шифонур
🏥клиники*

Боладаги асетон: нима учун қусиш пайдо бўлади ва уни қандай қилиб тўғри ичиш керак

Бошқа номлари: Ацетонемический синдром, ацетон у ребёнка, ацетонемическая рвота, кетоны в моче у ребёнка, запах ацетона изо рта, ацетон повысился у ребёнка, кетоацидоз у детей

Асетон синдроми - бу қон ва сийдикда кетон таначаларининг тўпланиши ва оғиздан характерли мевали ҳид билан бирга келадиган болаларда қайт қилишнинг такрорий эпизодлари. Механизм оддий: болаларнинг жигарида углеводлар заҳираси кичик бўлиб, рўза тутиш, инфекция ёки стресс пайтида тана ёғлардан энергия олишни бошлайди, уларнинг ён маҳсулоти кетонлардир. Улар қусиш марказини безовта қиладилар ва шафқациз доира пайдо бўлади: бола овқат эйиши ёки ичиши мумкин эмас, ундан ҳам кўпроқ кетонлар мавжуд. Кўпинча эпизодлар мактабгача ёшдаги болаларда учрайди ва ёши билан бутунлай йўқолади.

🧾 ХКТ-10: Р82.4 🏥 Қаерда даволанади: 6 Глюкоза этишмовчилиги учун кетонларШирин ичимликлар ичингЁши билан ўтади
👨‍⚕️ Қайси шифокор
Педиатр, педиатрик эндокринолог, гастроентеролог
🔬 Диагностика
Сийдик тест чизиғидаги кетонлар, қон глюкоза, электролитлар, умумий қон рўйхати ва сийдик таҳлили, қорин бўшлиғи ултратовуш текшируви
💊 Даволаш
Кичик ширин ичимликлар, энгил углеводли овқатлар, назорациз қусиш бўлса - томир ичига регидратация.
📈 Прогноз
Қулай, эпизодлар мактаб ёши ёки ўсмирлик даврида тўхтайди
⚠️ Хавф гуруҳи
2-8 ёш, инфекциялар, озиқ-овқатда узоқ танаффуслар, ёғли овқатлар, стресс, ортиқча иш
⏱ Қачон мурожаат
Режалаштирилган; назорациз қусиш ва летаргия билан - шошилинч

🚨 Шошилинч шифокорга мурожаат қилинг

Қуйидаги белгиларда кутиб турманг — бу ҳолат шошилинч ёрдам талаб қилади.

  • Рвота, при которой ребёнок не может удержать даже глоток жидкости
  • Выраженная вялость, сонливость, ребёнка трудно разбудить
  • Глубокое шумное дыхание с запахом ацетона — вызовите 103
  • Отсутствие мочи 8 часов и дольше, сухой язык, запавшие глаза
  • Сильная локальная боль в животе и напряжение мышц живота
  • Жажда, обильное мочеиспускание и похудение — исключить сахарный диабет
  • Эпизоды впервые начались у ребёнка старше 10 лет

Нима учун асетон пайдо бўлади?

Боланинг танаси энергияни катталарникига қараганда тезроқ ишлатади ва жигарда гликоген заҳиралари кичикдир. Агар бола узоқ вақт овқатланмаса, касал бўлса, стрессни бошдан кечирган ёки жуда кўп ёғли овқат олган бўлса, глюкоза энди этарли эмас ва ёғлар ишлатилади. Улар парчаланганда кетон таначалари ҳосил бўлади: асетон, асетоасетик ва бета-гидроксибутирик кислоталар. Улар сийдик ва экшалацияланган ҳаво билан чиқарилади, бу эса характерли ҳидни келтириб чиқаради. Кетонларнинг тўпланиши билан улар ошқозон шиллиқ қаватини ва қусиш марказини безовта қилади ва глюкоза этишмовчилигини кучайтирадиган гижжалар бошланади.

  • Болаларда кам гликоген заҳиралари
  • Овқатлар орасида узоқ танаффуслар
  • Иситма билан инфекция
  • Ортиқча ёғли овқатлар
  • Стресс, ортиқча иш, ҳаддан ташқари ҳаяжон
  • Шафқациз доира: қусиш кетозни оширади

Ҳужум белгилари

Эпизод кўпинча огоҳлантирувчи белгилар билан бошланади: бола летаргик ёки кайфияциз бўлиб қолади, бош оғриғидан шикоят қилади, овқатланишдан бош тортади, кўнгил айниши ва қорин оғриғи пайдо бўлади. Кейин такрорий қусиш, баъзан ҳар 10-15 дақиқада содир бўлади. Оғиздан ва сийдикдан мевали ҳид бор. Тери оқарган, ёноқлари қизариб кетган, лаблар қуруқ. Ҳарорат паст. Ҳужум одатда бир кундан бир неча кунгача давом этади ва глюкоза ва суюқликни тўлдириш биланоқ тезда тугайди.

  • Летаргия, бош оғриғи, овқатланишдан бош тортиш
  • Такрорий қусиш
  • Аниқ локализациясиз қорин оғриғи
  • Оғиздан асетон ҳиди
  • Қизариб кетган ёноқлари билан рангпарлик
  • Қуруқ лаблар ва тил
  • Паст ҳарорат

Қандай қилиб тўғри эритиш керак

Ичак инфекциясидан фарқли ўлароқ, бу эрда болага аниқ глюкоза керак, шунинг учун ширин ичимликлар мос келади: қуритилган мева компоти, заиф ширин чой, глюкоза эритмаси, тузларни тўлдириш учун шўр эритма билан алмаштирилади. Сиз жуда кичик қисмларда ичишингиз керак: ҳар 5-10 дақиқада бир чой қошиқ, акс ҳолда ҳажм янги қусишни қўзғатади. Ичимлик хона ҳароратида ёки салқин бўлиши керак. Агар бола рад эца, суюқлик ёноқ орқасида игна бўлмаган шприц билан берилади. Кетонларни тест чизиқлари билан ўлчаш ва сийдик чиқаришни кузатиш фойдалидир.

  • Ширин ичимликлар: компот, ширин чой, глюкоза эритмаси
  • Тузли эритма билан алмаштиринг
  • Ҳар 5-10 дақиқада бир чой қошиқ
  • Совуқ ёки хона ҳарорати
  • Агар сиз ичишдан бош торцангиз, игнасиз шприц
  • Синов чизиқлари билан кетонларни кузатиш
  • Сийдик чиқариш частотасини кузатиб боринг

Ҳужумдан кейин овқатланиш

Кусиш тўхташи биланоқ, болага энгил углеводли таом таклиф этилади: кракер, печене, банан, пиширилган олма, сув билан юпқа бўтқа, картошка пюреси. Ёғли, қизариб пишган овқатлар, гўштли булёнлар, қаймоқли ва қаймоқли идишлар бир неча кун давомида чиқариб ташланади, чунки ёғлар кетозни қўллаб-қувватлайди. Рационни аста-секин кенгайтиринг, бир вақтнинг ўзида битта маҳсулотни қўшинг. Овқатлар орасида узоқ танаффусларга йўл қўймаслик принципиал жиҳатдан муҳимдир: бундай мойилликка эга бўлган бола, айниқса касаллик ва фаол ўйинлар фонида мунтазам равишда газакларга муҳтож.

  • Кракерлар, печене, банан, пиширилган олма
  • Сув ва картошка пюреси билан суюқ бўтқа
  • Бир неча кун давомида ёғли ва қизариб пишган овқатлардан воз кечинг
  • Бой булёнлардан қочиш
  • Рационни босқичма-босқич кенгайтириш
  • Узоқ танаффусларсиз мунтазам овқатланиш
  • Агар сиз тутилишга мойил бўлсангиз, ётишдан олдин газак қилинг

Қачон шифокор керак ва ҳужумларни қандай олдини олиш керак

Агар сизда назорациз қусиш, летаргия, сийдик этишмовчилиги, кучли қорин оғриғи бўлса ва ҳар қандай ҳолатда, агар ҳужум биринчи марта содир бўлса: ичак инфекцияси, аппендицит ва глюкоза таҳлили билан чиқариб ташланиши керак бўлган қандли диабетнинг бошланиши шунга ўхшаш расмни беради. Кучли сувсизланиш клиникада томир ичига юборишни талаб қилади. Олдини олиш учун парҳез, этарли миқдорда ичиш, ёғли овқатларни чеклаш, ортиқча ишламаслик ва ортиқча стимуляцияни олдини олиш, шунингдек, касалликнинг дастлабки белгиларида ширинликларни эрта истеъмол қилиш муҳимдир.

  • Биринчи эпизодда мажбурий текширув
  • Қандли диабетни истисно қилиш учун қон глюкозасини текшириш
  • Қаттиқ сувсизланиш учун томир ичига регидратация
  • Доимий овқатланиш ва атирлар
  • Ёғли овқатларни чеклаш
  • Иссиқликда ва касал бўлганда этарли миқдорда ичиш
  • Ортиқча иш ва стрессдан қочиш
  • Биринчи белгиларда эрта суғориш

Тегишли хизматлар ва нархлар

Клиникаларнинг расмий прайс-варақларидан. Аниқ нарх кўрикдан кейин белгиланади.

💊 Даволаш

Кўп бериладиган саволлар: Болаларда асетон синдроми

Болага асетон билан нима бериш керак?+
Сизга ширин ичимликлар керак: қуритилган мева компоти, заиф ширин чой, глюкоза эритмаси, улар фармацевтик туз эритмаси билан алмаштирилади. Ҳар 5-10 дақиқада бир чой қошиқ беринг. Глюкозасиз оддий сув кетозни йўқ қилмайди.
Нега мен ёғли овқат истеъмол қила олмайман?+
Ёғлар парчаланганда кетон таналари ҳосил бўлади, шунинг учун ёғли овқатлар асетонемияни сақлаб қолади ва кучайтиради. Ўткир даврда ва ҳужумдан бир неча кун ўтгач, қовурилган, қаймоқли, бой булонларни ва ёғли гўштларни истисно қилинг.
Сийдикдаги асетон хавфлими?+
Ўз-ўзидан, рўза тутиш ёки касаллик пайтида мўътадил кетоз хавфли эмас ва глюкоза тўлдирилгандан кейин ўтиб кетади. Хавф қусиш натижасида сувсизланиш ва кетонлар бошқа касалликнинг, биринчи навбатда диабетнинг белгиси бўлган вазиятларда юзага келади.
Бу ёш билан йўқоладими?+
Қоида тариқасида, ҳа. Эпизодлар одатда мактаб ёши ёки ўсмирлик даврида, гликоген заҳиралари кўпайиб, метаболик жараёнлар пишганида тўхтайди. Агар ҳужумлар биринчи марта ўсмирда пайдо бўлган бўлса, бошқа сабабни излаш керак.
Фарзандимни касалхонага ётқизиш керакми?+
Кўпинча, йўқ: агар ичиш қобилияти сақланиб қолса, улар уйда педиатрнинг назорати остида энгишади. Касалхонага ётқизиш назорациз қусиш, оғир сувсизланиш, летаргия ва ташхис ноаниқ бўлганда керак.

Материалда келтирилган маълумот маълумот характерига эга ва шифокор маслаҳатини алмаштирмайди. Ташхис ва даволаш усулини фақат малакали шифокор кўрикдан кейин белгилайди.

Болаларда асетон синдроми: Тошкентда қаерда даволанади

Ўхшаш симптомы дают кишечная инфекция, хирургические болезни живота и впервые выявленный сахарный диабет, поэтому нужен осмотр врача. Клиникалар Ташкента с педиатрами:

Тошкент ш., Миробод тумани, кўч. Ойбек, 34д
М Тошкент 🚶 550 м
М Ойбек 🚶 850 м
М Космонавтлар 🚶 1.3 км
🚌 Яқин бекат 🚶 150 м · автобуслар: 22
Тошкент ш., Яккасарой тумани, кўч. Ш.Руставели, 109 А
М Ойбек 🚶 2.4 км
М Космонавтлар 🚶 2.6 км
М Новза 🚶 2.9 км
🚌 Яқин бекат 🚶 70 м · автобуслар: 2, 11, 12, 40, 45, 47
Пн–Сб:08:00–17:30
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Хамза тумани, М. Улуғбек шоҳ кўчаси, 5д
М Машинасозлар 🚶 1.1 км
М Дўстлик 🚶 1.1 км
М Ҳамид Олимжон 🚶 1.6 км
🚌 Яқин бекат 🚶 50 м · автобуслар: 28
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Чилонзор тумани, кўч. Фозилтепа, 40д
М Олмазор 🚶 3.2 км
М Чилонзор 🚶 3.2 км
М Мирзо Улуғбек 🚶 3.6 км
🚌 Яқин бекат 🚶 320 м · автобуслар: 13, 17Т, 33
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Юнусобод тумани, Юнусобод 17, Мирзаева 50 уй. Диққат: Назар тиббиёт кўз...
М Туркистон 🚶 1.5 км
М Юнусобод 🚶 2.0 км
М Шаҳристон 🚶 2.8 км
🚌 Яқин бекат 🚶 100 м · автобуслар: 7
Пн–Пт:09:00–18:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Яшнобод тумани, Жарқўрғон кўчаси, 37д
М Қуйлиқ 🚶 1.4 км
М Матонат 🚶 1.6 км
М Янгиобод 🚶 1.7 км
🚌 Яқин бекат 🚶 60 м · автобуслар: 15, 26
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ

ХКТ-10 (МКБ-10) коди

Халқаро таснифдаги расмий кодлар — тиббий ҳужжатлар ва статистикада шу код ёзилади.

Бошқа касалликлар: Педиатрия

Ёзилиш