўлса, ЦҲ назорати остида гормонал терапия қўшилади. Мултинодуляр гуатр билан оғриган кекса одамларда автоном тугунларни бошлаш хавфи туфайли ёд препаратлари эҳтиёткорлик билан буюрилади. Бўйин аъзоларининг сиқилиши билан катта гуатр, малигн жараёнга шубҳа ва аниқ косметик нуқсон жарроҳлик учун кўрсатма ҳисобланади. Олдини олиш оддий ва самарали: ёдланган туздан доимий фойдаланиш, ҳомиладор ва эмизикли аёллар учун эса шифокор томонидан кўрсатилган ёд препаратлари.
- Ёш дозаларида ёд препаратлари
- Кўрсатмаларга мувофиқ ва ЦҲ назорати остида гормонал терапия
- Кекса ёшдаги нодуляр гуатр учун ёд билан эҳтиёт бўлинг
- Бўйин аъзоларини сиқиш учун жарроҳлик
- Шифокор томонидан белгиланган вақтда ултратовуш билан кузатиш
- Кундалик овқатланишда ёдланган туз
- Ҳомиладорлик ва лактация даврида шифокор томонидан белгилаб қўйилган қўшимча ёд