Танада нима содир бўлади
Ўсиш гормони гипофиз бези томонидан ишлаб чиқарилади ва асосан жигарда ишлаб чиқарилган инсулинга ўхшаш ўсиш омили орқали ишлайди. Вояга этган одамда бу моддаларнинг кўплиги хафтага, суяклар ва юмшоқ тўқималарнинг ўсишига олиб келади. Тери ва тери ости тузилмалари қалинлашади, ички органлар, жумладан юрак ва тил катталашади. Ўсиш гормони инсулинга қарши туради, шунинг учун кўпинча углевод алмашинувининг бузилиши ривожланади. Агар ўсимта юқорига қараб ўсса, у оптик чиазмага босим ўтказади ва латерал кўришни бузади.
- Ҳаддан ташқари ўсиш гормони ва инсулинга ўхшаш ўсиш омили
- Суяклар, хафтага ва юмшоқ тўқималарнинг ортиқча ўсиши
- Ички органларнинг кенгайиши
- Инсулинга сезгирликнинг пасайиши
- Визуал йўлларда ўсма босими
Қандай гумон қилиш керак: эрта ва кеч белгилар
Энг ишончли қўлланмалар ташқи кўриниш эмас, балки кундалик кузатувлардир: узуклар ўрнатишни тўхтатади, сиз бир ёки икки каттароқ поябзал сотиб олишингиз керак, шляпа қаттиқ бўлади. Терлашнинг кучайиши, терининг ёғлилиги, уйқу пайтида ҳорлама ва нафас олишда тўхташлар, билакдаги асабнинг сиқилиши туфайли бармоқларнинг уйқучанлиги, бўғимларда ва орқада оғриқлар, чарчоқ пайдо бўлади. Юз хусусиятлари аста-секин ўзгариб туради ва буни ўн йил олдинги фотосуратлар билан солиштирганда яхшироқ кўриш мумкин - шифокорлар учрашув пайтида ҳам ушбу усулдан фойдаланадилар.
- Узуклар, поябзал, шляпалар ҳажмини ошириш
- Бурун, лаблар, қош тизмалари, пастки жағнинг катталашиши
- Тишлар орасидаги бўшлиқлар, тишлашнинг ўзгариши
- Терининг кўпайиши ва ёғли тери
- Ҳорлама ва уйқу апнеси
- Қўлларнинг хиралашиши, бўғимларда оғриқ
- Чарчоқ ва бош оғриғи
Нима учун акромегали хавфли?
Касаллик нафақат ташқи кўринишга таъсир қилади. Вақт ўтиши билан юрак катталашади ва юк билан ёмонроқ курашади, қон босими кўтарилади ва ритм бузилади. Углевод алмашинувининг бузилиши тез-тез ривожланади, шу жумладан диабетес меллитус. Қўшимчалардаги ўзгаришлар доимий оғриқ ва чекланган ҳаракатга олиб келади ва тунги нафас олишнинг тўхташи юракдаги юкни оширади. Ичак полиплари хавфи ортади, шунинг учун шифокорлар тегишли текширувни тавсия қиладилар. Буларнинг барчаси эрта даволанишни айниқса муҳим қилади.
- Кенгайган юрак ва юрак этишмовчилиги
- Артериал гипертензия ва ритмнинг бузилиши
- Қандли диабет ва предиабет
- Уйқу апнеаси
- Катта бўғимларнинг ва умуртқа поғонасининг артрози
- Йўғон ичак полиплари хавфи ортади
Диагностика
Ўсиш гормонининг бир марталик ўлчови унчалик маълумотга эга эмас, чунки у кун давомида тез суръатлар билан чиқарилади. Шунинг учун биринчи навбатда инсулинга ўхшаш ўсиш омили даражаси аниқланади, бу кунлар давомида ўртача даражани акс эттиради, сўнгра ташхис глюкоза юки билан тест билан тасдиқланади: одатда шакар ўсиш гормони ишлаб чиқаришни бостиради, аммо акромегалия билан бу содир бўлмайди. Тасдиқлангандан сўнг, ўсимтани аниқлаш ва ўлчаш учун гипофиз безининг МРИ текшируви ўтказилади. Бундан ташқари, кўриш соҳалари, юрак ҳолати, углевод алмашинуви ва бошқа гипофиз гормонлари баҳоланади.
- Инсулинга ўхшаш ўсиш омили
- Глюкоза юкини текшириш
- Контрастли гипофиз безининг МРИ
- Офталмолог томонидан кўриш майдонларини баҳолаш
- ЭКГ ва экокардиёграфия
- Глюкоза бардошлик тести ва глюкозаланган гемоглобин
- Бошқа гипофиз гормонларини баҳолаш
Даволаш
Асосий усул - аденомани жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш, кўпинча эндоскопик кириш ёрдамида бурун орқали. Шиш бутунлай олиб ташланганда, гормонлар даражаси нормаллашади ва кўплаб шикоятлар камаяди. Агар операция имконсиз бўлса ёки этарли даражада самарали бўлмаса, дори терапияси ўсиш гормони ишлаб чиқаришни ёки таъсирини бостирадиган дорилар билан буюрилади; Эндокринолог муайян режимни танлайди. Баъзи ҳолларда радиация терапияси қўлланилади, унинг таъсири аста-секин ривожланади. Касаллик йиллари давомида шаклланган скелет ўзгаришлари орқага қайтмайди, аммо кейинги ривожланиш тўхтайди.
- Бурун орқали эндоскопик жарроҳлик
- Қолдиқ фаоллик учун дори терапияси
- Танланган ҳолатларда радиация терапияси
- Қандли диабет, қон босими ва уйқу апнесини даволаш
- Эндокринолог томонидан умрбод кузатув
- Жадвалга мувофиқ гормонлар ва МРИ мониторинги