Ошқозон қандай ишлайди ва нима бузилади
Одатда, ошқозон овқатни қабул қилади, бўшашади, кейин уни ритмик қисқаришлар билан майдалайди ва уни қисмларга бўлиб ўн икки бармоқли ичакка суради. Бу ошқозон деворидаги юрак стимулятори, силлиқ мушаклар ва вагус нерви томонидан бошқарилади. Гастропарез билан мустаҳкамлик бузилади: антрумнинг қисқариши заифлашади, пилорус спазмлари ва ошқозон овқатнинг бир қисми остида бўшашишни тўхтатади. Озиқ-овқат турғунлашади, баъзан зич бўлаклар ҳосил қилади. Деворлари чўзилган ва мия бу чўзилишни кўнгил айниш ва тўлиқлик сифатида қабул қилади.
- Ошқозон чиқишининг заифлашуви
- Вагус нервининг шикастланиши
- Электрон юрак стимулятори ҳужайраларининг бузилиши
- Пилорик спазм
- Озиқ-овқат маҳсулотларини ушлаб туриш ва зич бўлакларнинг шаклланиши
Сабаблари
Беморларнинг тахминан учдан бирида сабабни топиб бўлмайди - гастропарезнинг бу тури идиопатик деб аталади ва у кўпроқ аёлларда учрайди, баъзида вирусли инфекциядан кейин бошланади. Иккинчи асосий гуруҳ қандли диабетдир: узоқ муддатли кўтарилган глюкоза асаб толаларига зарар этказади. Яна бир сабаб - вагус нервининг шикастланиши билан ошқозон ва қизилўнгачда операция. Ичак ҳаракатини секинлаштирадиган дорилар орасида опиоид оғриқ қолдирувчи воситалар, баъзи диабетга қарши дорилар, антидепрессантлар ва антиколинержик дорилар мавжуд.
- Идиопатик гастропарез, шу жумладан инфекциядан кейин
- Узоқ муддатли декомпенсация билан диабетес меллитус
- Ошқозон ва қизилўнгач бўйича операциялар
- Паркинсон касаллиги ва бошқа неврологик касалликлар
- Опиоид аналжезиклар ва антиколинержиклар
- Ҳипотироидизм ва бириктирувчи тўқималарнинг тизимли касалликлари
Семптомлар
Энг типик шикоятлар - бир неча қошиқдан кейин тез тўйинганлик, овқатдан кейин оғирлик ва тўлиқлик, кўнгил айниши ва қайт қилиш. Ўзига хос тафсилот: гижжалар кўп соат олдин истеъмол қилинган овқатни ўз ичига олиши мумкин, деярли ўзгармаган. Мен қориннинг юқори қисмида шиширади, қичишиш ва баъзида оғриқлар ҳақида ташвишланаман. Қандли диабет билан оғриган беморларда шакарни олдиндан айтиб бўлмайди: инсулин озиқ-овқат сўрилишидан олдин ҳаракат қилади. Озиқланиш чекловлари туфайли вазн йўқотиш ва витамин этишмаслиги ривожланади.
- Кичик қисмлар билан эрта тўйинганлик
- Овқатдан кейин оғирлик ва тўлиқлик
- Ҳазм қилинмаган овқатнинг кўнгил айниши ва қайт қилиш
- Шишиш ва қичишиш
- Оғирликни йўқотиш ва овқатланишнинг этишмаслиги
- Қандли диабетда глюкозанинг олдиндан айтиб бўлмайдиган ўзгариши
Диагностика
Биринчидан, механик тўсиқ чиқариб ташланади: эндоскопия ошқозон яраси, цисатрисиал торайиши ёки ошқозон чиқиши ўсимтасини кўриш имконини беради. Билвосита, аммо индикатив белги - бу тўғри тайёргарлик билан оч қоринга ошқозондаги озиқ-овқат қолдиқлари. Ошқозонни бўшатиш, агар мавжуд бўлса, стандарт нонушта билан синтиграфия ёки контраст ва ултратовуш техникаси билан флороскопия билан баҳоланади. Гликатланган гемоглобин, қалқонсимон без функцияси ва электролитларни текширишни унутманг, шунингдек, қабул қилинган дорилар рўйхатини кўриб чиқинг.
- Обструкцияни истисно қилиш учун ошқозон эндоскопияси
- Ошқозоннинг контрастли рентгенограммаси
- Ошқозон ва қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Мавжуд бўлганда ошқозонни бўшатишни ўрганиш
- Гликатланган гемоглобин, ЦҲ, электролитлар
- Қабул қилинган дори-дармонларни кўриб чиқиш
Озиқлантириш ва даволаш
Озиқланиш ёрдамнинг асосидир. Тез-тез ва кичик қисмларда кунига 5-6 марта овқатланинг, ичак ҳаракатини кечиктирадиган ёг ъва қўпол толаларни чекланг. Озиқ-овқат эзилади, юмшоқ ва суюқ идишларга, шўрваларга, пюреларга афзаллик берилади ва суюқликлар кун давомида кичик қултумларда ичилади. Овқатлангандан сўнг, ётиш эмас, балки ўтириш ёки жим юриш фойдалидир. Дори-дармонлар орасида шифокор восита кўникмаларини ва антиеметикларни яхшилайдиган прокинетикани буюриши мумкин; Қандли диабетда глюкозани нормаллаштириш муҳим аҳамиятга эга. Оғир ҳолатларда пилорусга ботулинум токсинини киритиш, проб ёки озиқлантирувчи стомани ўрнатиш муҳокама қилинади. Шифокор даволанишни танлайди.
- Кунига 5-6 марта кичик овқатланиш
- Ёғли ва толага бой овқатларни чеклаш
- Юмшоқ, майдаланган ва суюқ овқат
- Овқатдан кейин туринг, энгил пиёда юринг
- Прокинетика ва антиеметиклар шифокор томонидан белгиланади
- Қандли диабетда глюкоза миқдорини қатъий назорат қилиш
- Чекишни ва спиртли ичимликларни ташлаш